Temple / દક્ષિણેશ્વર કાલી મંદિરમાં દર્શનમાત્રથી પૂર્ણ થાય છે મનોકામના, શ્રદ્ધા અને ઈતિહાસનો છે અનોખો સંગમ
છેલ્લું અપડેટ : 25 Sept 2025
કોલકાતાથી થોડે દૂર ગંગા નદીના પૂર્વ કિનારે આવેલું દક્ષિણેશ્વર કાલી મંદિર તેના મહત્ત્વ માટે દેશભરમાં જાણીતું છે. દેવી કાલીને સમર્પિત, આ મંદિર માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર જ નથી પરંતુ બંગાળની સંસ્કૃતિ અને સ્થાપત્યનું પ્રતીક પણ છે.
મંદિરનો ભવ્ય દેખાવ, પૌરાણિક મહત્ત્વ અને રસપ્રદ ઈતિહાસ એટલો રોચક છે કે દૂર-દૂરથી ભક્તો આ મંદિરની મુલાકાત લે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં દેવીના દર્શનમાત્રથી બધી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે. તેથી, તમે નવરાત્રિના શુભ અવસર પર આ મંદિરની મુલાકાત લઈ શકો છો.
મંદિર કેવી રીતે બનાવવામાં આવ્યું હતું?
દક્ષિણેશ્વર મંદિરનો પાયો રાણી રાસમણી દ્વારા 19મી સદીમાં નાખવામાં આવ્યો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે તે વારાણસી જઈને દેવી કાલીની પૂજા કરવા માંગતા હતા, પરંતુ સ્વપ્નમાં, દેવીએ તેને ગંગાના કિનારે એક ભવ્ય મંદિર બનાવવાનો આદેશ આપ્યો. રાણીએ આશરે 20 એકર જમીન ખરીદી અને 1847માં મંદિરનું બાંધકામ શરૂ થયું. આઠ વર્ષની સખત મહેનત પછી, 31 મે, 1855ના રોજ મંદિરનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. એવું કેહવાય છે કે આ પ્રસંગે 100,000થી વધુ બ્રાહ્મણોને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું.
મંદિરની વિશેષતાઓ શું છે?
આ મંદિર બંગાળી સ્થાપત્યની નવરત્ન શૈલીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. મુખ્ય મંદિર ત્રણ માળ ઊંચું છે અને તેની ટોચ પર નવ શિખરો છે. ગર્ભગૃહમાં ભગવાન શિવની છાતી પર ઉભેલા દેવી કાલી "ભવતારિણી" ના રૂપમાં બિરાજમાન છે. આ મૂર્તિ ચાંદીના કમળ પર હજાર પાંખડીઓ સાથે મૂકવામાં આવી છે, જે તેની ભવ્યતામાં વધારો કરે છે.
મંદિરની આસપાસ 12 નાના શિવ મંદિરો છે, જેમાં દરેકમાં કાળા પથ્થરથી બનેલા શિવલિંગ સ્થાપિત છે. વધુમાં, મંદિર સંકુલમાં રાધા અને કૃષ્ણને સમર્પિત એક સુંદર મંદિર છે.
ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ
આ મંદિર માત્ર પૂજા સ્થળ જ નથી પણ આધ્યાત્મિક સાધનાનું કેન્દ્ર પણ છે. સંત શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહંસે અહીં 14 વર્ષ સુધી ધ્યાન કર્યું હતું. પંચવટી, બકુલતલા ઘાટ અને નહબત ખાના જેવા સ્થળો તેમના આધ્યાત્મિક જીવનની વાર્તા કહે છે.
રાણી રારાસમણીએ આ મંદિરને બધા ધર્મો અને જાતિઓ માટે ખુલ્લું મૂક્યું. આ જ કારણ છે કે આજે પણ, લોકો, તેમના ધર્મને ધ્યાનમાં લીધા વિના, શાંતિ મેળવવા માટે અહીં આવે છે.
કેવી રીતે પહોંચવું?
દક્ષિણેશ્વર મંદિર પહોંચવું ખૂબ જ સરળ છે. તે કોલકાતા રેલ્વે સ્ટેશનથી લગભગ 14 કિલોમીટર દૂર છે. આ સિવાય નજીકનું એરપોર્ટ નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક છે.
દર્શનનો સમય- સવારે સવારે 6:30થી સાંજે 7:30 વાગ્યા સુધી
