રક્ષાબંધનના પાંચ દિવસ પછી રક્ષા પંચમી કેમ ઉજવવામાં આવે છે? અહીં જાણો
છેલ્લું અપડેટ : 01 Sept 2026
રક્ષાબંધનનો તહેવાર ભાઈ-બહેન વચ્ચેના બંધન અને એકબીજાનું રક્ષણ કરવાની પ્રતિજ્ઞા સાથે સંકળાયેલો છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે રક્ષા પંચમી નામનો એક ખાસ તહેવાર રક્ષાબંધનના બરાબર પાંચ દિવસ પછી ઉજવવામાં આવે છે?
આ વર્ષે રક્ષા પંચમી મંગળવાર, 1 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવી રહી છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસ ભગવાન શિવના ઉગ્ર સ્વરૂપ અને ખાસ કરીને બટુક ભૈરવની પૂજા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
રક્ષાબંધનના ફક્ત પાંચ દિવસ પછી જ શા માટે?
રક્ષા પંચમી શ્રાવણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષના પાંચમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ કારણે, તેની તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે. આ વર્ષે કૃષ્ણ પક્ષનો પાંચમો દિવસ 1 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 7:42 વાગ્યે શરૂ થશે અને 2 સપ્ટેમ્બરની સવાર સુધી ચાલુ રહેશે. તેથી, 1 સપ્ટેમ્બરના રોજ રક્ષા પંચમી ઉજવવામાં આવી રહી છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે આ તહેવાર રક્ષણ અને જોખમોથી રક્ષણની ઈચ્છા સાથે સંકળાયેલ છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં, તેને રેખા પંચમી પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસનું વિશેષ મહત્ત્વ છે, ખાસ કરીને પૂર્વ ભારતના ભાગોમાં.
આ દિવસે શું કરવું?
રક્ષા પંચમી પર, સવારે સ્નાન કરીને ભગવાન શિવ, બટુક ભૈરવ અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવાનો રિવાજ છે. પરિવારની શાંતિ, સુખ અને સલામતી માટે પ્રાર્થના કરવા માટે ઘરમાં દીવો પ્રગટાવી શકાય છે. તમારી શ્રદ્ધા અનુસાર દેવતાને ફળો, ફૂલો અને પ્રસાદ અર્પણ કરો.
જો, કોઈ કારણોસર, તમે રક્ષા બંધન પર તમારા ભાઈને રાખડી નહતા બાંધી શક્યા, તો કેટલીક પરંપરાઓ રક્ષા પંચમીને રાખડી બાંધવાનો પ્રસંગ માને છે. જોકે, આ પ્રથા બધા પ્રદેશોમાં સુસંગત નથી.
આ દિવસે શું ન કરવું જોઈએ?
આ દિવસે કોઈની સાથે બિનજરૂરી દલીલો કે વાદવિવાદ કરવાનું ટાળો. પ્રાર્થના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો અને નકારાત્મક વિચારોથી દૂર રહો. ઉપરાંત, સ્થાનિક પરંપરાઓ અને તમારા પરિવારની માન્યતાઓ અનુસાર ધાર્મિક વિધિઓ કરો. રક્ષા પંચમી અને પંચક બે અલગ અલગ બાબતો છે. આ વર્ષે પંચક 27 ઓગસ્ટ બપોરથી 1 સપ્ટેમ્બર સવાર સુધી હતો, જ્યારે રક્ષા પંચમી 1 સપ્ટેમ્બરના રોજ પંચમી તિથિના દિવસે ઉજવવામાં આવી રહી છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.