ભગવાન શિવના પ્રિય મહિના શ્રાવણ દરમિયાન દહીં અને કઢી કેમ ટાળવામાં આવે છે? જાણો આ પાછળના ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક કારણો
છેલ્લું અપડેટ : 29 Jul 2026
ભગવાન શિવનો પ્રિય મહિનો શ્રાવણ શરૂ થવામાં હવે થોડાજ દિવસો છે. આ મહિના દરમિયાન ભક્તો ઉપવાસ, પૂજા, રુદ્રાભિષેક કરે છેઅને સાત્વિક ખોરાક ખાય છે. શ્રાવણ મહિનામાં અમુક ખોરાક પર સખત પ્રતિબંધ છે. ધાર્મિક શાસ્ત્રો અને આયુર્વેદ શ્રાવણ મહિનામાં દૂધ અને દહીં આધારિત ખોરાક, જેમ કે કઢી અને રાયતાનો ઉપયોગ કરવાની મનાઈ ફરમાવે છે. શ્રાવણ મહિનામાં આ ખોરાક ખાવાથી વિવિધ રોગોનું જોખમ વધે છે. ચાલો જાણીએ કે શ્રાવણ મહિનામાં દહીં અને કઢી કેમ ન ખાવા જોઈએ.
શ્રાવણ મહિનાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, શ્રાવણ મહિનાને તપસ્યા, સંયમ અને સાત્વિક જીવનનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તામસિક અને ભારે ખોરાક ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. ઘણી પરંપરાઓ દહીં, કઢી અને ખૂબ ખાટા ખોરાકનો વપરાશ ઓછો કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવને ઠંડા અને સાત્વિક ખોરાક ચઢાવવાને શુભ માનવામાં આવે છે અને હળવો અને સરળતાથી સુપાચ્ય ખોરાક ખાવાને શુભ માનવામાં આવે છે.
આ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે
આયુર્વેદ અનુસાર, શ્રાવણ વરસાદની ઋતુનો મધ્ય ભાગ છે. આ ઋતુ દરમિયાન વાતાવરણ ભેજવાળું હોય છે, અને પાચન પ્રમાણમાં નબળું પડે છે. દહીંને ગુરુ (ભારે) પ્રકૃતિનું માનવામાં આવે છે અને કફ વધે છે. વધુ માત્રામાં દહીં ખાવાથી કફ, ગળાની સમસ્યાઓ, શરદી અને પાચન સમસ્યાઓ વધી શકે છે. આ કારણોસર, આયુર્વેદ વરસાદની ઋતુમાં, ખાસ કરીને રાત્રે દહીં ટાળવાની ભલામણ કરે છે.
વૈજ્ઞાનિક કારણો
શ્રાવણ મહિનામાં દૂધ, કઢી અને દહીં સંબંધિત ખોરાક ખાવાથી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આ ખોરાક પાચનતંત્ર પર નકારાત્મક અસર કરે છે. હકીકતમાં, શ્રાવણ મહિનામાં ભારે વરસાદ પડે છે, જેના કારણે અનિચ્છનીય સ્થળોએ ઘાસ ઉગે છે, અને આ ઘાસ વિવિધ જંતુઓનું ઘર છે. ગાય અને ભેંસ જ્યારે ચરતી હોય છે, ત્યારે તેઓ આ ઘાસ ખાય છે, જે તેમના દૂધ પર અસર કરે છે. આ પ્રકારનું દૂધ બિનઆરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે. તેથી, શ્રાવણ મહિનામાં દૂધ અને દહીં સંબંધિત ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ છે.
આ વસ્તુઓ ખાઓ
નિષ્ણાતો કહે છે કે શ્રાવણ દરમિયાન તાજા ફળો, લીલા શાકભાજી, મગની દાળ, દૂધી, પરવળ, મર્યાદિત માત્રામાં ઘી અને હળવું ભોજન વધુ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક વિદ્વાનો માને છે કે શ્રાવણ દરમિયાન આહારના નિયમોનો હેતુ માત્ર ધાર્મિક શિસ્ત જ નહીં પરંતુ સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ પણ છે. તેથી, ભક્તોએ તેમની પરંપરાઓ, આરોગ્ય અને તબીબી સલાહ અનુસાર સંતુલિત અને સાત્વિક આહાર અપનાવવો જોઈએ. આ શ્રાવણની આધ્યાત્મિક પ્રથાને ટેકો આપવાની સાથે સ્વસ્થ અને ઉર્જાવાન શરીર જાળવવામાં મદદ કરશે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
