‘તમે કામ કરો, હું બહાર જોઈ આવું છું’, કહી ચાઈનીઝ સુપરવાઈઝર ભાગી ગયો; ત્રિશૂલી ટનલમાંથી બચેલા મજૂરે સંભળાવી દર્દનાક આપવીતી
છેલ્લું અપડેટ : 02 Sept 2026
નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટે આવેલા વિનાશક પૂર (Flood) અને ભુસ્ખલન (Landslide)એ ભારે તબાહી મચાવી છે. ત્રિશૂલી-3A હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ (Hydropower Project) પણ આ કુદરતી આફતની ઝપેટમાં આવ્યું હતું. આ પ્રોજેક્ટની ટનલમાંથી જીવતા બહાર આવેલા એક મજૂર રાજ ક્ષેત્રીએ અંદરના ભયાનક દ્રશ્યો અને તે સમયે બનેલી ઘટનાની આપવીતી સંભળાવી છે.
રાજ ક્ષેત્રીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે પૂરનું જોખમ દેખાઈ રહ્યું હોવા છતાં ચાઈનીઝ સુપરવાઈઝરે (Chinese Supervisor) મજૂરોને ટનલમાંથી બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપી નહોતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ટનલ નંબર-3માં જ્યારે સૈંકડો મજૂરો કામ કરી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક પરિસ્થિતિ ગંભીર બની ગઈ હતી.
‘કામ કરતા રહો, હું બહાર જોઈ આવું છું’
રાજ ક્ષેત્રીએ જણાવ્યું કે તેઓ ટનલની અંદર કામ કરી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક એક જોરદાર અવાજ સંભળાયો. ત્યારબાદ અંદર આંધી-તોફાન જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ. તેમને કંઈક ગડબડ હોવાની આશંકા થઈ અને તેમણે ત્યાં હાજર ચાઈનીઝ સુપરવાઈઝરને બહાર નીકળવાની પરવાનગી માગી.
રાજના કહેવા પ્રમાણે, સુપરવાઈઝરે મજૂરોને કહ્યું કે ‘તમે લોકો કામ કરતા રહો, હું બહાર જોઈને આવું છું.’ આટલું કહીને તે ટનલની બહાર નીકળી ગયો અને ત્યારબાદ પાછો ફર્યો નહીં.
થોડા સમય બાદ ટનલની ઉપરથી કાટમાળ (Debris) સાથે પાણીનો મોટો પ્રવાહ આવવા લાગ્યો. ખતરો સમજાતા રાજ ક્ષેત્રીએ પોતાના સાથી મજૂરો સાથે ટનલના મુખ તરફ દોડ લગાવી. તેઓ કોઈક રીતે બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યા.
ચાર લોકોમાંથી બે હજુ લાપતા
રાજ ક્ષેત્રીએ જણાવ્યું કે તેમની સાથે કુલ ચાર લોકો ટનલના મુખ સુધી પહોંચ્યા હતા. જોકે, તેમાંથી બે લોકો હજુ પણ લાપતા (Missing) છે. રાજનો દાવો છે કે જો ખતરો દેખાયો ત્યારે જ તમામ મજૂરોને ટનલમાંથી બહાર નીકળવાની સૂચના આપવામાં આવી હોત તો અનેક લોકોના જીવ બચાવી શકાયા હોત.
ટનલની અંદર ફસાયેલા લોકોની સ્થિતિ વર્ણવતા તેમણે જણાવ્યું કે ત્યાંથી બચાવ માટેની ચીસો (Screams) સંભળાતી હતી. કેટલાક લોકો હજુ જીવતા હોવાની શક્યતા પણ તેમને જણાઈ હતી. પરંતુ તે સમયે તેમની સામે સૌથી મોટો સવાલ પોતાની જિંદગી બચાવવાનો હતો.
