અફઘાનિસ્તાનનો બદલો... પાકિસ્તાન પર ડ્રોનથી 'તડાતડ' એટેક, ISIS ના અડ્ડાઓ કર્યા તબાહ

પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સરહદી તણાવ (Border Tension) હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. પાકિસ્તાન દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલી એરસ્ટ્રાઇકનો જડબાતોડ જવાબ આપતા અફઘાનિસ્તાનની તાલિબાન સરકારે પાકિસ્તાનની સરહદમાં ઘૂસીને મોટો ડ્રોન હુમલો (Drone Attack) કર્યો છે. અફઘાનિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે (Ministry of Defense) એક સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને દાવો કર્યો છે કે, તેમના સૈન્ય દળોએ પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા (KPK) અને બલૂચિસ્તાન (Balochistan) પ્રાંતમાં સફળ સૈન્ય ઓપરેશન પાર પાડ્યું છે. આ હુમલામાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ ખોરાસાન પ્રોવિન્સ (ISIS-K) ના આતંકવાદી કેમ્પોને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા છે. તાલિબાનના મતે આ તમામ 'હાઇ-વેલ્યુ ટાર્ગેટ્સ' (High-Value Targets) હતા.
શા માટે થયો આ જવાબી હુમલો?
અફઘાન સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાનની ધરતી પર સક્રિય આ આતંકી ઠેકાણાઓનો ઉપયોગ અફઘાનિસ્તાન વિરુદ્ધ આત્મઘાતી હુમલાઓનું પ્લાનિંગ (Planning) કરવા માટે થતો હતો. તાલિબાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાર્યવાહી ગયા અઠવાડિયે પાકિસ્તાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાનના નાંગરહાર અને પક્તિયા પ્રાંતમાં કરવામાં આવેલા ઘાતક હવાઈ હુમલાના જવાબમાં (Retaliatory Action) કરવામાં આવી છે. પાકિસ્તાનના એર એટેકમાં અફઘાનિસ્તાનના નિર્દોષ મહિલાઓ અને બાળકોના મોત થયા હતા, જેના કારણે તાલિબાન વહીવટીતંત્ર અત્યંત આકરા મૂડમાં છે.
પાકિસ્તાનના આ વિસ્તારોમાં તાલિબાને મચાવી તબાહી
અફઘાન સેનાએ પાકિસ્તાનની સરહદની અંદર આવેલા ગુલિસ્તાન, શકર આબ અને કંબર ખેલ જેવા વિસ્તારોને ખાસ નિશાન બનાવ્યા હતા. આ એવા સંવેદનશીલ પ્રદેશો છે જ્યાં ISIS-K આતંકીઓની નવી ભરતી (Recruitment), સઘન ટ્રેનિંગ (Training) અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ પૂરો પાડવામાં આવતો હતો. જોકે, પાકિસ્તાન સરકાર કે સેના (Pakistan Army) તરફથી આ ડ્રોન હુમલા અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા (Official Response) આપવામાં આવી નથી. સામાન્ય રીતે પાકિસ્તાન આવા હુમલાઓનો સ્વીકાર કરવાનું ટાળતું હોય છે અથવા તેને નકારી કાઢે છે.
બંને દેશો લાંબા સમયથી એકબીજા પર આતંકી સંગઠનો જેવા કે TTP (તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન) અને ISIS-K ને આશરો આપવાનો ગંભીર આરોપ લગાવતા આવ્યા છે.
પાકિસ્તાનનું 'ઓપરેશન ગઝબ લિલ-હક'
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત પાકિસ્તાની વાયુસેના (Pakistan Air Force) દ્વારા કરવામાં આવેલા એક મોટા સ્કેલના સૈન્ય ઓપરેશનથી થઈ હતી. પાકિસ્તાને 'ઓપરેશન ગઝબ લિલ-હક' (Operation Ghazab Lil-Haq) નામથી અફઘાનિસ્તાનની સરહદમાં ઘૂસીને શંકાસ્પદ આતંકી ઠેકાણાઓ પર સચોટ એરસ્ટ્રાઇક (Air Strikes) કરી હતી. પાકિસ્તાનનો મુખ્ય ટાર્ગેટ TTP ના આતંકી અડ્ડાઓ હતા. પાકિસ્તાની ફાઈટર જેટ્સે અફઘાનિસ્તાનના નાંગરહાર, પક્તિયા, કાબુલ અને કંદહાર જેવા મુખ્ય પ્રાંતોમાં ભારે બોમ્બમારો કરીને તાલિબાનના મિલિટરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Military Infrastructure) ને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
ડૂરંડ લાઇન પર આમને-સામને જંગ
પાકિસ્તાનના હવાઈ હુમલામાં પોતાના નાગરિકોના મોત થતાં જ તાલિબાને વિવાદિત ડૂરંડ લાઇન (Durand Line) પર મોટા પાયે ગ્રાઉન્ડ એટેક (Ground Attack) શરૂ કરી દીધો હતો. ઇન્ટેલિજન્સ અહેવાલો અનુસાર, અફઘાન સૈનિકોએ પાકિસ્તાનની કેટલીક મહત્વની બોર્ડર પોસ્ટ્સ (Border Posts) અને આર્મી કેમ્પો પર સીધો કબજો જમાવી લીધો હતો. આના જવાબમાં પાકિસ્તાની સેનાએ પણ હેવી આર્ટિલરી અને એર સપોર્ટ સાથે વળતો પ્રહાર કર્યો હતો, જેમાં પક્તિયામાં આવેલું તાલિબાનનું કોર હેડક્વાર્ટર (Core Headquarters) અને નાંગરહારમાં હથિયારોના ડેપો (Weapon Depots) તબાહ થયા હોવાના દાવા કરાયા છે.
હજારો લોકો વિસ્થાપિત
બંને પાડોશી દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા આ ભીષણ યુદ્ધના કારણે સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા સામાન્ય નાગરિકોની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય બની ગઈ છે અને એક મોટો માનવતાવાદી સંકટ (Humanitarian Crisis) ઊભો થયો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (United Nations) ના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, આ સરહદી હિંસાને કારણે પૂર્વીય પ્રાંતોમાંથી 94,000 થી વધુ લોકો વિસ્થાપિત (Displaced) થયા છે.
સ્થાનિક હોસ્પિટલો, ધાર્મિક સ્થળો અને માનવતાવાદી સહાય કેન્દ્રો (Aid Centers) ને પણ આ જંગમાં ભારે નુકસાન થયું છે. એશિયામાં સ્થિતિ વધુ ન બગડે તે માટે તુર્કીયે, રશિયા અને ચીન જેવા વૈશ્વિક સત્તાઓએ (Global Powers) બંને દેશો વચ્ચે કૂટનીતિક મધ્યસ્થતા (Mediation) કરવા અને તાત્કાલિક ધોરણે સીઝફાયર (Ceasefire - યુદ્ધવિરામ) કરાવવા માટે પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે.

