Religion: બદ્રીનાથ ધામની અનોખી પ્રથા: જાણો વંદાઓને પ્રસાદ આપવા પાછળનું કારણ
છેલ્લું અપડેટ : 21 Apr 2026
બદ્રીનાથ મંદિરના દરવાજા 23 એપ્રિલે ખુલશે. દર્શન માટે ઓનલાઈન પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. બદ્રીનાથ મંદિર માત્ર ઉત્તરાખંડના ચાર પવિત્ર સ્થળોમાંનું એક નથી, પરંતુ દેશના ચાર પવિત્ર સ્થળોમાંનું એક છે. આ મંદિર સાથે ઘણી માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ જોડાયેલી છે જે તેને વધુ ખાસ બનાવે છે. આવી જ એક પરંપરા છે વંદાને ભોજન અર્પણ કરવાની. આ વાત વિચિત્ર લાગે છે, પણ સાચી છે. આ પરંપરા અને તેની ખાસ વિશેષતાઓ વિશે વધુ જાણો...
પ્રાણીઓને પહેલા અર્પણ કરવામાં આવે છે
બદ્રીનાથ મંદિરમાં, પ્રાણીઓને દેવતાને ભોજન અર્પણ કરતા પહેલા અર્પણ કરવામાં આવે છે. આ પ્રાણીઓમાં ગાય, પક્ષીઓ અને વંદાનો સમાવેશ થાય છે. વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ લાગે છે, પણ તે સાચું છે. ઉત્તરાખંડની સ્થાનિક ભાષામાં વંદાને "ઝોડુ સાંગલા" કહેવામાં આવે છે. દરરોજ બપોરે, ભગવાન બદ્રીનાથને શાહી ભોજન અર્પણ કરતા પહેલા, અન્ય પ્રાણીઓ સાથે વંદાને ખોરાક અર્પણ કરવામાં આવે છે.
વંદાને શા માટે ખોરાક અર્પણ કરવામાં આવે છે?
વિદ્વાનો માને છે કે ભગવાન બદ્રીનાથ શાહી ભોજન ખાતા પહેલા બધા જીવોને ભોજનથી તૃપ્ત કરે છે. આ માન્યતાને કારણે, અન્ય પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ સાથે વંદાને પણ ભોજન આપવામાં આવે છે. દરરોજ બપોરે, વંદાને ચોખા ચઢાવવામાં આવે છે, જે પછી તપ્તકુંડ પાસે ગરુડ કુટીમાં મૂકવામાં આવે છે. ત્યારબાદ જ ભગવાનને પ્રસાદ ચઢાવવામાં આવે છે.
આ પરંપરા કોણે શરૂ કરી?
એવું કહેવાય છે કે બદ્રીનાથ મંદિરમાં ભગવાન સમક્ષ અન્ય જીવોને ભોજન ચઢાવવાની પરંપરા આદિ ગુરુ શંકરાચાર્ય દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેમણે ૮મી સદીમાં મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી અને તપસ્યા પણ કરી હતી. આદિ ગુરુ શંકરાચાર્યએ બદ્રીનાથ મંદિરની ખોવાયેલી ભવ્યતાને પુનઃસ્થાપિત કરી હતી. શંકરાચાર્યએ જ નારદ કુંડમાંથી ભગવાન બદ્રીનાથની મૂર્તિ કાઢીને અહીં સ્થાપિત કરી હતી.
