Religion: ગયા (બિહાર) માં પિંડદાનનું રહસ્ય! જાણો પિતૃઓના ઉદ્ધાર માટે કેમ પવિત્ર છે આ સ્થળ?
છેલ્લું અપડેટ : 30 Aug 2025
હિન્દુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું વિશેષ મહત્વ છે, જેને શ્રાદ્ધ પક્ષ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આ શ્રાદ્ધ પક્ષ દર વર્ષે ભાદ્રપદ મહિનાની પૂર્ણિમાએથી અશ્વિન મહિનાની અમાસ સુધી ચાલે છે.
આ વર્ષે પિતૃ પક્ષ 7 સપ્ટેમ્બર 2025 થી શરૂ થશે અને 21 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ સમાપ્ત થશે.
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન, ઘણા લોકો તેમના પૂર્વજોને તર્પણ અને પિંડદાન કરવા ગયા (બિહાર) જાય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે પિતૃ પક્ષ અને ગયા વચ્ચે શું ઊંડો સંબંધ છે? ચાલો જાણીએ ધાર્મિક અને પૌરાણિક ગ્રંથોમાં નોંધાયેલા આ પ્રશ્નનો જવાબ.
પિતૃ પક્ષ અને ગયા વચ્ચેનો સંબંધ
હિંદુ ધર્મમાં, ગયા (બિહાર) ને શ્રાદ્ધ કર્મ કરવા અને પૂર્વજોને તર્પણ કરવા માટે સૌથી પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. વિષ્ણુપદ મંદિર અને ફાલ્ગુ નદી અહીંના મુખ્ય તીર્થસ્થાનોમાંના એક છે. માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુએ પોતે ગયામાં પિતૃઓને સંતુષ્ટ કરવાનો નિયમ જણાવ્યો છે, જેના કારણે અહીં કરવામાં આવતા શ્રાદ્ધ સૌથી ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
શાસ્ત્રીય આધાર શું કહે છે?
ગરુડ પુરાણ અને વાયુ પુરાણ અનુસાર, ગયામાં શ્રાદ્ધ કરવાથી પૂર્વજો મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે અને પુનર્જન્મના ચક્રમાંથી મુક્તિ મેળવે છે.
તેથી, જે વ્યક્તિ પોતાના પૂર્વજોની મુક્તિની ઇચ્છા રાખે છે, તે ગયા જાય છે અને શ્રાદ્ધ કર્મ અથવા પિંડદાન કરે છે.
હિંદુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું મહત્વ
પિતૃ પક્ષ (ભાદ્રપદ પૂર્ણિમાથી અશ્વિન અમાવસ્યા સુધી) એ સમય છે જ્યારે આપણા પૂર્વજો તેમના વંશજો પાસેથી તર્પણની આશામાં પૃથ્વી પર આવે છે.
આ સમય દરમિયાન ગયામાં કરવામાં આવતું પિંડદાન અને તર્પણ પૂર્વજોને અપાર સંતોષ આપે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે જો કોઈ કારણોસર કોઈ વ્યક્તિ નિયમિત શ્રાદ્ધ કરી શકતો નથી, તો ગયામાં એક વાર પિંડદાન કરવાથી પૂર્વજોની આત્મા સંતુષ્ટ થાય છે.
પૌરાણિક માન્યતા શું કહે છે?
એવું માનવામાં આવે છે કે માતા સીતાએ પોતે ગયામાં પોતાના પિતા (રાજા જનક)નું પિંડદાન કર્યું હતું.
આ સાથે ભગવાન રામે ગયામાં પોતાના પૂર્વજોનું પિંડદાન પણ કર્યું હતું.
પિતૃપક્ષ દરમિયાન ગયા જવું અને પૂર્વજોનું તર્પણ અથવા પિંડદાન કરવું એ અત્યંત પુણ્યપૂર્ણ અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
શ્રાદ્ધ તારીખ 2025
પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધ 07 સપ્ટેમ્બર 2025, રવિવાર
પ્રતિપદા શ્રાદ્ધ 08 સપ્ટેમ્બર 2025, સોમવાર
દ્વિતિયા શ્રાદ્ધ 09 સપ્ટેમ્બર 2025, મંગળવાર
તૃતીયા શ્રાદ્ધ 10 સપ્ટેમ્બર 2025, બુધવાર
નવમી શ્રાદ્ધ 15 સપ્ટેમ્બર 2025, સોમવાર
દશમી શ્રાદ્ધ 16 સપ્ટેમ્બર 2025, મંગળવાર
એકાદશી શ્રાદ્ધ 17 સપ્ટેમ્બર 2025, બુધવાર
દ્વાદશી શ્રાદ્ધ 18 સપ્ટેમ્બર 2025, ગુરુવાર
ત્રયોદશી શ્રાદ્ધ 19 સપ્ટેમ્બર 2025, શુક્રવાર
માઘ શ્રાદ્ધ 19 સપ્ટેમ્બર 2025, શુક્રવાર
ચતુર્દશી શ્રાદ્ધ 20 સપ્ટેમ્બર 2025, શનિવાર
સર્વપિત્રી અમાવસ્યા 21 સપ્ટેમ્બર 2025, રવિવાર
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.