ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ જાળવી રાખવા માટે મંદિરની સફાઈના આ નિયમો જાણવા છે ખૂબ જરૂરી
છેલ્લું અપડેટ : 20 Sept 2026
ઘરનું પૂજાસ્થળ સમગ્ર ઘરનું સૌથી પવિત્ર સ્થાન ગણાય છે. અહીંથી જ ઘરમાં સૌથી વધુ સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે. નિયમિત અને સાચી શ્રદ્ધાથી પૂજા કરવાથી ભગવાનના આશીર્વાદ હંમેશાં પરિવાર પર રહે છે અને ઘરમાં ધન-ધાન્યની કમી રહેતી નથી.
સનાતન ધર્મની પરંપરા મુજબ પૂજા કરતાં પહેલાં પૂજાસ્થળની શુદ્ધિ અને સફાઈ કરવી અનિવાર્ય છે, જેમાં સવારનો સમય સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. જોકે, મંદિરની સફાઈ કયા દિવસે કરવી અને ક્યારે ન કરવી, તે અંગેના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો જાણવા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
મંદિરની સફાઈ કેમ જરૂરી છે?
શાસ્ત્રોમાં મન, તન અને આસપાસના વાતાવરણની સ્વચ્છતા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. પૂજાસ્થળ સ્વચ્છ રાખવું એટલા માટે જરૂરી છે કારણ કે જ્યાં ગંદકી હોય ત્યાં લક્ષ્મીજીનો વાસ રહેતો નથી. જે ઘરમાં મંદિર અસ્વચ્છ રહે ત્યાં નકારાત્મક ઊર્જા વધે છે અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને લક્ષ્મીજીની કૃપા અવિરત જળવાઈ રહે તે માટે પૂજાસ્થળને હંમેશાં સાફ-સુથરું રાખવું જોઈએ.
કયા દિવસે મંદિરની સફાઈ કરવી શ્રેષ્ઠ?
રોજિંદી સફાઈ: જો શક્ય હોય તો દરરોજ સવારે પૂજા પહેલાં પૂજાસ્થળને સાફ કરવું સૌથી ઉત્તમ ગણાય છે.
શનિવાર: જો દરરોજ ઊંડાણપૂર્વક સફાઈ કરવી શક્ય ન હોય, તો દર શનિવારે મંદિરની સંપૂર્ણ સફાઈ કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે શનિવારે પૂજાસ્થળ સ્વચ્છ કરવાથી આર્થિક તંગી દૂર થાય છે.
અમાસ અને મોટા તહેવારો: દર મહિનાની અમાવસ્યા (અમાસ) તિથિએ પૂજાસ્થળની ઊંડી સફાઈ કરવી ખૂબ મંગળકારી માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કોઈપણ મોટા તીજ-તહેવાર પૂર્વે મંદિર શુદ્ધ અને સુઘડ કરવું જોઈએ.
કયા સમયે મંદિર સાફ ન કરવું?
રાત્રિના સમયે: રાત્રિનો સમય પ્રભુના શયન અને આરામનો ગણાય છે. તેથી સૂર્યાસ્ત પછી કે રાત્રે ક્યારેય મંદિર સાફ ન કરવું. રાત્રે સફાઈ કરવાથી માતા લક્ષ્મી નારાજ થાય તેવી લોકમાન્યતા છે.
પૂજા કર્યા પછી તરત: પૂજા-અર્ચના સંપન્ન કર્યા પછી તરત જ પૂજાસ્થળ સાફ ન કરવું જોઈએ, કારણ કે પૂજા બાદ ઉત્પન્ન થયેલી સકારાત્મક ઊર્જા તરત જ વિખેરાઈ જાય છે.
દીવો કે અગરબત્તી પ્રજ્વલિત હોય ત્યારે: જ્યાં સુધી મંદિરમાં દીવો, ધૂપ કે અગરબત્તી પ્રજ્વલિત હોય ત્યાં સુધી સફાઈ હાથ ધરવી જોઈએ નહીં.
કયા દિવસે મંદિરની સફાઈ વર્જ્ય છે?
જેમ શનિવાર સફાઈ માટે શ્રેષ્ઠ દિવસ છે, તેમ અઠવાડિયાના કેટલાક દિવસોએ ઊંડાણપૂર્વક સફાઈ કરવાથી બચવું જોઈએ:
ગુરુવાર: ગુરુવાર દેવગુરુ બૃહસ્પતિ અને ભગવાન વિષ્ણુનો દિવસ છે. આ દિવસે પૂજાસ્થળની મોટી કે ઊંડી સફાઈ કરવી વર્જ્ય માનવામાં આવે છે.
એકાદશી: દરેક મહિનાની એકાદશી તિથિ અત્યંત પવિત્ર ગણાય છે, તેથી આ દિવસે પણ મંદિરની સંપૂર્ણ સફાઈ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. ગુરુવાર અને એકાદશી જેવા પવિત્ર દિવસો સિવાય જરૂરિયાત મુજબ અન્ય દિવસોમાં સામાન્ય સાફ-સફાઈ કરી શકાય છે.
