જાણો હોલિકા દહનની પવિત્ર ભસ્મનું મહત્વ; આ પરંપરાઓ આજે પણ બાળકોને રાખે છે નકારાત્મક શક્તિઓથી સુરક્ષિત
છેલ્લું અપડેટ : 28 Feb 2026
સનાતન પરંપરામાં હોળી ફક્ત રંગોનો તહેવાર નથી, પરંતુ અધર્મ પર ધર્મના વિજયની ભવ્ય ઉજવણી છે. ફાલ્ગુન પૂર્ણિમાની રાત્રે કરવામાં આવતું હોલિકા દહન આધ્યાત્મિક શુદ્ધિકરણ અને નકારાત્મક શક્તિઓના વિનાશનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
હોલિકા દહનની અગ્નિ માત્ર દુષ્ટતાને જ નથી બાળતી, પરંતુ તેની રાખ અને તેની સાથે જોડાયેલી પરંપરાઓમાં બાળકોને 'દુષ્ટ નજર' (નજર લાગવી) થી બચાવવાની ચમત્કારિક શક્તિ હોવાનું મનાય છે. ચાલો જાણીએ, આ પરંપરાઓ અને તેના ઉપાયો વિશે.
ભક્ત પ્રહલાદની શ્રદ્ધા અને હોલિકાનો અંત
પૌરાણિક કથા અનુસાર, અહંકારી હિરણ્યકશ્યપે પોતાના પુત્ર પ્રહલાદને મારવા માટે તેની બહેન હોલિકાની મદદ લીધી હતી. હોલિકાને અગ્નિથી ન બળવાનું વરદાન હતું. તે પ્રહલાદને ખોળામાં બેસાડીને ચિતા પર બેસી ગઈ, પરંતુ ભગવાન વિષ્ણુની કૃપાથી ભક્ત પ્રહલાદ સુરક્ષિત રહ્યા અને હોલિકા પોતે ભસ્મ થઈ ગઈ. ત્યારથી એવી માન્યતા પ્રચલિત છે કે હોલિકાની પવિત્ર અગ્નિમાંથી નીકળેલી રાખ સકારાત્મક ઉર્જાનો સ્ત્રોત છે.
બાળકોના રક્ષણ માટેના અચૂક પરંપરાગત ઉપાયો
આજના આધુનિક યુગમાં પણ ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં લોકો આ પ્રાચીન ઉપાયોમાં અતૂટ શ્રદ્ધા ધરાવે છે. નાના બાળકોને ખરાબ નજર અને નકારાત્મક ઉર્જાથી બચાવવા માટે નીચે મુજબની રીતો અપનાવવામાં આવે છે:
હોલિકા દહન થઈ ગયા બાદ સવારે લોકો અગ્નિના અવશેષો અથવા રાખ ઘરે લાવે છે. મંદિરમાં દેવતાઓને અર્પણ કર્યા પછી, આ રાખ બાળકો અને વડીલોના કપાળ પર લગાવવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે આ ભસ્મ માનસિક શાંતિ આપે છે અને નકારાત્મકતાથી રક્ષણ કરે છે.
તાવીજ અથવા પોટલીનો પ્રયોગ
હોલિકા દહનની રાત્રે ઘણા લોકો ઘઉંના ફાડા, લસણની કળી અને પીળી રાઈ જેવા ઘટકોને સળગતી અગ્નિની ગરમીમાં હળવા હાથે શેકે છે. આ અર્ધ-પકવેલા ઘટકોને એકઠા કરીને એક ખાસ પોટલી બનાવવામાં આવે છે.આ ઘટકોમાંથી બનાવેલી પોટલી અથવા તાવીજ બાળકોના ગળે અથવા હાથે બાંધવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે આમ કરવાથી બાળકો ખરાબ નજર, ભય અને મોસમી રોગોથી દૂર રહે છે.
વૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક દ્રષ્ટિકોણ
ધાર્મિક માન્યતા સિવાય આ પરંપરા સામાજિક એકતાનો સંદેશ પણ આપે છે. હોલિકા દહન દરમિયાન અગ્નિમાં નવા પાક (જેમ કે ઘઉં અને ચણા) અર્પણ કરવા એ ઈશ્વર પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો માર્ગ છે. હોલિકાના અગ્નિથી વાતાવરણમાં રહેલા હાનિકારક બેક્ટેરિયાનો નાશ થાય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ફાયદાકારક છે. આજે પણ દેશના ખૂણેખૂણે લોકો સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા સાથે આ પરંપરાઓનું પાલન કરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
