VIDEO: અડધો કિલોમીટરથી મોટો બરફનો ટુકડો 4,000 ફૂટ નીચે પડ્યો, નેપાળમાં જળપ્રલયની Inside Story
છેલ્લું અપડેટ : 27 Aug 2026
નેપાળમાં બુધવારે આવેલા વિનાશક પૂર (Flash Flood) પાછળ ગ્લેશિયરનો વિશાળ હિસ્સો તૂટીને નીચે પડ્યો હોવાની શક્યતા સામે આવી છે. કાઠમંડુથી આશરે 45 કિલોમીટર ઉત્તર તરફ આવેલા 7,234 મીટર ઊંચા લાંગટાંગ લિરુંગ પર્વત સાથે જોડાયેલી આ ઘટનાએ નેપાળ-તિબેટ સરહદી વિસ્તારમાં ભારે તબાહી સર્જી છે.
2,000 ફૂટ પહોળો બરફનો ટુકડો તૂટ્યો
સેટેલાઇટ તસવીરો અને નિષ્ણાતોના વિશ્લેષણ (Expert Analysis) મુજબ, આ આપદાની શરૂઆત ગ્લેશિયર સાથે જોડાયેલા વિશાળ હિમસ્ખલન (Avalanche)થી થઈ હોવાની શક્યતા છે. આશરે 17,000 ફૂટની ઊંચાઈએથી લગભગ 2,000 ફૂટ પહોળો એટલે કે અડધા કિલોમીટરથી પણ મોટો બરફનો હિસ્સો તૂટીને અંદાજે 4,000 ફૂટ નીચે ખીણમાં પડ્યો હતો.
બરફ અને ખડકોનો વિશાળ જથ્થો નીચે પડતાં પાણી, માટી અને કાટમાળ સાથે ભયાનક પ્રવાહ સર્જાયો. આ પ્રવાહ આગળ વધીને ત્રિશૂલી નદી સુધી પહોંચ્યો અને રસ્તામાં આવેલા વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન કર્યું.
નદીનો પ્રવાહ રોકાતા બની ખતરનાક સ્થિતિ
નિષ્ણાતોના મતે, હિમસ્ખલનથી આવેલો કાટમાળ લ્હેન્દે ખોલા નદીના પ્રવાહમાં અવરોધ બન્યો હોઈ શકે છે. તેના કારણે પાણી પાછળ એકઠું થઈ અસ્થાયી કુદરતી બંધ (Natural Dam) જેવું બન્યું. ત્યારબાદ આ અવરોધ તૂટતાં પાણી, કાદવ અને મોટા પથ્થરોનો જોરદાર પ્રવાહ નીચેની તરફ ધસી આવ્યો.
સ્થાનિક અહેવાલો મુજબ, ત્રિશૂલી નદીમાં પાણીનું સ્તર ખૂબ જ ઝડપથી વધ્યું હતું. આટલી ઝડપથી પાણી વધવું ઉપરવાસમાંથી અચાનક મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને કાટમાળ નીચે આવ્યો હોવાનો સંકેત આપે છે.
ભૂકંપની પણ થઈ તપાસ
આ ઘટનાના દિવસે ચીનની સરહદ નજીક 4.4ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ પણ નોંધાયો હતો. જોકે ભૂકંપે હિમસ્ખલનને ટ્રિગર કર્યું કે હિમસ્ખલનને કારણે જ કંપન સર્જાયું તે અંગે વૈજ્ઞાનિકોમાં હજુ સ્પષ્ટતા નથી.
નિષ્ણાતો આ ઘટનામાં ગ્લોબલ વોર્મિંગ (Global Warming), ગ્લેશિયર પીછેહઠ અને પર્માફ્રોસ્ટ પીગળવા જેવા પરિબળોની પણ તપાસ કરી રહ્યા છે.
અગાઉ પણ બની ચૂકી છે આવી દુર્ઘટના
લાંગટાંગ લિરુંગ વિસ્તારનો આપત્તિઓ સાથેનો ઇતિહાસ જૂનો છે. 2015ના વિનાશક ભૂકંપ બાદ પણ અહીં મોટું હિમસ્ખલન થયું હતું, જેમાં સેંકડો લોકોનાં મોત થયા હતા.
હાલની આપદાએ ફરી એક વખત દર્શાવ્યું છે કે હિમાલય વિસ્તારમાં ગ્લેશિયર, હિમસ્ખલન અને અચાનક પૂરનો ખતરો વધી રહ્યો છે. નિષ્ણાતો હવે મજબૂત ચેતવણી વ્યવસ્થા (Early Warning System), સરહદ પાર સહકાર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં વધુ રોકાણની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.
