પહેલીવાર ખાટુ શ્યામ જીના દર્શન કરવા જઈ રહ્યા છો? તો જાણી લો કેટલીક જરૂરી બાબતો
છેલ્લું અપડેટ : 08 Sept 2026
ભારત વિવિધ મંદિરોનું ઘર છે. કેટલાક મંદિરોની વાર્તાઓ અલગ અલગ યુગ સાથે જોડાયેલી છે. ભારતમાં આવું જ એક પ્રાચીન મંદિર ખાટુ ગામમાં શ્યામ બાબા મંદિર છે. આ મંદિર હજારો વર્ષ જૂનું છે અને દ્વાપર યુગ સાથે સંકળાયેલું છે. ખાટુ શ્યામ જી મહાભારતના મહાન યોદ્ધા બર્બરિકના કળિયુગ અવતાર છે, જે વિશ્વભરમાં પૂજનીય છે. શ્યામ બાબાનું મંદિર રાજસ્થાનના સીકર જિલ્લામાં આવેલું છે. લોકો આ મંદિરના દર્શન કરવા માટે દૂર-દૂરથી આવે છે. જો તમે પહેલી વાર ખાટુ શ્યામ જીના દર્શન કરી રહ્યા છો, તો તમારે કેટલીક બાબતો જાણવી જોઈએ.
ખાટુ શ્યામ વિશે જાણો
ઘણા લોકો ફક્ત એટલા માટે વિવિધ મંદિરોની મુલાકાત લેવા માટે દોડી જાય છે કારણ કે તેઓ બીજાઓને જુએ છે, પરંતુ તેઓ સ્થળોના ઈતિહાસથી અજાણ હોય છે. જો તમે ખાટુ શ્યામ જીના દર્શન કરવા જઈ રહ્યા છો, તો જાણો કે ખાટુ શ્યામને મહાભારતના બર્બરિકનો અવતાર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, બર્બરિકે ભગવાન કૃષ્ણને પોતાનું માથું દાન કર્યું હતું અને ભગવાન કૃષ્ણે તેમને કળિયુગમાં શ્યામ તરીકે પૂજાવાનું વરદાન આપ્યું હતું.
મંદિર ખોલવાનો સમય
ખાટુ શ્યામ મંદિરના ખુલવાનો અને બંધ થવાનો સમય નિશ્ચિત છે. જોકે, તે હવામાન, ખાસ પ્રસંગો અને વહીવટી વ્યવસ્થાના આધારે બદલાઈ શકે છે. ઉનાળામાં, મંદિર લગભગ સવારે 4:30થી 12:30 વાગ્યા સુધી અને પછી લગભગ બપોરે 4:00થી 10:00 વાગ્યા સુધી ખુલ્લું રહે છે. શિયાળામાં, સમય બદલાય છે અને આ ઋતુ દરમિયાન, મંદિર લગભગ સવારે 5:30થી 1:00 વાગ્યા સુધી અને લગભગ સાંજે 5:00થી 9:00 વાગ્યા સુધી ખુલ્લું રહે છે. તમે મંદિરમાં મંગળા, શ્રૃંગાર, ભોગ, સંધ્યા અને શયન આરતી જોઈ શકો છો.
દર્શન કરવા માટે કેટલો સમય લાગે છે?
મંદિરની મુલાકાત લેવામાં ઘણો સમય લાગી શકે છે, કારણ કે સામાન્ય દિવસોમાં પણ અહીં ભીડ હોય છે, અને એકાદશી, શનિવાર, રવિવાર, તહેવારો અથવા ખાસ પ્રસંગોએ આ ભીડ ત્રણ ગણી થઈ શકે છે. તેથી, દર્શન માટે 3થી 4 કલાકનો સમય આપવાની યોજના બનાવો.
'નિશાન' શું છે?
ખાટુ શ્યામ યાત્રાની સૌથી પ્રખ્યાત પરંપરાઓમાંની એક નિશાન છે. ભક્તો સામાન્ય રીતે બાબાના દરબારમાં ધ્વજા લઈને જાય છે અને તેને તેમની ભક્તિના પ્રતીક તરીકે અર્પણ કરે છે. ભક્તો, ખાસ કરીને ફાગણ મેળા દરમિયાન, રિંગાસથી ખાટુ સુધી નિશાન લઈને જાય છે. જોકે, નિશાન લઈ જવું વૈકલ્પિક છે; દર્શન માટે તે ફરજિયાત નથી.
ખાટુ શ્યામ કેવી રીતે પહોંચવું?
પહેલીવાર મુલાકાતી લેતા લોકો માટે એક મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે મંદિર કેવી રીતે પહોંચવું. રિંગાસ જંકશન ખાટુ શ્યામનું મુખ્ય અને નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન છે. મંદિર લગભગ 17 કિમી દૂર છે, અને ત્યાંથી ટેક્સી, જીપ અને ઓટો સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. એનો અર્થ એ કે, જો તમે દિલ્હીથી ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા છો, તો દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશનથી રિંગસ સુધીની ટ્રેન ટિકિટ બુક કરો, પછી ખાટુ શ્યામ મંદિર જવા માટે ઓટો અથવા ટેક્સી લો. હવાઈ પ્રવાસીઓ માટે નજીકનું મુખ્ય એરપોર્ટ જયપુર છે. ત્યાંથી, તમે ખાટુ જવા માટે કેબ લઈ શકો છો.
