VIDEO: બ્રિટન/ Keir Starmerની જગ્યાએ Andy Burnham બનશે નવા વડાપ્રધાન, 10 વર્ષમાં સાતમા PM
લંડન: બ્રિટનના રાજકારણમાં ફરી એકવાર મોટી હલચલ જોવા મળી છે. કીર સ્ટારમરના (Keir Starmer) રાજીનામા બાદ, અનુભવી લેબર પાર્ટીના (Labour Party) નેતા અને ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરના ભૂતપૂર્વ મેયર એન્ડી બર્નહામ (Andy Burnham) બ્રિટનના નવા વડાપ્રધાન (Prime Minister - PM) તરીકે શપથ લેવા માટે તૈયાર છે. તેઓ સોમવારે ઔપચારિક રીતે કાર્યભાર સંભાળશે. નોંધનીય છે કે, ૨૦૧૬ પછી બ્રિટનને મળનારા તેઓ સાતમા વડાપ્રધાન હશે, જે દેશમાં ચાલી રહેલી રાજકીય અસ્થિરતાનો સંકેત આપે છે.
કિંગ ચાર્લ્સ III સાથે મુલાકાત અને શપથ વિધિ
સોમવારે સવારે, વિદાય લેતા વડાપ્રધાન કીર સ્ટારમર બકિંગહામ પેલેસ (Buckingham Palace) જઈને કિંગ ચાર્લ્સ III (King Charles III) ને પોતાનું ઔપચારિક રાજીનામું સુપરત કરશે. ત્યારબાદ, એન્ડી બર્નહામ પેલેસ પહોંચશે, જ્યાં કિંગ ચાર્લ્સ III તેમને નવી સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપશે. આ પરંપરાગત વિધિ, જેને "કિસિંગ હેન્ડ્સ" (Kissing Hands) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, ત્યારબાદ બર્નહામ સત્તાવાર રીતે વડાપ્રધાન બનશે.
૧૦ ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટ ખાતે પ્રથમ સંબોધન
વડાપ્રધાન તરીકે પદભાર સંભાળ્યા બાદ, એન્ડી બર્નહામ ૧૦ ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટ (10 Downing Street - વડાપ્રધાનનું સત્તાવાર નિવાસસ્થાન) ની બહાર રાષ્ટ્રને પોતાનું પ્રથમ સંબોધન આપશે તેવી અપેક્ષા છે. તેમના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, બર્નહામ તેમના ભાષણમાં દેશમાં છેલ્લા એક દાયકામાં થયેલા વારંવારના નેતૃત્વ પરિવર્તનો અંગે પોતાની જાગૃતિ વ્યક્ત કરશે અને બ્રિટનમાં રાજકીય અને આર્થિક સ્થિરતા (Stability) પુનઃસ્થાપિત કરવાની ખાતરી આપશે.
કેબિનેટની રચના અને પડકારો
વડાપ્રધાન બન્યા બાદ બર્નહામ દ્વારા તેમની નવી કેબિનેટની (Cabinet) રચના કરવામાં આવશે. કીર સ્ટારમરે ગયા મહિને પાર્ટી અને જનતામાં તેમની ઘટતી જતી લોકપ્રિયતા અને કેટલીક ભૂલોને કારણે રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી હતી. એન્ડી બર્નહામ લેબર પાર્ટીના નેતા પદની રેસમાં એકમાત્ર ઉમેદવાર હતા અને તેમને હાઉસ ઓફ કોમન્સમાં (House of Commons) ૪૦૩ માંથી ૩૭૯ લેબર સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું હતું. હવે, તેમની સામે દેશને સ્થિરતા આપવા અને જનતાનો વિશ્વાસ જીતવાનો મોટો પડકાર છે.
પડકારોનો પહાડ અને કેબિનેટની રચના
સત્તા સંભાળતાની સાથે જ બર્નહામ સામે પડકારોનો મોટો પહાડ ઉભો છે. તેમની પ્રથમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ કસોટી પોતાની કેબિનેટ (Cabinet) ટીમ, ખાસ કરીને નાણામંત્રીની (Finance Minister) નિમણૂક કરવાની હશે. ભૂતકાળમાં નાણામંત્રી અને વડાપ્રધાન વચ્ચેના મતભેદોને કારણે સરકારો પડી ભાંગી હોવાના દાખલા છે. હાલમાં આ પદ માટે આંતરિક મંત્રી (Interior Minister) શબાના મહેમૂદ (Shabana Mahmood) નું નામ સૌથી આગળ ચાલી રહ્યું છે. જોકે, બર્નહામે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમણે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી.
કેબિનેટ રચના ઉપરાંત, બર્નહામ સામે નીચે મુજબના જટિલ પડકારો છે:
મોંઘવારી: જીવનનિર્વાહના ખર્ચમાં (Cost-of-living) થયેલો અસાધારણ વધારો.
આર્થિક વૃદ્ધિ: દેશની નબળી આર્થિક વૃદ્ધિ (Anaemic Economic Growth).
જાહેર સેવાઓ: કથળેલી જાહેર સેવાઓ અને અન્ડરપરફોર્મિંગ યુટિલિટી ફર્મ્સ (Underperforming Utility Firms).
થેમ્સ વોટર કટોકટી: દેવામાં ડૂબેલી અને ગટરના પાણીના લીકેજ મુદ્દે ઘેરાયેલી બ્રિટનની સૌથી મોટી વોટર કંપની 'થેમ્સ વોટર' (Thames Water). આ કંપની પર સરકાર "સ્પેશિયલ મેઝર્સ" (Special Measures) હેઠળ નિયંત્રણ લાવી શકે છે તેવી શક્યતા ડેપ્યુટી લેબર લીડર લ્યુસી પોવેલે (Lucy Powell) વ્યક્ત કરી છે.

