Religion: શ્રાવણમાં કૈલાશ પર્વત છોડીને આ ગુપ્ત જગ્યાએ રહે છે ભોલેનાથ! અહીં દર્શન કરવાથી દરેક મનોકામના થાય છે પૂરી!
છેલ્લું અપડેટ : 06 Jul 2026
હિન્દુ ધર્મમાં શ્રાવણ મહિનો ભગવાન શિવની પૂજા માટે સમર્પિત છે. આ મહિનામાં શિવભક્તો જલાભિષેક, રુદ્રાભિષેક અને ઉપવાસ કરીને ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરે છે. એવું કહેવાય છે કે શ્રાવણ મહિનો ભોલેનાથને ઝડપથી પ્રસન્ન કરવા માટે શ્રેષ્ઠ છે. શ્રાવણ મહિનામાં કાવડ યાત્રા પણ શરૂ થાય છે, તેથી જ શ્રાવણને હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે શ્રાવણ ભગવાન શિવનો સૌથી પ્રિય મહિનો છે.
ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી શ્રાવણ મહિનાનું મહત્વ પણ ઘણું વધી જાય છે, કારણ કે આ મહિનામાં ભોલેનાથ પૃથ્વી પર નિવાસ કરે છે. ભગવાન શિવનું મૂળ નિવાસસ્થાન કૈલાશ પર્વત છે, પરંતુ શ્રાવણમાં ભોલેનાથ કૈલાશ છોડીને પૃથ્વી પર રહે છે અને ત્યાંથી જ બ્રહ્માંડનું સંચાલન કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, ચાલો જાણીએ કે તે પવિત્ર સ્થાન કયું છે.
ભગવાન શિવનું સાસરું ક્યાં છે?
તે સ્થળ બીજું કોઈ નહીં પણ ભગવાન શિવના સાસરિયાંનું સ્થાન છે. ભગવાન શિવનું સાસરું હરિદ્વારના કંખલમાં આવેલું છે. કંખલ ખાસ કરીને દક્ષેશ્વર મહાદેવ મંદિર માટે જાણીતું છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે ભગવાન શિવ અને માતા સતીના લગ્ન આ જ સ્થળે થયા હતા.
શ્રાવણ મહિનામાં કંખલનું વિશેષ મહત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવ પોતાના સાસરીના સ્થાન કંખલમાં બિરાજમાન રહે છે. તેથી, આ મહિનામાં આ સ્થળનું મહાત્મ્ય ખૂબ વધી જાય છે. શ્રાવણ મહિનામાં દૂર-દૂરથી શિવભક્તો કંખલના દક્ષેશ્વર મહાદેવ મંદિરે દર્શન કરવા અને ભોલેનાથની પૂજા-અર્ચના કરવા આવે છે.
ભોલેનાથ શા માટે કંખલમાં રહે છે?
શિવપુરાણ અનુસાર, એકવાર માતા સતીના પિતા દક્ષ પ્રજાપતિએ હરિદ્વારના કંખલમાં એક ભવ્ય યજ્ઞનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં તેમણે ભગવાન શિવને આમંત્રણ આપ્યું ન હતું. પરંતુ આમંત્રણ વિના પણ માતા સતીએ શિવજીને યજ્ઞમાં જવા માટે આગ્રહ કર્યો. જ્યારે સતી માતા પિતાના ઘરે પહોંચ્યા, ત્યારે દક્ષ પ્રજાપતિએ ભગવાન શિવનું ઘોર અપમાન કર્યું, જે માતા સતી સહન ન કરી શક્યા અને તેમણે યજ્ઞની પવિત્ર અગ્નિમાં કૂદીને પોતાનો જીવ આપી દીધો.
આ જોઈને ભગવાન શિવ અત્યંત ક્રોધિત થયા અને તેમણે વીરભદ્રનું રૂપ ધારણ કરી દક્ષ પ્રજાપતિનું મસ્તક કાપી નાખ્યું. જોકે, અન્ય દેવતાઓની પ્રાર્થના અને વિનંતી પર, ભગવાન શિવે દક્ષ પ્રજાપતિના ધડ પર બકરાનું માથું મૂકીને તેમને પુનર્જીવિત કર્યા, ત્યારબાદ દક્ષ પ્રજાપતિએ ભોલેનાથની ક્ષમા માગી.
સાથે જ, દક્ષ પ્રજાપતિએ ભોલેનાથ પાસેથી એક વચન લીધું કે તેઓ દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનામાં તેમના સ્થાને નિવાસ કરશે અને તેમને તેમની સેવા કરવાનો મોકો આપશે. ત્યારથી ભગવાન શિવ દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનામાં હરિદ્વારના કંખલમાં દક્ષેશ્વર મહાદેવના રૂપમાં બિરાજે છે અને સમગ્ર બ્રહ્માંડનું સંચાલન કરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/ જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરીને રજૂ કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. આ અંગે વધુ વિગતો માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
