Religion: દશરથ રાજાની હિંમત જોઈ ખુશ થયા હતા શનિદેવ, આપેલા ૩ વરદાન આજે પણ માનવજાત માટે છે આશીર્વાદ
છેલ્લું અપડેટ : 29 May 2026
શાસ્ત્રોમાં શનિ ગ્રહની દ્રષ્ટિ ઘાતક હોવાનું કહેવાય છે. જે કોઈ પણ શનિ ભગવાનની વક્ર દ્રષ્ટિમાં આવે છે, તેનો ખરાબ સમય શરૂ થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે લોકો આ ગ્રહથી ડરે છે અને તેને શાંત રાખવા માટે વિવિધ ઉપાયો કરતા રહે છે.
શનિ ગ્રહને શાંત રાખવો ખૂબ જ સરળ છે, માત્ર શનિદેવની સ્તુતિનો પાઠ કરીને તેમને પ્રસન્ન કરી શકાય છે. પુરાણોમાં શનિદેવ અને રાજા દશરથ સાથે સંબંધિત એક કથાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે; જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કેવી રીતે રાજા દશરથે શનિદેવને પ્રસન્ન કર્યા હતા અને શનિદેવે રાજા દશરથને ત્રણ વરદાન આપ્યા હતા. તો ચાલો જાણીએ આ પૌરાણિક કથા વિશે:
રોહિણી નક્ષત્રમાં શનિનો પ્રવેશ અને દુષ્કાળનો ભય
એવું કહેવાય છે કે એક વાર રાજા દશરથે પોતાના મહેલમાં જ્યોતિષીઓને બોલાવ્યા હતા. જ્યોતિષીઓએ રાજા દશરથને જણાવ્યું કે શનિદેવ કૃતિકા નક્ષત્રના અંતમાં છે અને ટૂંક સમયમાં રોહિણી નક્ષત્રમાં પ્રવેશ કરવાના છે, જેનું પરિણામ બહુ ભયંકર આવશે. તેના કારણે દેવતાઓ, દાનવો અને મનુષ્યો ભારે દુઃખી થશે. શનિદેવ દ્વારા રોહિણી નક્ષત્રનો ભેદ થવાને કારણે પૃથ્વી પર ૧૨ વર્ષ સુધી ઘોર દુષ્કાળ પડશે.
જ્યોતિષીઓ પાસેથી આ સાંભળીને રાજા દશરથ ખૂબ જ ચિંતિત થયા અને તેમણે આ સમસ્યાનો ઉકેલ માંગ્યો. જ્યોતિષીઓએ લાચારી દર્શાવતા કહ્યું કે શનિદેવને રોકવાનો કોઈ રસ્તો નથી. રાજા દશરથે હાર ન માની અને તેઓ અન્ય મહર્ષિઓને મળ્યા. પરંતુ ઋષિમુનિઓએ પણ કહ્યું કે બ્રહ્માજી પાસે પણ આનો કોઈ ઉકેલ નથી.
રાજા દશરથનું આક્રમણ અને શનિદેવ સાથે મુલાકાત
જ્યારે કોઈ ઉકેલ ન મળ્યો, ત્યારે પ્રજાપાલક રાજા દશરથે પોતે કંઈક કરવાનું નક્કી કર્યું. રાજા દશરથ પોતાનો દિવ્ય રથ લઈને સૂર્યલોકની પેલે પાર નક્ષત્ર મંડળમાં પહોંચ્યા. ત્યાં પહોંચીને તેમણે શનિદેવને જોયા. શનિદેવને રોકવા માટે તેમણે તરત જ પોતાનું દિવ્ય ધનુષ્ય-બાણ કાઢ્યું અને શનિદેવ પર પ્રહાર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
રાજા દશરથને દિવ્ય શસ્ત્રો સાથે પ્રહાર કરવા તત્પર જોઇને શનિદેવે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "રાજન! તમે આ શું કરી રહ્યા છો?" ત્યારે રાજા દશરથે પૃથ્વી પર આવનારા સંકટની આખી વાત કહી. આ સાંભળીને શનિદેવે હસતાં હસતાં કહ્યું, "રાજન! તમારી આ હિંમત જોઈને મને ઘણો આનંદ થયો. આખું બ્રહ્માંડ મારાથી ડરે છે, પણ તમે પ્રજા ખાતર મારી સામે લડવા આવી ગયા! હું તમારાથી પ્રસન્ન છું, તમે મારી પાસે વરદાન માંગી શકો છો."
શનિદેવે આપેલા ૩ વરદાન
પ્રથમ વરદાન:
રાજા દશરથે સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના શનિદેવ પાસે વરદાન માંગ્યું કે, "જ્યાં સુધી સૂર્ય અને ચંદ્ર અસ્તિત્વમાં છે, ત્યાં સુધી તમે ક્યારેય રોહિણી નક્ષત્રનું ભેદન (પ્રવેશ) કરશો નહીં." શનિદેવે આ વરદાન આપી દીધું.
દ્વિતીય વરદાન:
રાજા દશરથને ખુશ જોઈને શનિદેવે તેમને બીજું વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે રાજાએ માંગ્યું કે, "પૃથ્વી પર ક્યારેય ૧૨ વર્ષ સુધીનો આવો ભયંકર દુષ્કાળ ન પડે." શનિદેવે પ્રસન્ન થઈને આ વરદાન પણ સ્વીકાર્યું.
તૃતીય વરદાન:
આ પછી રાજા દશરથે શનિદેવને પ્રણામ કર્યા અને તેમની અદ્ભુત સ્તુતિ કરી, જે આજે 'શનિશ્ચર સ્તોત્રમ' તરીકે ઓળખાય છે. આ પ્રાર્થનાથી શનિદેવ અત્યંત પ્રસન્ન થયા અને ત્રીજું વરદાન માંગવા કહ્યું. રાજાએ માંગ્યું કે, "તમે ક્યારેય કોઈને દુઃખ ન આપો." ત્યારે શનિદેવે સમજાવ્યું કે, "હું આ વરદાન સંપૂર્ણપણે ન આપી શકું, કારણ કે લોકોને તેમના કર્મોની સજા આપવી એ મારું કર્તવ્ય છે. હું સારા કાર્યો કરનારાઓને સારું અને ખરાબ કરનારાઓને ખરાબ ફળ આપું છું. પરંતુ, તમારી આ સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈને હું વરદાન આપું છું કે જે કોઈ વ્યક્તિ તમારા દ્વારા રચાયેલા આ સ્તોત્રનો પાઠ કરશે, તેને મારી સાડાસાતી કે પનૌતીમાં ક્યારેય કોઈ કષ્ટ નહીં થાય."
આ રીતે શનિદેવે રાજા દશરથને ત્રણ અદ્ભુત વરદાન આપ્યા અને વરદાન પ્રાપ્ત કર્યા પછી રાજા દશરથ સકુશળ અયોધ્યા પાછા ફર્યા. તેથી જ, શનિદેવની કૃપા મેળવવા અને કષ્ટોમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે દર શનિવારે 'રાજા દશરથ કૃત શનિશ્ચર સ્તોત્રમ' નો પાઠ કરવો સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્ત્રોતો જેવા કે પંચાંગો, ધાર્મિક માન્યતાઓ અને શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરીને માત્ર માહિતીના હેતુથી આપવામાં આવી છે. GSTV આની પુષ્ટિ કરતું નથી. આ અંગે વધુ વિગતો માટે સંબંધિત વિષયના નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
