જાણો, બ્રહ્માંડમાં કેટલા લોક છે અને તેમાં કોણ રહે છે?
હિન્દુ ધર્મમાં, વેદ અને પુરાણોમાં ઘણા લોકોનો ઉલ્લેખ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પૃ
હિન્દુ ધર્મમાં, વેદ અને પુરાણોમાં ઘણા લોકોનો ઉલ્લેખ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પૃથ્વીની ઉપર તેમજ પૃથ્વીની નીચે પણ 7 લોકો છે. ધાર્મિક ગ્રંથોમાં હંમેશા ત્રિલોકનો ઉલ્લેખ છે.
આ ત્રણ લોક 14 ભુવનમાં વહેંચાયેલા છે. જેમાં કેટલાક પૃથ્વીની નીચે છે અને કેટલાક પૃથ્વીની ઉપર છે, પૃથ્વીને સાતમું વિશ્વ કહેવામાં આવ્યું છે.
આ લોકોમાં દેવતાઓ, દાનવો, ઋષિઓ, સંતો, મનુષ્યોના બધા આત્માઓ માટે અલગ અલગ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, બધાની રહેવાની વ્યવસ્થા અલગ અલગ રીતે વર્ણવવામાં આવી છે. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર, ત્રણ લોકો અને 14 ભુવનની વાત કરવામાં આવી છે. આમાંથી, 7 લોકો ઉધર્વલોક અને 7 ને પાતાળ લોક કહેવામાં આવ્યા છે. ચાલો જાણીએ કે તે 3 લોક કયા છે અને કયા 14 ભુવનમાં તેઓ વિભાજિત થયા છે.
સ્વર્ગલોક (ઉચ્ચ લોક, ઉર્ધ્વલોક)
આ લોકમાં દેવતાઓનો વાસ છે. રાજા ઇન્દ્ર, સૂર્યદેવ, પવનદેવ, ચંદ્રદેવ, અગ્નિદેવ, વરુણ દેવ, દેવતાઓના ગુરુ બૃહસ્પતિ, અપ્સરાઓ અને બધા હિન્દુ દેવી-દેવતાઓ અહીં રહે છે.
ભૂલોક (મધ્ય લોક)
ભૂલોક એટલે પૃથ્વી. અહીં મનુષ્યો રહે છે.
પાતાલ લોક (પાતાલ જગત)
દમન, રાક્ષસો, યક્ષ અને મોટા સર્પ રહે છે. આ લોકમાં રાજા બાલી રહે છે, જેમને ભગવાન વિષ્ણુએ અમરત્વનું વરદાન આપ્યું હતું. વિષ્ણુ પુરાણમાં સાત પ્રકારના પાતાળ લોકનું વર્ણન છે.
ત્રણ લોકના ૧૪ ભુવનનું વર્ણન
સત્યલોક તપલોકથી ઉપર બાર કરોડ યોજન પર હોવાનું કહેવાય છે અને બ્રહ્માજી અહીં રહે છે. બ્રહ્માની શક્તિ અહીં રહે છે. તેને બ્રહ્મલોક કહેવામાં આવે છે. ઉચ્ચ વર્ગના ઋષિઓ અને સંતો પણ અહીં રહે છે.
તપલોક અને જનલોક ઉપર આઠ કરોડ યોજન કહેવામાં આવે છે અને વૈરાજ નામના દેવતા અહીં રહે છે. આ તપસ્વીઓનું વિશ્વ છે.
જનલોક અને મહાલોક ઉપર બે કરોડ યોજન કહેવામાં આવે છે અને સનકાદિક જેવા ઋષિઓ અહીં રહે છે. આ દેવલોક છે, જ્યાં દેવતાઓ રહે છે.
મહાલોક વિશ્વ ધ્રુવલોકથી એક કરોડ યોજન દૂર હોવાનું વર્ણવવામાં આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભૃગુ જેવા સિદ્ધગણો અહીં રહે છે. આ દેવતાઓનું વિશ્વ છે.
ધ્રુવલોક વિશ્વને સ્વર્ગલોકની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. આ પ્રદેશ સૂર્યથી ધ્રુવમંડળ સુધી ફેલાયેલો છે. ઇન્દ્ર અને સ્વર્ગના દેવતાઓ અહીં રહે છે.
સિદ્ધલોકને ભુવરલોક પણ કહેવામાં આવે છે. પૃથ્વીથી સૂર્ય સુધીના અવકાશનો વિસ્તાર ભુવરલોકની શ્રેણીમાં આવે છે. તે ક્ષેત્રમાં, અવકાશના દેવતાઓ નિવાસ કરે છે.
પૃથ્વીલોક ભુલોક એ છે જ્યાં મનુષ્યો, જીવો, પ્રાણીઓ રહે છે. પૃથ્વી ભુલોકની અંદર આવે છે.
અટલ લોક આપણી પૃથ્વીથી દસ હજાર યોજન ઊંડાઈ પર છે અને તેની ભૂમિ સફેદ કહેવાય છે. અહીં બાલ નામનો રાક્ષસ રહે છે.
વિટલ લોક અટલ નીચે દસ હજાર યોજન પર છે. તેની ભૂમિ કૃષ્ણ એટલે કે કાળા રંગની છે. ભગવાન શિવના અનુયાયીઓ આ લોકમાં રહે છે.
સુતલ લોક વિટલની નીચે દસ હજાર યોજન પર છે અને તેની ભૂમિ અરુણ જેવી છે. રાજા બાલી આ લોકમાં રહે છે. તે સુતલનો રાજા છે.
તલાતલ લોક વિટલની નીચે દસ હજાર યોજન પર છે અને તેની ભૂમિ પીળા રંગની છે. અસુર માયા નામનો રાક્ષસ અહીં રહે છે.
મહાતલ લોક તલાતલની નીચે દસ હજાર યોજન પર છે અને તેની ભૂમિ ખડકાળ કહેવાય છે. અહીં સાપ શાસન કરે છે. કાલિયા, તક્ષક વગેરે સાપ રહે છે.
રસત લોક મહાતલ લોકની નીચે દસ હજાર યોજન પર છે અને તેની ભૂમિ ખડકાળ કહેવાય છે. શક્તિશાળી રાક્ષસો અહીં રહે છે.
પાતાળ લોક રસત લોકથી દસ હજાર યોજન નીચે છે અને તેને સૌથી નીચો લોક કહેવામાં આવે છે. તેને નાગ લોક કહેવામાં આવે છે. તેની ભૂમિ સોનાની બનેલી છે. વાસુકી નાગ આ સ્થાન પર રાજ કરે છે.
આ સાત પાતાળ લોક એટલે કે પાતાળ લોકમાં રાક્ષસો, રાક્ષસો અને સાપ વસે છે તેવું કહેવાય છે.
વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર, ભૂલોક, ભુવરલોક, સ્વરલોક, કૃતક લોક, જનલોક, તપલોક અને સત્યલોકને અકૃતક લોક માનવામાં આવે છે.
