Religion: કાંડા પરથી રાખડી ક્યારે કાઢવી અને ત્યારબાદ તેનું શું કરવું? જાણો ધાર્મિક તથા વાસ્તુ નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 02 Aug 2026
રક્ષાબંધનના પવિત્ર તહેવાર પર બહેનો પોતાના ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધીને તેના દીર્ઘાયુ અને સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના કરે છે. પરંતુ લોકોના મનમાં એક પ્રશ્ન વારંવાર ઉદ્ભવે છે કે રાખડી કેટલા સમય સુધી કાંડા પર બાંધી રાખવી જોઈએ અને તેને ઉતાર્યા પછી શું કરવું જોઈએ?
મોટાભાગના ઘરોમાં રક્ષાબંધનના બીજા દિવસે કે એક-બે દિવસ પછી રાખડી કાઢીને ગમે ત્યાં મૂકી દેવામાં આવે છે. પરંતુ ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, રાખડી એ રક્ષણનો પવિત્ર દોરો છે, તેથી તેને આદરપૂર્વક કાઢીને યોગ્ય સ્થાને પધરાવવી (વિસર્જિત કરવી) જોઈએ.
રાખડી ક્યારે કાઢવી જોઈએ?
ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ, રક્ષાબંધનના દિવસે જ રાખડી કાઢવી જરૂરી નથી. તેને થોડા દિવસો સુધી કાંડા પર બાંધી રાખવી શુભ ગણાય છે. ઘણા લોકો રાખડી ત્યાં સુધી પહેરી રાખે છે જ્યાં સુધી તે જાતે ખૂલીને પડી ન જાય.
જો કોઈ કારણસર રાખડી વહેલી ઉતારવાની જરૂર પડે, તો સ્નાન કરીને ભગવાનનું સ્મરણ કર્યા બાદ સોમવાર, ગુરુવાર કે રવિવાર જેવા શુભ દિવસે તે ઉતારવી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. જોકે, આ નિયમો અલગ-અલગ પરિવારો અને પરંપરાઓ મુજબ થોડા બદલાઈ પણ શકે છે.
કાંડા પરથી ઉતારેલી રાખડીનું શું કરવું?
રાખડીને ક્યારેય સામાન્ય દોરાની જેમ કચરાપેટીમાં ફેંકવી ન જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, તેને પૂર્ણ આદર સાથે વિસર્જિત કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.
રાખડીનું વિસર્જન કરવાની યોગ્ય રીતો:
વહેતા જળમાં: રાખડીને પવિત્ર વહેતા પાણીમાં પધરાવી દો.
છોડના કુંડામાં: તેને તુલસીના કુંડામાં અથવા કોઈ પવિત્ર વૃક્ષના મૂળમાં મૂકી દો.
પૂજા ઘરમાં: તમે તેને થોડા સમય માટે તમારા ઘરના પૂજા સ્થાનમાં સુરક્ષિત રાખી શકો છો અને ત્યારબાદ અનુકૂળતા મુજબ વિસર્જિત કરી શકો છો.
હવન કે યજ્ઞમાં: જો ઘરે હવનનું આયોજન કરવામાં આવે, તો ધાર્મિક વિધિપૂર્વક તેને અગ્નિમાં સમર્પિત કરી શકાય છે.
શું રાખડીને વૃક્ષ સાથે બાંધી શકાય?
કેટલાક લોકો રાખડી કાઢીને વૃક્ષ સાથે બાંધી દેતા હોય છે, પરંતુ દરેક ધાર્મિક પરંપરામાં આની ભલામણ કરવામાં આવતી નથી. જો તમે વૃક્ષ સાથે રાખડી બાંધો છો, તો ધ્યાન રાખો કે તે માત્ર કુદરતી દોરા કે સુતરની બનેલી હોય, જેથી પર્યાવરણને કોઈ નુકસાન ન થાય.
શું રાખડી કચરાપેટીમાં ફેંકી શકાય?
રાખડી એ બહેનની શુભકામનાઓ અને રક્ષણના ભાવ સાથે જોડાયેલી છે. તેથી, તેને કચરાપેટીમાં ફેંકવી બિલકુલ યોગ્ય ગણાતી નથી. તેને હંમેશાં સન્માનપૂર્વક પધરાવવી જ યોગ્ય છે.
વાસ્તુ શાસ્ત્ર શું કહે છે?
વાસ્તુશાસ્ત્ર મુજબ, પૂજામાં વપરાતી અને પવિત્ર ગણાતી વસ્તુઓનું સન્માન કરવું જોઈએ, કારણ કે તે સકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રતીક છે. તેથી, રાખડીને થોડો સમય ઘરના પૂજા સ્થાનમાં રાખ્યા પછી પવિત્ર જગ્યાએ પધરાવવી શુભ માનવામાં આવે છે.જો રાખડી જાતે જ તૂટી જાય કે ખૂલી જાય, તો તેને અશુભ સંકેત માનવાની જરૂર નથી. આ એક સામાન્ય બાબત છે. આવી સ્થિતિમાં પણ રાખડીને આદરપૂર્વક ઉપાડીને ઉપર દર્શાવેલી ધાર્મિક રીતોમાંથી કોઈ એક રીતે વિસર્જિત કરી દેવી જોઈએ.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.