આજથી શરૂ થઈ અમરનાથ યાત્રા, જાણો ભગવાન શિવે અમર કથા સંભળાવતા પહેલા નંદી, ચંદ્ર અને નાગને કેમ છોડી દીધા
છેલ્લું અપડેટ : 03 Jul 2026
આ વર્ષની અમરનાથ યાત્રા આજથી, 3 જુલાઈ, 2026થી શરૂ થઈ છે, અને ભક્તો તેના માટે ઉત્સાહિત છે. આશરે 3,978 મીટરની ઊંચાઈ પર સ્થિત, આ ગુફા ફક્ત એક તીર્થસ્થાન નથી પરંતુ શ્રદ્ધા, તપસ્યા, બલિદાન અને ભગવાન શિવના અમરત્વના રહસ્ય સાથે સંકળાયેલ એક પ્રખ્યાત પૌરાણિક સ્થળ પણ માનવામાં આવે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવે અહીં દેવી પાર્વતીને અમરત્વનું રહસ્ય પ્રગટ કર્યું હતું.
મુશ્કેલ માર્ગ, પરંતુ અટલ શ્રદ્ધા
પહેલી વાર યાત્રાળુઓ ઘણીવાર વિચારે છે કે શું તેઓ આ મુશ્કેલ ચઢાણ પૂર્ણ કરી શકશે. પરંતુ જેઓ આ યાત્રા પર નીકળે છે તેઓને એક અલગ અનુભવ થાય છે. ઘણા ભક્તો જણાવે છે કે જ્યારે તેમના શરીર નિષ્ફળ જવા લાગે છે, ત્યારે તેમની શ્રદ્ધા તેમને ચાલુ રાખવાની શક્તિ આપે છે.
ભગવાન શિવે અમર કથા કેમ કહી?
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, એક દિવસ દેવી પાર્વતીએ ભગવાન શિવને એક પ્રશ્ન પૂછ્યો જેનો જવાબ આપવો મુશ્કેલ હતો. તેમણે કહ્યું, "પ્રભુ, તમે અમર છો, પણ દરેક જન્મમાં તમને પ્રાપ્ત કરવા માટે મારે કઠોર તપસ્યા કેમ કરવી પડે છે? તમારા અમરત્વનું રહસ્ય શું છે?" ભગવાન શિવ શરૂઆતમાં આ રહસ્ય જણાવવામાં અચકાતા હતા. પરંતુ માતા પાર્વતીએ આગ્રહ કર્યો કે તેઓ અમરત્વનું રહસ્ય જાણવા માંગે છે. પછી મહાદેવે આ વાર્તા એવી જગ્યાએ કહેવાનું નક્કી કર્યું જ્યાં કોઈ ત્રીજો પક્ષ હાજર ન હોય. ઘણી શોધખોળ કર્યા પછી, તેમને હિમાલયમાં એક એકાંત ગુફા મળી. આ સ્થળ પાછળથી અમરનાથ ગુફા તરીકે પ્રખ્યાત થયું.
અમરનાથ પહોંચતા પહેલા ભગવાન શિવે શું છોડી દીધું?
એવું કહેવાય છે કે અમર કથા કહેતા પહેલા, ભગવાન શિવે દરેક જીવ અને દરેક પ્રતીકને રસ્તામાં છોડી દીધા જેથી કોઈ આ રહસ્ય સાંભળી ન શકે. તેમણે જ્યાં સૌપ્રથમ પોતાનું વાહન, નંદી છોડ્યું હતું તેને પહેલગામ કહેવામાં આવે છે. આ પછી, તેમણે ચંદ્રને તેમના જડેલા વાળથી અલગ કર્યો. તે સ્થળ આજે ચંદનવાડી તરીકે ઓળખાય છે. પછી, તેમણે માતા ગંગાને તેમના જડેલા વાળથી મુક્ત કરી. આગળ વધીને, તેમણે વાસુકી સર્પને મુક્ત કર્યો, જેનાથી તે સ્થળનું નામ શેષનાગ રાખ્યું. એવું માનવામાં આવે છે કે આગળ વધતાં જતાં તેમણે એક ચાંચડ છોડી દીધો, જેના કારણે તે સ્થળને ફ્લી વેલી કહેવામાં આવ્યું. આ પછી, ભગવાન શિવે ભગવાન ગણેશને પણ ત્યાં રહેવાનો આદેશ આપ્યો. આજે, તે સ્થળને ગણેશ ટોપ કહેવામાં આવે છે. અંતે, ભગવાન શિવે પાંચ તત્વો સાથે સંકળાયેલા બધા પ્રતીકોનો ત્યાગ કર્યો અને માતા પાર્વતી સાથે અમરનાથ ગુફામાં પ્રવેશ કર્યો.
ગુફામાં શું થયું?
ગુફાની અંદર, ભગવાન શિવે માતા પાર્વતીને અમરત્વનું રહસ્ય કહેવાનું શરૂ કર્યું. વાર્તા એટલી ગહન અને લાંબી હતી કે થોડા સમય પછી માતા પાર્વતી સૂઈ ગયા.
મહાદેવ વાર્તામાં એટલા મગ્ન હતા કે તેમને તેની ખબર પણ ન પડી
આ દરમિયાન, ગુફામાં હાજર બે કબૂતરો ધ્યાનથી વાર્તા સાંભળતા હતા. તેઓ સમયાંતરે તેમના અવાજોથી સંકેત કરતા હતા, જેનાથી ભગવાન શિવ માનતા હતા કે માતા પાર્વતી સાંભળી રહ્યા છે. જ્યારે વાર્તા પૂરી થઈ, ત્યારે ભગવાન શિવને ખ્યાલ આવ્યો કે માતા પાર્વતી ગાઢ નિંદ્રામાં છે. પછી તેમના મનમાં પ્રશ્ન ઉભો થયો, આખી વાર્તા કોણ સાંભળી રહ્યું છે? તેઓએ આસપાસ જોયું અને બે કબૂતરો જોયા.
ભગવાન શિવનો ક્રોધ અને કબૂતરોનું અમરત્વ: ભગવાન શિવને એ જાણીને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો કે કોઈ બીજાએ તેમની ગુપ્ત અમર કથા સાંભળી છે. બે ગભરાયેલા કબૂતરો તરત જ ભગવાન શિવના ચરણોમાં દોડી ગયા અને ક્ષમા માંગી. તેમણે કહ્યું, "પ્રભુ, જો તમે અમને મારી નાખો, તો તમારી અમર કથા ખોટી સાબિત થશે, કારણ કે અમે તે સંપૂર્ણપણે સાંભળી લીધી છે." કબૂતરોની પ્રાર્થના સાંભળીને ભગવાન શિવનો ક્રોધ શાંત થયો. તેમણે કહ્યું, "તમે બંને હવે અમર થઈ ગયા છો. આજથી, તમે શિવ અને પાર્વતીના પ્રતીક તરીકે આ ગુફામાં કાયમ માટે નિવાસ કરશો." આ માન્યતાને કારણે, આજે પણ ઘણા ભક્તો અમરનાથ ગુફાની આસપાસ કબૂતરોની એક જ જોડી જોવાનો દાવો કરે છે. ભલે તે શ્રદ્ધા હોય કે સંયોગ, આ વાર્તા હજુ પણ ભક્તોની શ્રદ્ધાને વધુ ગાઢ બનાવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
