Religion: દિવાળી અને દેવ દિવાળી વચ્ચેનો સાચો તફાવત!
છેલ્લું અપડેટ : 04 Nov 2025
દર વર્ષે દેવ દિવાળી, દિવાળીથી પંદર દિવસ પછી ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે દેવ દિવાળી બુધવાર, 5 નવેમ્બર 2025ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. ઘણા લોકો દિવાળીને અને દેવ દિવાળીને એક જ તહેવાર માનવાની ભૂલ કરે છે અથવા બંને તહેવારોને ગૂંચવતા હોય છે. જોકે, દેવ દિવાળી અને દિવાળી એકબીજા કરતાં સંપૂર્ણપણે અલગ તહેવારો છે, અને તેમની ઉજવણીની રીત પણ જુદી છે. જો તમે દિવાળી અને દેવ દિવાળી ને એક જ માનો છો, તો આ લેખમાં અમે બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજાવીશું.
દિવાળી અને દેવ દિવાળી વચ્ચે શું તફાવત છે?
મુખ્ય તફાવત એ છે કે દિવાળી કાર્તિક અમાવસ્યાને ઉજવવામાં આવે છે અને રાવણ પર વિજય મેળવ્યા પછી ભગવાન રામના અયોધ્યા પરત ફરવાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે દેવ દિવાળી કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે અને ભગવાન શિવ દ્વારા ત્રિપુરાસુર રાક્ષસના વધની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. દિવાળી પર માતા લક્ષ્મીની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે, જ્યારે દેવ દિવાળી પર ભગવાન શિવની પૂજા અને ગંગાસ્નાનનું વિશેષ મહત્વ છે.
દિવાળી ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
કાર્તિક અમાવસ્યાના દિવસે દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે અમાવસ્યાની રાત્રે દરેક ઘરમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે.
આ દિવસે ભગવાન રામના અયોધ્યા પાછા ફરવાની ઉજવણી માટે દીવા પ્રગટાવવામાં આવતા હતા.
દેવી લક્ષ્મી, ભગવાન ગણેશ અને કુબેરની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભારતભરના ઘરો, ઓફિસો અને મંદિરોમાં દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર સમૃદ્ધિ, ખુશી અને નવી શરૂઆતનું પ્રતીક છે.
દેવ દિવાળી ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
દિવાળીના 15 દિવસ પછી, કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે દેવ દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શિવે ત્રિપુરાસુર રાક્ષસનો વધ કર્યો હતો, તેથી તેને દેવતાઓની દિવાળી કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શિવ, ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા ગંગાની પૂજા કરવામાં આવે છે. તે મુખ્યત્વે વારાણસી (કાશી)ના ઘાટ પર પ્રકાશના ભવ્ય તહેવાર તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ પૃથ્વી પર દેવતાઓના આગમન અને ધર્મના વિજયનું પ્રતીક છે.
દેવ દિવાળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
દેવ દિવાળીને દેવતાઓની દિવાળી પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે બધા દેવી-દેવતાઓ ઉજવણી કરવા માટે પૃથ્વી પર ઉતરે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ આ દિવસે ભગવાન શિવે ત્રિપુરાસુર રાક્ષસનો વધ કરીને બ્રહ્માંડનું રક્ષણ કર્યું હતું, અને બધા દેવતાઓ ઉજવણી કરવા માટે કાશીમાં પ્રગટ થયા હતા. ત્યારથી વારાણસીમાં દેવ દિવાળી ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે.
નોંધ : આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે પંચાંગો, ઉપદેશો, ધાર્મિક માન્યતાઓ, જ્યોતિષીઓ, શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિ તી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
