બાળકના લાંબા આયુષ્યનું માટે આ દિવસે પૂજા કરો, જાણો શુભ સમય અને રીત
છેલ્લું અપડેટ : 12 Aug 2025
દર વર્ષે, શ્રી કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી પહેલા, ભાદ્રપદ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની છઠ્ઠી તિથિએ હલ ષષ્ઠીનું વ્રત રાખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઈ બલરામજીનો જન્મ આ તિથિએ થયો હતો. હલ ષષ્ઠી વ્રતનું હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ છે, તેને બલદેવ છઠ, લાલાહી છઠ, હર છઠ, ચંદન છઠ, રાંધણ છઠ અને તીન છઠ વગેરે જેવા ઘણા અન્ય નામોથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, બલરામનો જન્મ આ દિવસે થયો હતો અને આ દિવસે તેમની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. હલ છઠ પર, ભગવાન બલરામજીની પૂજાની સાથે, છઠ માતાની પૂજા કરવાની વિધિ છે અને બાળકના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી જીવન માટે કામનાઓ કરવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ હલ છઠ પૂજાની તારીખ, શુભ સમય અને મહત્વ વિશે...
હલ છઠનું વ્રત અને તિથિ ક્યારે છે
બલરામ જયંતિ, જેને હલ છઠ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે રક્ષાબંધન પછી અને જન્માષ્ટમી પહેલા ઉજવાતો તહેવાર છે. આ વર્ષે હલ છઠ જયંતિ 14 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. પંચાંગ મુજબ, ષષ્ઠી તિથિ 14 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ સવારે 4:23 વાગ્યે શરૂ થશે અને 15 ઓગસ્ટના રોજ સવારે 02:07 વાગ્યે સમાપ્ત થશે.
હલ છઠ વ્રતનું મહત્વ
હલ ષષ્ઠી વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે તેને રાખવાથી, ઉપવાસ કરતી સ્ત્રીઓને તેમના બાળકોની સલામતી અને દીર્ધાયુષ્યનો આશીર્વાદ મળે છે. આ વ્રત રાખવાથી, બાળકને રોગ, ભય અને અનિષ્ટથી મુક્તિ મળે છે. આ ઉપરાંત, આ વ્રત પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવે છે તેવું માનવામાં આવે છે. હલ ષષ્ઠી વ્રત, જેને લાલાહી છઠ અથવા ચંદન છઠ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે મુખ્યત્વે ઉત્તર ભારતમાં ઉજવાતો એક મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે. આ વ્રત ભાદ્રપદ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ષષ્ઠી તિથિ પર મનાવવામાં આવે છે અને ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ દ્વારા લાંબા આયુષ્ય અને બાળકોના સુખ અને સમૃદ્ધિની કામના કરવા માટે મનાવવામાં આવે છે. બલરામજીનું મુખ્ય શસ્ત્ર હળ અને મુસળી છે, તેથી તેમને હલધર પણ કહેવામાં આવે છે અને આ પવિત્ર તહેવારનું નામ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. હલ ષષ્ઠીના દિવસે માતાઓને મહુઆ ટૂથપીકનો ઉપયોગ કરવાનો અને મહુઆ ખાવાનો વરદાન આપવામાં આવે છે.
હલ છઠ વ્રતની પદ્ધતિ
આ દિવસે ઉપવાસ કરતી સ્ત્રીઓ સવારે સ્નાન કરે છે અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરે છે. આ પછી, તેઓ ઘરના આંગણામાં એક ચોરસ બનાવે છે જેના પર ગાયના છાણનો લેપ લગાવે છે અને તેના પર હળ અને ભગવાન બલરામનું પ્રતીક બનાવીને તેની પૂજા કરે છે. પૂજામાં હળ સંબંધિત વસ્તુઓ જેમ કે હળ, ચોખા અને વિવિધ પ્રકારના અનાજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે હળનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે, તેથી ઉપવાસ કરતી સ્ત્રીઓ ફક્ત ખેડાણ કર્યા વિના મેળવેલા અનાજ અને ફળોનો ઉપયોગ કરે છે.
બલરામ જયંતીને હલછટ કેમ કહેવામાં આવે છે?
ભાદરમ જયંતીને હલછટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઈ બલરામજીનો જન્મ આ તિથિએ થયો હતો. બલરામજીને શેષનાગનો અવતાર માનવામાં આવે છે અને તેમને કૃષિના દેવતા પણ કહેવામાં આવે છે. બલરામજીના હાથમાં હળ છે, જેના કારણે તેમની જયંતીને હરછટ પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે સ્ત્રીઓ આખો દિવસ ઉપવાસ રાખે છે અને પૂજા કરે છે અને ખાસ કરીને નદીઓ અને તળાવોમાં ઉગાડવામાં આવતા ફળો અને અન્ય વસ્તુઓનું સેવન કરે છે. આ દિવસે હળથી ખેડેલા પાકનું સેવન કરવાની મનાઈ છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
