Religion: કઈ ધ્વજા કયા દેવતા માટે ફરકાવવામાં આવે છે? તેના દર્શન અને પૂજા કરવાથી શું ફાયદા થાય છે તે જાણો
છેલ્લું અપડેટ : 24 Nov 2025
Religion: સનાતન પરંપરામાં ધ્વજાને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. મંદિરની ટોચ પર ફરકાવવામાં આવતો કોઈપણ ધાર્મિક ધ્વજા તે મંદિરમાં સ્થાપિત દેવતા અથવા દેવતાની હાજરીનું પ્રતીક છે.
આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ દેવતા અથવા દેવતાનું નામ મંદિરની બહાર લખાયેલું ન હોય, તો પણ તમે ધ્વજા જોઈને તે મંદિરના પ્રમુખ દેવતા વિશે જાણી શકો છો. હિન્દુ માન્યતા અનુસાર, ધાર્મિક ધ્વજા એક પવિત્ર દૈવી સ્થળનું પ્રતીક છે, જ્યાં ફક્ત દર્શન કરવાથી જ આધ્યાત્મિક શાંતિ મળે છે.
કયો ધ્વજા કયા દેવતાનો છે?
જેમ બધા દેવતાઓનું પોતાનું વાહન અને શસ્ત્રો હોય છે, તેમ તેમના સંબંધિત ધ્વજા પણ અલગ અલગ હોય છે. આ ધ્વજા જોઈને, તમે દૂરથી તે દેવતાના પવિત્ર નિવાસસ્થાનને ઓળખી શકો છો. ચાલો જાણીએ કે કઈ ધ્વજા કયા દેવતાની છે.
ભગવાન ગણેશ - ગણપતિની ધ્વજા, જેને પૂજા કરવા માટેનો પ્રથમ દેવતા માનવામાં આવે છે, તે સફેદ રંગનો છે અને તેના પર્વત, ઉંદરનું પ્રતીક ધરાવે છે.
ભગવાન શિવ - ભગવાન શિવ માટે એક સફેદ ધ્વજા પણ લહેરાવવામાં આવે છે, જેને વૃષભ ધ્વજ કહેવામાં આવે છે, જે તેમના પર્વત, બળદનું ચિત્રણ કરે છે.
હનુમાન - હનુમાન માટે એક ભગવો ધ્વજા લહેરાવવામાં આવે છે, જે ઘણીવાર તેમની છબી અને ગદાનું ચિત્રણ કરે છે.
ભગવાન જગન્નાથ - ભગવાન જગન્નાથના મંદિરમાં અર્ધચંદ્રાકાર ધ્વજા લહેરાવવામાં આવે છે.
ભગવાન રામ - ભગવાન રામના મંદિરમાં લહેરાતા ધ્વજામાં કોવિદાર વૃક્ષ અને ઓમ પ્રતીક સાથે સૂર્ય છે, કારણ કે ભગવાન રામ સૂર્યવંશી હતા.
દેવી દુર્ગા - હિન્દુ માન્યતા અનુસાર, દેવી દુર્ગાના મંદિરોમાં સિંહ ધ્વજા લહેરાવવામાં આવે છે. તેનો રંગ લાલ છે.
ભગવાન વિષ્ણુ - બ્રહ્માંડના રક્ષક તરીકે ઓળખાતા ભગવાન વિષ્ણુનો ધ્વજા પીળી છે, જે તેમના પર્વત, ગરુડનું ચિત્રણ કરે છે.
બ્રહ્મા જી - પરમ પિતા બ્રહ્મા જીના ધ્વજાને હંસ ધ્વજ કહેવામાં આવે છે.
ભગવાન કાર્તિકેય - ભગવાન કાર્તિકેયના ધ્વજાને મોર ધ્વજ કહેવામાં આવે છે. ધર્મ ધ્વજ દ્વારા જ કોઈ વ્યક્તિ દેવતાને જોવાના ગુણ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
મંદિરની ટોચ પરની ધ્વજા સકારાત્મક અને દૈવી શક્તિનું પ્રતીક છે. હિન્દુ માન્યતા અનુસાર, જો કોઈ કારણોસર તમે કોઈ મંદિરમાં પ્રવેશ કરીને સ્થાપિત દેવતાના દર્શન કરી શકતા નથી, તો તમે તેની ધ્વજા અને ટોચ જોઈને સંપૂર્ણ પુણ્ય પ્રાપ્ત કરી શકો છો.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.