શારદીય નવરાત્રી 2026: માતાની ચોકી અને કળશ સ્થાપના કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખો વાસ્તુના આ 5 મહત્વપૂર્ણ નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 06 Oct 2026
હિન્દુ ધર્મમાં શારદીય નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ છે અને દરેક શ્રદ્ધાળુ તેની આતુરતાથી રાહ જુએ છે. આ પાવન નવ દિવસો જગતજનની આદ્યશક્તિ માતા દુર્ગાની ભક્તિ, શક્તિની આરાધના અને ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર કરવા માટે સમર્પિત છે.
વર્ષ 2026 માં આ પવિત્ર તહેવાર રવિવાર, 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ રહ્યો છે. માતાજીના નવ વિવિધ સ્વરૂપોની નવ દિવસ શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા-અર્ચના કર્યા બાદ, 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ વિજયાદશમી (દશેરા) સાથે આ મહાપર્વની પૂર્ણાહુતિ થશે.
નવરાત્રી દરમિયાન લગભગ દરેક ઘરમાં ઘટસ્થાપન (કળશ સ્થાપના) કરવામાં આવે છે. ભક્તો માતાજીનો ભવ્ય દરબાર સજાવે છે અને શ્રદ્ધાપૂર્વક અખંડ જ્યોત પ્રગટાવે છે. જો તમે પણ આ નવરાત્રીમાં ઘરમાં માતાજીની ચોકી સ્થાપિત કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો વાસ્તુ અને શાસ્ત્રો અનુસાર તેના નિયમો જાણી લેવા અત્યંત જરૂરી છે.
ચોકી સ્થાપિત કરવા માટે યોગ્ય દિશા
વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર, ઘરનો ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણો (ઈશાન ખૂણો) દેવતાઓનું મુખ્ય સ્થાન માનવામાં આવે છે. તેથી માતાજીની ચોકી હંમેશા આ જ દિશામાં સ્થાપિત કરવી શ્રેષ્ઠ રહે છે. જો કોઈ કારણસર ત્યાં જગ્યા ન હોય, તો ઉત્તર કે પૂર્વ દિશામાં પણ સ્થાપના કરી શકાય છે, જે શુભ માનવામાં આવે છે.
પૂજા કરતી વખતે પૂજકનું મુખ હંમેશા પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા તરફ રહેવું જોઈએ. ચોકી સ્થાપિત કરતાં પહેલાં તે જગ્યાને ગંગાજળ છાંટીને પવિત્ર કરો અને લાકડાની ચોકી (બાજઠ) પર સ્વચ્છ લાલ કે પીળા રંગનું વસ્ત્ર પાથરો.
ચોકી સજાવતી વખતે અને પૂજા દરમિયાન આ 5 બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
સ્વચ્છતા અને પવિત્રતા: માતાની ચોકી આસપાસ ક્યારેય જૂતાં-ચંપલ, સાવરણી કે કચરો ન રાખવો. પૂજા સ્થળ હંમેશા શુદ્ધ, નિર્મળ અને પવિત્ર હોવું જોઈએ.
ખંડિત સામગ્રીનો ત્યાગ: પૂજા માટે હંમેશા અખંડ અને સ્વચ્છ મૂર્તિ, ચિત્રપટ કે કળશનો જ ઉપયોગ કરો. ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ ખંડિત કે ક્ષતિગ્રસ્ત વસ્તુઓની પૂજા કરવી અશુભ માનવામાં આવે છે.
અખંડ જ્યોતની સુરક્ષા: જો તમે 9 દિવસ માટે અખંડ દીવો પ્રગટાવ્યો હોય, તો તેને પડદા, કાગળ કે અન્ય જ્વલનશીલ કપડાંથી યોગ્ય અંતરે રાખો. જ્યોત પવનથી ઓલવાય નહીં અને સુરક્ષિત રહે તેવી વ્યવસ્થા કરવી.
શાંત અને પવિત્ર વાતાવરણ: ચોકી હંમેશા એવા સ્થાન પર સ્થાપિત કરો જ્યાં લોકોની બિનજરૂરી અવરજવર ન હોય, જેથી પૂજા-ધ્યાનમાં વિક્ષેપ ન પડે અને પવિત્રતા જળવાઈ રહે.
તાજા પુષ્પોનું અર્પણ: મા દુર્ગાને હંમેશા તાજા અને સુગંધિત પુષ્પો જ અર્પણ કરવા જોઈએ. સુકાઈ ગયેલા કે વાસી ફૂલોને ચોકી પર રાખવા નહીં; તેમને દરરોજ નિયમિતપણે અને આદરપૂર્વક હટાવી લેવા.
