VIDEO: હોર્મુઝ બાદ હવે 'લાલ સાગર' પર પણ સંકટ: ભારત-ચીન આવી રહેલા સાઉદી તેલના ટેન્કરોને મારવો પડ્યો યુ-ટર્ન
છેલ્લું અપડેટ : 22 Jul 2026
નવી દિલ્હી: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ (War/Conflict) વચ્ચે જે બાબતનો ડર હતો તે જ સામે આવ્યું છે. સ્કેલિંગ પરમાણુ અને સૈન્ય સંઘર્ષના કારણે 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (Strait of Hormuz) બંધ થયા બાદ હવે બીજો યુદ્ધ મોર્ચો (War Front) ખુલી ગયો હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. યમનમાં સક્રિય ઈરાન-સમર્થિત હુથી વિધ્રોહીઓની (Houthis) નવી ધમકીઓને કારણે લાલ સાગર (Red Sea) પણ હવે જંગના લપેટામાં આવી ગયું છે.
આ સ્થિતિના પરિણામે સાઉદી અરેબિયાથી ભારત અને ચીન તરફ આવી રહેલા બે મોટા તેલના ટેન્કરોને (Oil Tankers) રસ્તામાંથી જ યુ-ટર્ન (U-turn) લેવો પડ્યો છે.
હુથીઓની ધમકી અને 'બાબ-અલ-મંદેબ'નો ડર
મળતી માહિતી મુજબ, આ બંને તેલના ટેન્કરોએ સાઉદી અરેબિયાના યાનબુ પોર્ટ (Yanbu Port) પરથી કચું તેલ (Crude Oil) લોડ કર્યું હતું. તેમનો પ્લાન લાલ સાગરથી થઈને બાબ-અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ (Bab-el-Mandeb Strait) દ્વારા હિંદ મહાસાગર (Indian Ocean) માં પ્રવેશવાનો હતો.
પરંતુ, ઉત્તર અને પશ્ચિમ યમન પર કબ્જો ધરાવતા હુથી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયાની નૌકાદળની ઘેરાબંધી (Naval Blockade) ની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારબાદ શિપિંગ કંપનીઓને (Shipping Companies) પત્ર લખીને એવી ધમકી આપી હતી કે:
"સાઉદી અરેબિયાનું તેલ લોડ કે અનલોડ કરનાર દરેક જહાજ પર હુમલો કરવામાં આવશે."
આ ધમકીને કારણે ટેન્કરોએ પોતાનો રસ્તો બદલી નાખ્યો છે અને હવે તેઓ સ્વેઝ કેનાલ (Suez Canal) તરફ વધી રહ્યા છે. આનાથી શિપિંગનો સમય અને ખર્ચ બંને ખૂબ વધી જશે.
વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટ (Global Oil Market) પર અસર
'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' બંધ હોવાથી સાઉદી અરેબિયા માટે પોતાની પાઇપલાઇન દ્વારા લાલ સાગરના યાનબુ પોર્ટ પર તેલ પહોંચાડીને નિકાસ (Export) કરવાનો આ જ મુખ્ય વૈકલ્પિક રસ્તો (Alternative Route) હતો. પરંતુ હવે આ રસ્તો પણ જોખમમાં મુકાતા વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો છે:
બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude): કિંમત $91 પ્રતિ બેરલથી ઉપર પહોંચી ગઈ છે.
ઓઇલ પ્રાઇસ (Oil Prices): એક જ દિવસમાં 2% થી વધુનો વધારો નોંધાયો છે.
અમેરિકન ગૅસોલિન (US Gasoline): કિંમતો ફરીથી $4 પ્રતિ ગેલનથી વધી ગઈ છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન (Donald Trump's Statement)
આ તણાવપૂર્ણ ઘટનાક્રમ પર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે: હુથીઓએ હજુ સુધી બાબ-અલ-મંદેબ (જેને 'ગેટ ઓફ ટીયર્સ' / Gate of Tears પણ કહેવાય છે) ને પૂરી રીતે બંધ કર્યું નથી.
જો તેઓ આવું કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો અમેરિકા તેમની સામે આકરી સૈન્ય કાર્યવાહી (Military Action) કરશે. આ સાથે જ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી હતી કે જાનહાનિમાં અત્યાર સુધીમાં 18 અમેરિકી સૈનિકો (US Soldiers) માર્યા ગયા છે, જેમાં તાજેતરમાં જોર્ડન અને ઇરાકમાં અમેરિકી મિલિટરી બેઝ (US Military Bases) પર થયેલા ઈરાની હુમલામાં 4 જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો.
યુદ્ધની વર્તમાન સ્થિતિ
બીજી તરફ, અમેરિકી દળોએ ઈરાન પર સતત 11મી રાત્રે પણ ભારે બોમ્બમારો (Bombardment) ચાલુ રાખ્યો છે.
તેહરાન ઉપરાંત દક્ષિણ-પૂર્વ તટીય શહેરો ચાબહાર (Chabahar) અને કોનાર્ક (Konarak) માં પણ ધડાકા સાંભળવા મળ્યા હતા.
ઈરાનના એકમાત્ર અણુઉર્જા પ્લાન્ટ (Nuclear Power Plant) ધરાવતા બુશેહર (Bushehr) ખાતે પણ બોમ્બધડાકાના અહેવાલ છે.
ઈરાને પણ વળતો પ્રહાર કરતા બહરીન, કુવૈત અને જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી લશ્કરી મથકોને નિશાન બનાવ્યા હતા. આ સ્થિતિને કારણે ભારત અને ચીન જેવા દેશો માટે ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) અને તેલના પુરવઠા (Oil Supply Chain) ને લઈને મોટી ચિંતા ઊભી થઈ છે.