આજે પણ ધરતી પર છે મહાદેવના પગના નિશાન, જાણો 3 રહસ્યમય સ્થળો
છેલ્લું અપડેટ : 23 Aug 2026
શ્રાવણ મહિનો ભોલેનાથની પૂજા કરવાનો સૌથી શુભ સમય છે. આ મહિનામાં શિવભક્તો ઉપવાસ રાખે છે, જળ ચઢાવે છે અને તેમના દર્શનનું પુણ્ય મેળવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દેશમાં કેટલાક પવિત્ર સ્થળો છે, જ્યાં આજે પણ ભગવાન શિવના પગના નિશાન હાજર છે?
આ નિશાનોને માત્ર શ્રદ્ધાનું પ્રતીક માનવામાં આવતું નથી, પરંતુ તેમને શિવ પોતે પૃથ્વી પર બેઠેલા હોવાનો પુરાવો પણ માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનામાં, હજારો ભક્તો શિવના આશીર્વાદ મેળવવા માટે આ મંદિરોમાં દર્શન કરવા આવે છે. ચાલો જાણીએ તે 3 ખાસ મંદિરો વિશે, જ્યાં ભોલેનાથના પગના નિશાન આજે પણ ભક્તોને ચમત્કારનો અહેસાસ કરાવે છે.
પહાડી મંદિર, રાંચી, ઝારખંડ
ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં સ્થિત, પહાડી મંદિર માત્ર ધાર્મિક દૃષ્ટિકોણનું જ નહીં, પણ દેશભક્તિ અને આધ્યાત્મિક ઉર્જાનું પણ પ્રતીક છે. આ મંદિર રાંચી શહેરની મધ્યમાં સ્થિત એક ઊંચી ટેકરી પર બનેલું છે, જેને પહાડી બાબા કા મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. અહીં હાજર ભગવાન શિવના પગના નિશાન એક ખાસ પથ્થર પર કોતરેલા છે, તેમને જોવા માટે દરરોજ હજારો ભક્તો અહીં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે ભગવાન શિવે આ સ્થળે થોડા સમય માટે ધ્યાન કર્યું હતું અને તેમના પગના નિશાન આજે પણ અહીં હાજર છે. શ્રાવણ મહિનામાં અહીં ખાસ પૂજા અને જલાભિષેક કરવામાં આવે છે અને દૂર-દૂરથી લોકો શિવના પવિત્ર પગના દર્શન કરવા આવે છે.
જાગેશ્વર ધામ, અલ્મોરા, ઉત્તરાખંડ
ઉત્તરાખંડના અલ્મોરા જિલ્લામાં સ્થિત જાગેશ્વર ધામ એક પૌરાણિક સ્થળ છે જ્યાં ૧૨૪ નાના-મોટા મંદિરો એકસાથે સ્થિત છે. આ સ્થળ શિવના પ્રાચીન ધામોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. અહીંની ખીણોમાં સ્થાયી થયેલી શાંતિ અને વાતાવરણ ભક્તોને ધ્યાન અને સમાધિનો અનુભવ કરાવે છે. અહીંના એક મુખ્ય મંદિરમાં એક ખડક પર ભગવાન શિવના પગના નિશાન હજુ પણ કોતરેલા છે. સ્થાનિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવ આ વિસ્તારમાં રહેતા હતા અને તેમણે અહીં તપસ્યા કરી હતી. આ પવિત્ર પદચિહ્નોને સ્પર્શ કરવાથી જીવનના તમામ અવરોધો દૂર થાય છે અને મનને શાંતિ મળે છે.
તિરુવેંગડુ અને તિરુવન્નામલાઈ, તમિલનાડુ
તમિલનાડુમાં સ્થિત તિરુવેંગડુ મંદિર, જેને સ્વેદમ્બર સ્થાન કહેવામાં આવે છે, તે શિવભક્તો માટે એક દૈવી સ્થળ છે. આ સ્થળ ભગવાન શિવના ઉગ્ર સ્વરૂપ 'અઘોર મૂર્તિ'નું મંદિર છે, જ્યાં શિવના પગના નિશાન હજુ પણ એક ખાસ ખડક પર જોઈ શકાય છે. આ નિશાનો એ વાતનો સંકેત છે કે શિવ અહીં આવ્યા હતા અને ત્રણેય લોકમાં સંતુલન સ્થાપિત કર્યું હતું. તે જ સમયે, અરુણાચલ પર્વતની તળેટીમાં સ્થિત તિરુવન્નામલાઈ, 'અગ્નિ લિંગ' ના રૂપમાં શિવની પૂજાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહીં ગિરિપ્રદક્ષિણા કરતા ભક્તોને રસ્તામાં ઘણી જગ્યાએ શિવના પગના નિશાન જોવા મળે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શિવે પોતે આ પર્વતની પરિક્રમા કરી હતી અને પોતાના પગના નિશાન છોડી દીધા હતા.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
