'હાથી અને ડ્રેગનની મિત્રતા નિર્ણાયક છે...' PM મોદી સાથેની મુલાકાતમાં જિનપિંગનો Trumpને સીધો સંદેશ
છેલ્લું અપડેટ : 31 Aug 2025
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ચીનના તિયાનજિન શહેરમાં ચાલી રહેલા SCO સમિટમાં પણ હાજરી આપી હતી. સાત વર્ષ પછી ચીન પહોંચેલા પીએમ મોદીએ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે એક કલાક લાંબી દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરી. આ વાતચીતમાં બંને નેતાઓ વચ્ચે ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિ વચ્ચે થયેલી આ મુલાકાતમાં શી જિનપિંગે કહ્યું, "મિત્ર બનવું, સારા પડોશી બનવું અને ડ્રેગન (ચીન) અને હાથી (ભારત) માટે એક સાથે આવવું ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે..."
લગભગ એક કલાક ચાલેલી આ મુલાકાતમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં તાજેતરની પ્રગતિ પર ભાર મૂક્યો. બેઠક દરમિયાન, પીએમએ સરહદ વિવાદ પર ખાસ પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે થયેલા કરાર, કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા ફરી શરૂ કરવા અને બંને દેશો વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ્સ શરૂ કરવાનો ઉલ્લેખ કર્યો. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "બંને દેશોના 2.8 અબજ લોકોના હિતો આપણા સહયોગ સાથે જોડાયેલા છે. આ સમગ્ર માનવતાના કલ્યાણ માટે પણ માર્ગ મોકળો કરશે." તેમણે કહ્યું, "અમે પરસ્પર વિશ્વાસ, આદર અને સંવેદનશીલતાના આધારે આપણા સંબંધોને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ."
પીએમ મોદીનું સ્વાગત કરતાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કહ્યું, "તમને ફરીથી મળીને ખૂબ આનંદ થયો. હું SCO સમિટ માટે ચીનમાં તમારું સ્વાગત કરું છું. ગયા વર્ષે કાઝાનમાં અમારી સફળ બેઠક થઈ હતી." આ બેઠકને ઐતિહાસિક ગણાવતા શી જિનપિંગે કહ્યું કે વિશ્વ હાલમાં મોટા ફેરફારોના સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ચીન અને ભારત માત્ર બે સૌથી પ્રાચીન સભ્યતાઓ જ નથી, પરંતુ વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશો પણ છે અને ગ્લોબલ સાઉથનો ભાગ પણ છે.
ભારત-ચીન રાજદ્વારી સંબંધોની 75મી વર્ષગાંઠ
ચીનના રાષ્ટ્રપતિએ એમ પણ કહ્યું કે આ વર્ષ ભારત-ચીન રાજદ્વારી સંબંધોની 75મી વર્ષગાંઠ છે. આવી સ્થિતિમાં, બંને દેશોએ પરસ્પર સંબંધોને વ્યૂહાત્મક અને લાંબા ગાળાના દ્રષ્ટિકોણથી જોવું જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો કે બંને દેશોએ તેમની ઐતિહાસિક જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવી જોઈએ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં બહુપક્ષીયતા, બહુધ્રુવીય વિશ્વ અને વધુ લોકશાહીને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. ઉપરાંત, એશિયા અને વિશ્વમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
અમેરિકા સાથે ટેરિફ વિવાદ વચ્ચે ભારતની રણનીતિ
વડાપ્રધાન મોદી સોમવારે તિયાનજિનમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનને પણ મળશે. આ બંને નેતાઓની પહેલી મુલાકાત હશે, એવા સમયે જ્યારે અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર ટેરિફ બમણી કરીને 50% કરી દીધો છે જેથી ભારત રશિયન તેલની ખરીદી બંધ ન કરે. આમાં 25% પારસ્પરિક ટેરિફ અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ દંડ તરીકે 25% ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે.
આ યુએસ ટેરિફ પહેલા પણ, ભારત સાવચેતીપૂર્વક રોકાણ અને ટેકનોલોજીના સ્ત્રોત તરીકે ચીન તરફ વળ્યું હતું અને વેપાર વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. 2020 ના ગાલવાન અથડામણ પછી ભારત-ચીન સંબંધો સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. આ પહેલા, ડોકલામ વિવાદ અને વર્ષોની અવિશ્વાસની સ્થિતિ હતી.
ગયા ઓક્ટોબરમાં રશિયામાં બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન વડા પ્રધાન મોદી અને શી જિનપિંગ મળ્યા ત્યારે સંબંધોમાં નરમાશ શરૂ થઈ હતી. તે મુલાકાત પહેલા, બંને નેતાઓએ બહુપક્ષીય મંચો પર એકબીજાથી અંતર જાળવી રાખ્યું હતું. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ હતી જ્યારે બંને દેશો વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પરના બાકીના તણાવગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી પાછા હટવા સંમત થયા હતા.
હવે, અમેરિકા-ભારત સંબંધોમાં બગાડ વચ્ચે, ભારત પાસે બેઇજિંગ સાથે તણાવ ઓછો કરવા માટે એક નવું કારણ છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ટ્રમ્પના વેપાર યુદ્ધે દાયકાઓથી ચાલી આવતી યુએસ કૂટનીતિને ઉથલાવી દીધી છે, જેમાં ભારતને ચીન સામે સંતુલિત બળ તરીકે જોવામાં આવતું હતું.
પીએમ મોદી અને શી જિનપિંગની મુલાકાત
પીએમ મોદી સાથે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ, વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રી, ચીનમાં ભારતના રાજદૂત પ્રદીપ રાવત, પૂર્વ એશિયાના સંયુક્ત સચિવ ગૌરાંગ લાલ દાસ અને પીએમઓમાં અધિક સચિવ દીપક મિત્તલ હતા. શી જિનપિંગની ટીમમાં વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી, વડા પ્રધાન લી કિયાંગ, કાર્યાલયના મહાનિર્દેશક કાઈ ચી અને ચીનમાં ભારતના રાજદૂત ઝુ ફેઈહોંગનો સમાવેશ થતો હતો.