‘અંદરથી લોકોની ચીસો સંભળાતી હતી’
રાજ ક્ષેત્રીએ જણાવ્યું કે ટનલની અંદર અનેક મૃતદેહ (Bodies) પડ્યા હોવાની જાણ થઈ હતી. બીજી તરફ કેટલાક લોકો મદદ માટે અવાજ કરી રહ્યા હતા. સાથીઓને બચાવવાની ઈચ્છા હોવા છતાં પરિસ્થિતિ એટલી જોખમી હતી કે દરેક વ્યક્તિ માટે પોતાની જિંદગી બચાવવી પણ મુશ્કેલ બની ગઈ હતી.
તેમણે કહ્યું કે તે ક્ષણ અત્યંત ભયાનક હતી. એક તરફ બહાર નીકળવાનો રસ્તો હતો અને બીજી તરફ ટનલની અંદર ફસાયેલા લોકોની મદદ કરવાની ઈચ્છા હતી. પરંતુ પૂરનું પાણી અને કાટમાળ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા હતા.
જંગલમાં પસાર કરી રાત
ટનલમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ પણ રાજ ક્ષેત્રીની મુશ્કેલીઓનો અંત આવ્યો નહોતો. પૂરથી બચવા માટે તેઓ પહાડી વિસ્તારના જંગલ (Forest) તરફ ચાલ્યા ગયા હતા. શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે જંગલમાં જ સમય પસાર કર્યો અને ઝાડ નીચે રાત વિતાવી.
તેમની પાસે મોબાઇલ ફોન પણ નહોતો. પૂર બાદ મોબાઇલ નેટવર્ક (Mobile Network) પણ ઠપ થઈ ગયું હતું, જેના કારણે પરિવાર અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિનો સંપર્ક કરવો મુશ્કેલ બન્યો હતો.
ચીન તરફથી સમયસર ચેતવણી કેમ ન મળી?
રાજ ક્ષેત્રીએ વધુ એક ગંભીર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે જો ચીન તરફથી સમયસર પૂર અને ભુસ્ખલનની ચેતવણી (Early Warning) આપવામાં આવી હોત તો અનેક લોકોના જીવ બચાવી શકાયા હોત. તેમનો દાવો છે કે ચીનને અગાઉથી પૂર અને ભુસ્ખલનના જોખમ અંગે માહિતી હતી.
તેમણે કહ્યું કે જો આ માહિતી સમયસર નેપાળ સુધી પહોંચાડવામાં આવી હોત તો જોખમવાળા વિસ્તારોમાંથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડી શકાયા હોત. જેના કારણે જાનહાનિ (Casualties)માં ઘટાડો થઈ શક્યો હોત.
જોકે, રાજ ક્ષેત્રીએ લગાવેલા આ આરોપોની સ્વતંત્ર રીતે (Independent Verification) હજુ પુષ્ટિ થઈ નથી. ત્રિશૂલી-3A ટનલમાં કેટલા લોકો ફસાયા છે, કેટલા લોકોનાં મોત થયા છે અને કેટલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, તેનો સંપૂર્ણ સત્તાવાર આંકડો હજુ સામે આવવાનો બાકી છે.
નેપાળમાં મૃત્યુઆંક 1,000ને પાર
નેપાળમાં આવેલા આ વિનાશક પૂર અને ભુસ્ખલન બાદ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન (Rescue Operation) હજુ પણ ચાલી રહ્યું છે. મલબાના ઢગલાઓ વચ્ચે લાપતા લોકોને શોધવાની કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. અહેવાલ અનુસાર, દેશમાં પૂર અને ભુસ્ખલનને કારણે મૃત્યુઆંક 1,000ને પાર પહોંચી ગયો છે, જ્યારે આશરે 4,000 લોકો હજુ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં કામ કરતા મજૂરોની સુરક્ષા (Worker Safety), સમયસર ચેતવણી અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (Disaster Management) અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. ખાસ કરીને ટનલ જેવા બંધ અને જોખમી સ્થળોએ કુદરતી આફત પહેલાં મજૂરોને બહાર કાઢવા માટેની વ્યવસ્થા કેટલી અસરકારક હતી, તે અંગે હવે તપાસની જરૂરિયાત વધી છે.