Religion: દિવાળી પર આપણે ઘરોને રંગોળીથી કેમ સજાવીએ છીએ,અને ત્યારે શું લાભ થાય છે તે જાણો
છેલ્લું અપડેટ : 14 Oct 2025
દિવાળી, પ્રકાશનો તહેવાર, જેને દિવાળી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર ફક્ત ભારતીયો દ્વારા જ નહીં પરંતુ વિશ્વભરના હિન્દુઓ, જૈનો અને શીખો દ્વારા પણ ઉજવવામાં આવે છે. તે અંધકાર પર પ્રકાશ, અનિષ્ટ પર સારા અને અજ્ઞાન પર જ્ઞાનના વિજયનું પ્રતીક છે.
આ તહેવાર ફક્ત એક દિવસ માટે નહીં, પરંતુ પાંચ દિવસ માટે ચાલે છે. તે ધનતેરસથી શરૂ થાય છે, ત્યારબાદ નરક ચતુર્દશી (છોટી દિવાળી), મુખ્ય દિવાળી, ગોવર્ધન પૂજા અને અંતે ભાઈબીજ આવે છે. દરેક દિવસનું પોતાનું ખાસ મહત્વ અને પૌરાણિક કથા છે.
દિવાળીની ઉજવણી પાછળ ઘણી પૌરાણિક કથાઓ છે. હિન્દુઓ 14 વર્ષના વનવાસ પછી ભગવાન રામના અયોધ્યા પાછા ફરવાની યાદમાં તેને ઉજવે છે. કેટલાક પ્રદેશોમાં, તે દેવી લક્ષ્મીના જન્મ અને ભગવાન વિષ્ણુ સાથેના તેમના લગ્નને દર્શાવે છે. જૈન ધર્મમાં, તે ભગવાન મહાવીર માટે મુક્તિનો દિવસ છે, અને શીખ ધર્મમાં, તે બંદી છોર દિવસના દિવસને દર્શાવે છે. આ વર્ષે, દિવાળીનો મુખ્ય તહેવાર 20 ઓક્ટોબર, 2025 (સોમવાર) ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. દિવાળી સંબંધિત 10 પ્રશ્નો અને જવાબો જાણો.
દિવાળી સંબંધિત 10 પ્રશ્નો અને જવાબો
દિવાળી પાર્ટી માટે અથવા તમારા સામાન્ય જ્ઞાનમાં સુધારો કરવા માટે, તમારે દિવાળી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ તથ્યો જાણવું જોઈએ. દિવાળી સંબંધિત 10 પ્રશ્નો અને જવાબો જાણો.
જવાબ: દિવાળી મુખ્યત્વે ભગવાન રામના 14 વર્ષના વનવાસ પછી અયોધ્યા પાછા ફરવાની ઉજવણી માટે ઉજવવામાં આવે છે. અયોધ્યાના લોકોએ તેમના સ્વાગત માટે ઘીના દીવા પ્રગટાવ્યા હતા, જે કાળી રાતને પ્રકાશિત કરે છે.
2. દિવાળીનો શાબ્દિક અર્થ શું છે?
જવાબ: 'દીપાવલી' શબ્દ બે સંસ્કૃત શબ્દો પરથી આવ્યો છે: 'દીપ' (દીવો/પ્રકાશ) અને 'અવળી' (પંક્તિ). આમ, દીપાવલીનો શાબ્દિક અર્થ 'દીવાઓની હરોળ' થાય છે.
3. દિવાળીનો તહેવાર કેટલો સમય ચાલે છે?
જવાબ: દિવાળીનો તહેવાર સતત 5 દિવસ સુધી ચાલે છે. આ પાંચ દિવસો છે: ધનતેરસ, નરક ચતુર્દશી (છોટી દિવાળી), દિવાળી, ગોવર્ધન પૂજા અને ભાઈબીજ.
૪. દિવાળી પર દેવી લક્ષ્મીની પૂજા શા માટે કરવામાં આવે છે?
ઉત્તર: એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી લક્ષ્મી (ધન અને સમૃદ્ધિની દેવી) દિવાળીની રાત્રે પૃથ્વી પર આવે છે. લોકો તેમને તેમના ઘરે આમંત્રણ આપવા અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવા માટે તેમની પૂજા કરે છે. આનાથી તેમના જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
૫. ધનતેરસ પર શું ખરીદવું શુભ માનવામાં આવે છે?
ઉત્તર: ધનતેરસ પર સોનું, ચાંદી અથવા વાસણો ખરીદવાને ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ખરીદેલી વસ્તુઓમાં ૧૩ ગણો વધારો થાય છે.
૬. છોટી દિવાળી (નરક ચતુર્દશી) શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
ઉત્તર: નરક ચતુર્દશીના દિવસે, ભગવાન કૃષ્ણે રાક્ષસ નરકાસુરનો વધ કર્યો અને ૧૬,૦૦૦ બંદીવાન રાજકુમારીઓને મુક્ત કરી. આ દિવસ ભગવાન કૃષ્ણના દુષ્ટતા પર વિજયનું પ્રતીક છે.
૭. શીખ ધર્મમાં દિવાળી શેના દ્વારા અને શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
જવાબ: શીખ ધર્મમાં, દિવાળીને 'બંદી છોર દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, છઠ્ઠા ગુરુ હરગોવિંદ સિંહજીને ગ્વાલિયર કિલ્લામાંથી 52 રાજાઓ સાથે મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
8. દિવાળી પછીના દિવસે ગોવર્ધન પૂજા શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
જવાબ: ગોવર્ધન પૂજા ભગવાન કૃષ્ણ દ્વારા ઇન્દ્રના ઘમંડને તોડીને અને ગોવર્ધન પર્વતને તેમની નાની આંગળી પર ઉંચકીને ભારે વરસાદથી બચાવવાની યાદ અપાવે છે.
9. દિવાળી પર ઘરોને રંગોળીથી કેમ શણગારવામાં આવે છે?
જવાબ: રંગોળીને સ્વાગતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. તે દેવી લક્ષ્મી અને અન્ય દેવતાઓને ઘરમાં આવવાનું આમંત્રણ આપવા માટે બનાવવામાં આવે છે. આ કલાકૃતિ શુભતા અને સકારાત્મક ઉર્જાનું પ્રતીક છે.
10. દિવાળી અને નવા વર્ષ વચ્ચે શું જોડાણ છે?
જવાબ: ગુજરાત અને મારવાડી સમુદાયોમાં, દિવાળી પછીના દિવસને ગુજરાતી નવું વર્ષ (બેસ્તુ વર્ષ) માનવામાં આવે છે. આ દિવસે, વેપારીઓ તેમના જૂના હિસાબ બંધ કરે છે અને નવા ખાતા (હિસાબ ચોપડા) શરૂ કરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
