Religion: ભારતના આ મંદિરોમાં એકાદશી પર ચઢાવવામાં આવે છે ચોખા, જાણો તેની પાછળનું રહસ્ય
છેલ્લું અપડેટ : 30 Aug 2025
હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી વ્રતનું ખૂબ મહત્વ છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ માટે ઉપવાસ રાખવામાં આવે છે. તે જ સમયે, ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, એકાદશી પર ચોખા ખાવાની મનાઈ છે. પરંતુ આજે અમે તમને એક એવા મંદિર વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જ્યાં એકાદશી પર ચોખા ચઢાવવામાં આવે છે અને તે ભક્તોમાં વહેંચવામાં પણ આવે છે.
ઉલટી એકાદશી
જગન્નાથ પુરીમાં એકાદશી પર ચોખા ખાવામાં આવે છે, જ્યારે આ મંદિરમાં એકાદશી પર મહાપ્રસાદ તરીકે ચોખા આપવામાં આવે છે. જગન્નાથ પુરીમાં એકાદશીને "ઉલટી એકાદશી" તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, જેનો અર્થ છે કે આ દિવસે ચોખા અને અન્ય અનાજનું સેવન કરવામાં આવે છે.
પુરી ધામમાં એકાદશી પર ચોખા ખાવાની આ પરંપરા ભગવાન જગન્નાથના મહાપ્રસાદ સાથે સંકળાયેલી છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, એક વાર બ્રહ્મા દેવ જગન્નાથજીનો મહાપ્રસાદ લેવા પુરી પહોંચ્યા, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં પ્રસાદ પૂરો થઈ ગયો હતો. પ્રસાદમાં ફક્ત થોડા ચોખાના દાણા બચ્યા હતા, જે એક કૂતરો ખાઈ રહ્યો હતો. બ્રહ્મદેવે તે કૂતરા સાથે બાકીના ચોખા ભક્તિભાવથી ખાધા.
ભાત કેમ ખવાય છે
એવું માનવામાં આવે છે કે જે દિવસે આ ઘટના બની તે દિવસે એકાદશીનું વ્રત હતું. આ જોઈને ભગવાન જગન્નાથ પ્રસન્ન થયા અને તેમણે જાહેરાત કરી કે તેમના મહાપ્રસાદ પર એકાદશીનો નિયમ લાગુ પડશે નહીં, એકાદશી પર ચોખા ખાઈ શકાય છે. એટલા માટે જગન્નાથ પુરીમાં એકાદશી પર ચોખા ચઢાવવામાં આવે છે અને ભક્તો તેનો ઉપયોગ કરે છે.
બદ્રીનાથ ધામ
આ ઉપરાંત, બદ્રીનાથ ધામમાં પણ એકાદશી પર ચોખા ખાવાની પરંપરા છે. બદ્રીનાથ ધામને ભગવાન વિષ્ણુનું નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. દંતકથા અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુ એક પુજારીના સ્વપ્નમાં પ્રગટ થયા હતા અને કહ્યું હતું કે તેમના ધામમાં એકાદશી પર ચોખા ચઢાવવા જોઈએ અને ભક્તોને પણ ખવડાવવા જોઈએ. તેથી, બદ્રીનાથ ધામમાં એકાદશી પર, ચોખામાંથી બનેલી ખીચડીનો પ્રસાદ ભક્તોમાં ચઢાવવામાં આવે છે અને તેનું વિતરણ કરવામાં આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.