'ચાઈનીઝ માલ' નીકળ્યો જિનપિંગનું સીઝફાયર! પાક. અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ફરી યુદ્ધ, 34 ના મોત

પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ફરી એકવાર સરહદ પર યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ (War-like situation) સર્જાઈ છે. કરાચીમાં થયેલા આતંકી હુમલાના જવાબમાં પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનની સરહદમાં ઘૂસીને કરેલી જમીની અને હવાઈ કાર્યવાહી (Airstrikes) ને પગલે બંને દેશો વચ્ચેનો સંબંધ અત્યંત નાજુક બની ગયો છે. આ સંઘર્ષમાં અહેવાલ મુજબ લગભગ 34 જેટલા લોકોના મોત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
શું છે સમગ્ર ઘટના?
આ વિવાદની શરૂઆત દક્ષિણ પાકિસ્તાનના બંદર શહેર કરાચીમાં થયેલા એક ઘાતક હુમલાથી થઈ હતી. ભારે હથિયારો અને વિસ્ફોટકોથી સજ્જ આતંકવાદીઓએ પેરામિલિટ્રી રેન્જર્સના (Paramilitary Rangers) હેડક્વાર્ટરને નિશાન બનાવ્યું હતું, જેમાં ત્રણ સૈનિકો શહીદ થયા હતા.
આ હુમલાના જવાબમાં પાકિસ્તાનના માહિતી મંત્રી અતાઉલ્લાહ તરારે (Ataullah Tarar) સોશિયલ મીડિયા પર પુષ્ટિ કરી છે કે પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોએ પૂર્વી અફઘાનિસ્તાનના ત્રણ પ્રાંતો - પક્તિયા, પક્તિકા અને કુનાર માં સચોટ હુમલા (Precision strikes) કર્યા છે.
ચીનની મધ્યસ્થતા નિષ્ફળ
બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા આ લાંબા સંઘર્ષને શાંત કરવા માટે ચીને એપ્રિલ મહિનામાં મધ્યસ્થતા કરી હતી. બીજિંગમાં બંને પક્ષોની બેઠક પણ યોજાઈ હતી અને ત્યારે દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે બંને દેશો તણાવ ન વધારવા અને શાંતિ જાળવવા માટે સહમત થયા છે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે ચીન દ્વારા કરાવવામાં આવેલો આ સીઝફાયર (Ceasefire) સંપૂર્ણપણે 'ફુસ્સ' સાબિત થયો છે. બંને દેશો વચ્ચે અવિશ્વાસની (Lack of trust) ખાઈ એટલી ઊંડી છે કે શાંતિ વાર્તાના તમામ પ્રયાસો હવામાં ઓગળી રહ્યા છે.
શું છે મૂળ વિવાદ?
પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના આ ઝઘડાનું મુખ્ય કારણ આતંકવાદ છે:
પાકિસ્તાનનો આરોપ: પાકિસ્તાનનો સતત એવો આરોપ છે કે અફઘાનિસ્તાનની તાલિબાન સરકાર (Taliban Government) એવા સશસ્ત્ર જૂથોને આશરો આપી રહી છે, જે પાકિસ્તાનની અંદર ઘાતક હુમલાઓ કરે છે.
અફઘાનિસ્તાનનો પક્ષ: બીજી તરફ, કાબુલ (Kabul) વહીવટીતંત્ર આ તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દે છે.
ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચેની સીમા પારની લડાઈમાં (Cross-border skirmishes) સેંકડો લોકોના જીવ ગયા છે. જ્યારે પણ પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનની સરહદમાં ઘૂસીને હુમલા કરે છે, ત્યારે અફઘાનિસ્તાન તરફથી પણ વળતો પ્રહાર કરવામાં આવે છે. આ સતત ચાલતા આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપ (Blame game) ના કારણે આ ક્ષેત્રમાં સ્થાયી શાંતિ આવવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે.
આ સમગ્ર મામલે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચિંતા વધી રહી છે. જો બંને દેશો સંયમ નહીં રાખે, તો આ પ્રાદેશિક સંઘર્ષ (Regional conflict) વધુ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.

