VIDEO: જ્યારે સુવિધાઓ સમાન હોય, તો 3AC ઇકોનોમીનું ભાડું 3AC કરતા ઓછું કેમ હોય છે? 90% લોકો નહીં જાણતા હોય કારણ
છેલ્લું અપડેટ : 30 Jul 2026
ભારતીય રેલ્વેમાં મુસાફરી કરતા મુસાફરોને ઘણીવાર આ પ્રશ્ન થાય છે, 3AC અને 3AC ઈકોનોમી કોચના ભાડામાં આટલો તફાવત કેમ છે જ્યારે તેઓ લગભગ સમાન સુવિધાઓ આપે છે? જો તમે પણ આ અંગે મૂંઝવણમાં છો, તો ચાલો આ લેખમાં આ તફાવતનું સંપૂર્ણ ગણિત સમજીએ.
સુવિધાઓ સમાન, છતાં એક મોટો તફાવત છે
બહારથી, 3AC અને 3AC ઈકોનોમી કોચ સમાન દેખાય છે. બંને કોચમાં મુસાફરો એર-કન્ડિશન્ડ મુસાફરીનો અનુભવ કરે છે અને તેમને બેડરોલ આપવામાં આવે છે. ઉપલા, મધ્યમ, નીચલા અને બે બાજુની સીટોથી લઈને કોચ દીઠ ચાર વોશરૂમ સુધી, બર્થ લેઆઉટમાં પણ બધું સમાન છે. તેમ છતાં, વાસ્તવિક તફાવત કોચની અંદર ઉપલબ્ધ જગ્યામાં રહેલો છે.
સીટની પહોળાઈમાં ઘટાડો
હકીકતમાં, ભાડામાં ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ સીટોનું કદ છે. સ્ટાન્ડર્ડ 3AC કોચની સીટ સાઈઝ 1820x635 મિલીમીટર છે, જ્યારે ઈકોનોમી ક્લાસમાં તે જ સાઈઝ 1850x573 મિલીમીટર છે. આનો અર્થ એ થયો કે ઈકોનોમી કોચમાં સીટની પહોળાઈ ઘટાડવામાં આવી છે. આ કારણે મુસાફરોને સ્ટાન્ડર્ડ 3AC જેટલો આરામ નથી મળતો.
વધુ સીટો, પણ ઓછી લેગરૂમ
ઈકોનોમી કોચમાં બાજુની સીટો વચ્ચેની જગ્યા નોંધપાત્ર રીતે ઓછી થઈ ગઈ છે. જગ્યા એટલી નાની છે કે બેસતી વખતે તમારા પગ તમારી સામેના મુસાફર સાથે અથડાઈ શકે છે. સ્ટાન્ડર્ડ 3AC કોચમાં 72 મુસાફરો બેસી શકે છે, જ્યારે ઈકોનોમી કોચમાં કુલ 83 સીટો હોય છે. આ વધારાની સીટોને સમાવવા માટે, કોચની અંદર બેસવા માટે અને લેગરૂમ માટે જગ્યા ઓછી કરવામાં આવી છે.
સુવિધાઓ પર નહીં, પરંતુ જગ્યા પર સમાધાન કરવામાં આવ્યું છે
વધુ સીટો સમાવવા માટે, ફક્ત બર્થ વચ્ચેની જગ્યા જ ઓછી કરવામાં આવી નથી, પરંતુ 3AC ઇકોનોમી કોચમાં વોશરૂમ અને હાથ ધોવાના બેસિનનું કદ પણ નિયમિત થર્ડ એસી કોચની તુલનામાં ઘટાડવામાં આવ્યું છે. કોચમાં ઉપલબ્ધ દરેક જગ્યાનો ઉપયોગ બેઠક વ્યવસ્થા વધારવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, 3AC ઈકોનોમી કોચે સુવિધાઓ સાથે સમાધાન કર્યું નથી, પરંતુ 'સ્પેસ મેનેજમેન્ટ' દ્વારા, એક જ કોચમાં વધુ મુસાફરોને સમાવી લેવામાં આવ્યા છે. આ જ કારણ છે કે રેલ્વે નિયમિત થર્ડ એસી મુસાફરો કરતાં ઈકોનોમી કોચ માટે ઓછું ભાડું વસૂલ કરે છે.
