શ્રાવણ શિવરાત્રી પર આખી રાત શિવની પૂજા કેમ કરવામાં આવે છે? જાણો જલાભિષેક અને પૌરાણિક માન્યતાઓ વિશે
છેલ્લું અપડેટ : 29 Jul 2026
ભગવાન શિવનો પ્રિય મહિનો, શ્રાવણ, ગુરુવારથી શરૂ થવાનો છે. આ મહિના દરમિયાન શિવભક્તો ભોલેનાથની પૂજા કરે છે, જલાભિષેક કરે છે અને રુદ્રાભિષેક કરે છે. જોકે, શ્રાવણ મહિનામાં આવતી શિવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ છે. શ્રાવણ શિવરાત્રી પર દેશભરના શિવ મંદિરોમાં ભક્તોની ભારે ભીડ જોવા મળે છે.
આ દિવસે, યાત્રાળુઓ પવિત્ર નદીઓમાંથી પાણી પણ લાવે છે અને ભગવાન શિવનો અભિષેક પણ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ શિવરાત્રી પર સાચા હૃદયથી ભગવાન શિવની પૂજા કરવાથી જીવનના દુ:ખ અને મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે અને સુખ અને સમૃદ્ધિનો આશીર્વાદ મળે છે.
ક્યારે છે શ્રાવણ શિવરાત્રી?
શ્રાવણ શિવરાત્રી શ્રાવણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ (અંધારા પખવાડિયા) ની ચતુર્દશી તિથિ પર ઉજવવામાં આવે છે. દ્રિક પંચાંગ મુજબ, વર્ષ 2026 માં, કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિ 11 ઓગસ્ટના રોજ સવારે 4:54 વાગ્યે શરૂ થશે અને 12 ઓગસ્ટના રોજ સવારે 1:52 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. તેથી, ઉદય તિથિ અનુસાર, આ વર્ષે શ્રાવણ શિવરાત્રી 2026 11 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
શ્રાવણ શિવરાત્રી પર જલાભિષેકનું વિશેષ મહત્વ
ધાર્મિક શાસ્ત્રોમાં શ્રાવણ શિવરાત્રી પર જલાભિષેકનું વિશેષ મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. શ્રાવણ મહિનો ભગવાન શિવને સમર્પિત માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ મહિના દરમિયાન શિવલિંગ પર પાણી, દૂધ, બેલપત્ર, ધતુરા અને અન્ય પૂજા સામગ્રી ચઢાવવાથી ભગવાન શિવ ઝડપથી પ્રસન્ન થાય છે.
ખાસ કરીને, શ્રાવણ શિવરાત્રી પર કરવામાં આવતો જલાભિષેક અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે નિષ્ઠાપૂર્વક પૂજા કરવાથી જીવનની ઘણી સમસ્યાઓ દૂર થાય છે. તેથી, ભક્તો ભગવાન શિવનો અભિષેક સંપૂર્ણ વિધિઓ સાથે કરે છે.
શ્રાવણ શિવરાત્રી પર ચાર પ્રહર પૂજાનું મહત્વ
શ્રાવણ શિવરાત્રીની પવિત્ર રાત્રે ભગવાન શિવની ચાર પ્રહર પૂજા ખાસ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, રાત્રિના દરેક પ્રહર દરમિયાન યોગ્ય વિધિઓ સાથે શિવલિંગનો અભિષેક અને પૂજા કરવાથી ભક્તોને વિશેષ પુણ્ય મળે છે અને ભગવાન શિવના આશીર્વાદ જળવાઈ રહે છે.
પહેલા પ્રહરમાં, શિવલિંગનો શુદ્ધ પાણીથી અભિષેક કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, ભક્તો તેમની શ્રદ્ધા અને પરંપરા અનુસાર દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ગંગાજળથી પંચામૃત અભિષેક કરે છે. બિલીના પાન, ધતુરા, આકના ફૂલો અને અન્ય પ્રિય પૂજા સામગ્રી પણ ભગવાન શિવને અર્પણ કરવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ શિવરાત્રીની રાત્રે જાગરણ કરીને ભગવાન શિવનું ધ્યાન કરવાથી, મંત્રોનો જાપ કરવાથી અને તેમની પૂજા કરવાથી મનની શાંતિ, સકારાત્મક ઉર્જા અને આધ્યાત્મિક શક્તિ મળે છે. ચારેય પ્રહર દરમિયાન ભક્તિભાવથી ભગવાન શિવની પૂજા કરવાથી, તેઓ પ્રસન્ન થાય છે અને ભક્તને તેમની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરવાનો આશીર્વાદ આપે છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/ જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
