અમેરિકાનું મિલિટરી બેઝ નહીં, છતાં ઈરાને દુબઈને કેમ બનાવ્યું નિશાન? જાણો તેની પાછળનું કારણ!
છેલ્લું અપડેટ : 01 Mar 2026
ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ શરૂ કર્યા બાદ 8 મુસ્લિમ દેશો પર હુમલો કર્યો છે. આમાં સૌથી વધુ નુકસાન તેણે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના દુબઈ શહેરને પહોંચાડ્યું છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાને દુબઈ પર મિસાઈલોનો મારો ચલાવ્યો હતો, જેના કારણે શહેરમાં ભારે તબાહી સર્જાઈ હતી અને ઈમરજન્સી (કટોકટી) જાહેર કરવી પડી હતી. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા બે લોકોના મોત થયા છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે દુબઈમાં કોઈ અમેરિકી સૈન્ય મથક નથી, છતાં ઈરાને તેને કેમ નિશાન બનાવ્યું તે પ્રશ્ન ઊભો થાય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આનું મુખ્ય કારણ દુબઈનું આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ છે.
દુબઈમાં વધતું અમેરિકી રોકાણ
2015થી 2024 વચ્ચે દુબઈમાં લગભગ 21.7 બિલિયન ડોલર (આશરે ₹1.8 લાખ કરોડ)નું અમેરિકી રોકાણ આવ્યું છે. શહેરમાં 1,500થી વધુ અમેરિકી કંપનીઓની ઓફિસો છે, જેમાં Boeing, Microsoft, IBM અને Google જેવા મોટા નામો સામેલ છે. 2024માં અમેરિકા અને UAE વચ્ચેનો વેપાર અંદાજે 34.4 બિલિયન ડોલર રહ્યો હતો.
દુબઈનું જેબેલ અલી પોર્ટ પણ વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વનું છે. આ પોર્ટ વિશ્વનું સૌથી મોટું માનવસર્જિત બંદર છે અને અહીં અમેરિકી યુદ્ધ જહાજોને પણ રોકાવાની સુવિધા છે. તેથી, દુબઈ પર હુમલો કરીને ઈરાને અમેરિકાના સાથી દેશો અને તેમના વેપારી કેન્દ્રોને નિશાન બનાવ્યા છે. ઈરાને કુલ 137 બેલેસ્ટિક મિસાઈલો અને 209 ડ્રોન છોડ્યા હતા.
ઈરાન પડોશી દેશો પર હુમલા કેમ કરી રહ્યું છે?
ઈરાનની વ્યૂહરચના આર્થિક નુકસાન પર આધારિત છે. જો ઈરાની શાસન સંકટમાં આવે, તો તેની યોજના એ છે કે UAE અને સાઉદી અરેબિયા જેવા સમૃદ્ધ પડોશી દેશોને પણ આર્થિક નુકસાન પહોંચાડવામાં આવે. દુબઈના અગ્રણી પ્રવાસન સ્થળો જેવા કે પામ જુમેરાહ અને બુર્જ ખલીફાની આસપાસના વિસ્તારો પરના હુમલાથી શહેરની છબી અને પ્રવાસન (ટૂરિઝમ) પર પણ અસર પડશે.
શું ઈરાનની વ્યૂહરચના સફળ થશે?
આ ઉપરાંત, ઈરાન ઈચ્છે છે કે દુબઈ અને UAE અમેરિકા પર દબાણ લાવે જેથી તે તેની નીતિઓ બદલે. પરંતુ આ વ્યૂહરચના ઉંધી પડી શકે છે. દુબઈ અને સાઉદી અરેબિયાએ એકતા દર્શાવી છે અને ઈરાની હુમલા સામે સંયુક્ત વલણ અપનાવ્યું છે. દુબઈના આર્થિક મહત્વ અને વ્યાપારી જોડાણોને કારણે આ હુમલો ઈરાનને વધુ અલગ-થલગ કરી શકે છે.
દુબઈ પર ઈરાની હુમલાનો હેતુ માત્ર ભૌતિક નુકસાન પહોંચાડવાનો નથી, પરંતુ અમેરિકા અને તેના સાથી દેશોના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતોને નબળા પાડવાનો પણ હતો. જેબેલ અલી પોર્ટ, શહેરના મુખ્ય વેપાર કેન્દ્રો અને અમેરિકી યુદ્ધ જહાજોનું ઠેકાણું આ વ્યૂહરચનાનો મહત્વનો ભાગ રહ્યો છે. આનાથી પ્રાદેશિક શાંતિ અને વેપાર પર ઊંડી અસર પડી છે.