મહેનત છતાં આર્થિક પ્રગતિ અટકી છે? જાણો ઘરના નૈઋત્ય ખૂણાના વાસ્તુ નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 08 Sept 2026
ઘણીવાર વ્યક્તિ દિવસ-રાત સખત મહેનત કરે છે, ઘરમાં તમામ સુખ-સુવિધાઓ હોય છે અને પારિવારિક વાતાવરણ પણ સામાન્ય હોય છે, છતાં કરિયર કે આર્થિક બાબતોમાં ધારી સફળતા કે પ્રગતિ મળતી નથી.
વાસ્તુશાસ્ત્રના સિદ્ધાંતો મુજબ, આવી સ્થિતિમાં ઘરની વિવિધ દિશાઓની ગોઠવણીનું મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ, ખાસ કરીને દક્ષિણ-પશ્ચિમ (નૈઋત્ય) ખૂણાનું.
વાસ્તુમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ખૂણો સ્થિરતા અને શક્તિનું પ્રતીક છે અને તે પૃથ્વી તત્ત્વ સાથે સંબંધ ધરાવે છે. માન્યતા અનુસાર, ઘરનો આ ભાગ મજબૂત, સુવ્યવસ્થિત અને અન્ય ભાગો કરતાં થોડો ભારે હોવો જોઈએ. આ દિશામાં વાસ્તુ વિરુદ્ધનું બાંધકામ, ખુલ્લી જગ્યા કે ગંદકી ઘરની આર્થિક અને પારિવારિક સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે.
દક્ષિણ-પશ્ચિમ (નૈઋત્ય) ખૂણો એટલે શું?
ઘરની દક્ષિણ અને પશ્ચિમ દિશા વચ્ચેના ભાગને દક્ષિણ-પશ્ચિમ અથવા 'નૈઋત્ય ખૂણો' કહેવાય છે. પૃથ્વી તત્ત્વ સાથે જોડાયેલી આ દિશા સ્થિરતા, જવાબદારી અને નેતૃત્વ ક્ષમતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ કારણે જ આ વિસ્તારને સાવ ખુલ્લો કે નીચો રાખવાને બદલે મજબૂત બનાવવાની સલાહ અપાય છે. વાસ્તુ અનુસાર, ઘર બનાવતી વખતે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગને ઈશાન ખૂણા (ઉત્તર-પૂર્વ) કરતાં ઊંચો અને ભારે રાખવો હિતાવહ મનાય છે.
મોભીનો માસ્ટર બેડરૂમ અહીં રાખવો શ્રેષ્ઠ
વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશા ઘરના મોભી અથવા વડીલ દંપતીના માસ્ટર બેડરૂમ માટે ઉત્તમ ગણાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિશામાં બેડરૂમ હોવાથી પરિવારમાં નિર્ણયશક્તિ, જવાબદારી અને સ્થિરતા જળવાઈ રહે છે.
ધ્યાન રાખવું કે આ બેડરૂમ વધુ પડતો અવ્યવસ્થિત ન હોવો જોઈએ. ત્યાં તૂટેલું ફર્નિચર કે નકામો ભંગાર એકઠો કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
ભારે ફર્નિચર અને સામાન મૂકવાની સલાહ
જો ઘરનો નૈઋત્ય ખૂણો સાવ ખાલી હોય, તો વાસ્તુ નિયમ મુજબ ત્યાં ભારે કબાટ, સોફા કે અન્ય મોટું ફર્નિચર ગોઠવી શકાય છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ ખૂણાને પ્રમાણમાં વજનદાર રાખવાનો છે.
જોકે, ભારે રાખવાનો અર્થ કચરો કે ભંગાર ભેગો કરવો એવો નથી. જગ્યા ચોખ્ખી, સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત રહેવી પણ એટલી જ જરૂરી છે, જેથી સકારાત્મક ઊર્જા જળવાઈ રહે.
પાણીના સ્ત્રોત કે ખાડા બનાવવાનું ટાળો
પરંપરાગત વાસ્તુ નિયમો મુજબ, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં બોરવેલ, કૂવો કે ભૂગર્ભ પાણીની ટાંકી (અંડરગ્રાઉન્ડ ટાંકો) બનાવવાનું ટાળવું જોઈએ. આ દિશા પૃથ્વી તત્ત્વ સાથે જોડાયેલી હોવાથી ત્યાં ઊંડો ખાડો કે પાણીનો સંગ્રહ કરવાથી તે હલકી બને છે, જે વાસ્તુ દોષ ગણાય છે.
પૂજાઘર અને રસોડું આ દિશામાં ન રાખવું
વાસ્તુ સિદ્ધાંત મુજબ પૂજાઘર (મંદિર) માટે ઉત્તર-પૂર્વ (ઈશાન) દિશા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, તેથી નૈઋત્ય ખૂણામાં મંદિર ન બનાવવું જોઈએ.
તેવી જ રીતે, રસોડા માટે દક્ષિણ-પૂર્વ (અગ્નિ) ખૂણો ઉત્તમ મનાય છે, માટે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં રસોડું બનાવવાનું ટાળવું સલાહભર્યું છે.
તિજોરી કે લોકર મૂકતી વખતે આ બાબત નોંધો
જો ભારે તિજોરી કે કબાટ નૈઋત્ય ખૂણામાં મૂકવામાં આવે, તો તેને મજબૂત દીવાલ પાસે સ્થિર રાખવું જોઈએ. વાસ્તુ માન્યતા મુજબ, તિજોરીનો દરવાજો ઉત્તર દિશા (કુબેરની દિશા) તરફ ખુલે તે રીતે ગોઠવવો વધુ શુભ માનવામાં આવે છે.
નાણાકીય પ્રગતિનો મુખ્ય આધાર સખત પરિશ્રમ, કુશળતા, યોગ્ય આવક-ખર્ચ વ્યવસ્થાપન અને નાણાકીય આયોજન પર રહેલો છે. વાસ્તુ સિદ્ધાંતો પરંપરાગત માન્યતાઓનો ભાગ છે, તેથી ઘરમાં કોઈપણ મોટો તોડફોડ કે માળખાકીય ફેરફાર કરતાં પહેલાં તમારી વ્યવહારુ જરૂરિયાતો અને નિષ્ણાતોની સલાહ ધ્યાને લેવી હિતાવહ છે.
