Religion: ભોલેનાથની પૂજામાં ભૂલથી પણ ન કરો આ ભૂલ, જાણો કઈ વસ્તુઓ શિવજીને નથી પસંદ!
છેલ્લું અપડેટ : 07 Jul 2026
ધાર્મિક ગ્રંથોમાં ભગવાન શિવની પૂજા માટે અનેક નિયમો વર્ણવવામાં આવ્યા છે. મહાદેવની પૂજા કરતી વખતે આ નિયમો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ. શાસ્ત્રોક્ત નિયમો અનુસાર, મહાદેવની પૂજામાં કેટલીક વિશેષ વસ્તુઓનો ઉપયોગ ક્યારેય ન કરવો જોઈએ.
ભગવાન શિવને 'ભોલેનાથ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેઓ તેમના ભક્તોની સાચી ભક્તિથી ખૂબ જ સરળતાથી પ્રસન્ન થઈ જાય છે, તેથી શિવ પૂજામાં ભાવ અને ભક્તિને સર્વોપરી માનવામાં આવ્યા છે. જોકે, ધાર્મિક પરંપરાઓ અને શાસ્ત્રોમાં કેટલીક એવી વસ્તુઓનો પણ ઉલ્લેખ છે જે શિવલિંગ પર ક્યારેય ન ચઢાવવી જોઈએ. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શિવલિંગ પર શું ન ચઢાવવું જોઈએ અને તેની પાછળના પૌરાણિક કારણો કયા છે?
૧. તુલસીના પાન
ધાર્મિક ગ્રંથો અને મંદિરની પરંપરાઓ અનુસાર, શિવલિંગ પર ક્યારેય તુલસીના પાન ચઢાવવામાં આવતા નથી. આની પાછળ એક પૌરાણિક કથા જોડાયેલી છે. તુલસીજી ભગવાન વિષ્ણુને અત્યંત પ્રિય છે. બીજી માન્યતા એવી છે કે તુલસીના પતિ અસુર જલંધરનો વધ ભગવાન શિવે કર્યો હતો. આ જ કારણસર શિવ પૂજામાં તુલસીના પાન વર્જિત માનવામાં આવે છે.
૨. હળદર
સામાન્ય રીતે શિવલિંગ પર હળદર ચઢાવવામાં આવતી નથી. માન્યતા અનુસાર, હળદર સૌભાગ્ય, શૃંગાર અને વૈવાહિક સુખ સાથે સંકળાયેલી છે, જ્યારે શિવલિંગ એ ભગવાન શિવના વૈરાગી અને નિરાકાર સ્વરૂપનું પ્રતીક છે. તેથી, શિવલિંગ પર હળદર ચઢાવવાની પરંપરા નથી. જોકે, કેટલીક જગ્યાએ સ્થાનિક પરંપરાઓ અનુસાર ભગવાન શિવની મૂર્તિને (શિવલિંગને નહીં) હળદર લગાવાય છે.
૩. કુમકુમ અથવા સિંદૂર
શિવલિંગ પર કુમકુમ કે સિંદૂર પણ ચઢાવવામાં આવતું નથી. પરિણીત સ્ત્રીઓ માટે સિંદૂર એ સૌભાગ્ય અને સુહાગનું પ્રતીક છે, તેથી તે દેવીના સ્વરૂપો (માતા પાર્વતી, દુર્ગાજી) પર ચઢાવવાની પ્રથા છે. ભગવાન શિવ વૈરાગી હોવાથી શિવલિંગ પર તેના ઉપયોગનો કોઈ ઉલ્લેખ શાસ્ત્રોમાં મળતો નથી.
૪. કેતકી (કેવડા)નું ફૂલ
શાસ્ત્રો અનુસાર, કેતકી કે કેવડાનું ફૂલ પણ શિવલિંગ પર ચઢાવવામાં આવતું નથી. શિવપુરાણની દંતકથા અનુસાર, એકવાર બ્રહ્માજી અને વિષ્ણુજી વચ્ચે પોતાની શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરવા અંગે વિવાદ થયો હતો. તે સમયે કેતકીના ફૂલે બ્રહ્માજીના જૂઠાણામાં સાથ આપીને ખોટી જુબાની આપી હતી. આ વાતથી ક્રોધિત થઈને ભગવાન શિવે કેતકીના ફૂલને શ્રાપ આપ્યો કે તેમની પૂજામાં આ ફૂલ ક્યારેય સ્વીકારવામાં નહીં આવે.
૫. ખંડિત કે અશુદ્ધ સામગ્રી
ધાર્મિક પરંપરાઓ અનુસાર, તૂટેલા કે જીવાતવાળા બીલીપત્ર, વાસી ફૂલો અને સડેલા ફળો ભગવાન શિવને ક્યારેય ન ચઢાવવા જોઈએ. પૂજામાં હંમેશા શુદ્ધ, સ્વચ્છ અને તાજી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો જ શુભ માનવામાં આવે છે.
ભગવાન શિવને પ્રિય વસ્તુઓ (પૂજામાં આ વસ્તુઓ ચઢાવી શકાય):
-
બીલીપત્ર (અખંડિત અને સ્વચ્છ)
-
શુદ્ધ પાણી / ગંગાજળ
-
કાચું દૂધ
-
ધતુરા અને આકડાના ફૂલ
-
ભસ્મ (રાખ)
-
સફેદ ચંદન
-
ઋતુગત તાજા ફળો
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.