Health Tips: ઉંઘ સાથે ચેડાં એટલે બીમારીઓને આમંત્રણ: હાર્ટ એટેક અને મેમરી લોસનું વધી શકે છે જોખમ
છેલ્લું અપડેટ : 29 Apr 2026
આખી રાત જાગીને કામ કરવું કે વેબ સિરીઝ જોવી એ હવે એક સામાન્ય ઘટના બની ગઈ છે. મોડી રાત સુધી જાગવું એ વધુને વધુ સ્ટેટસ સિમ્બોલ બની રહ્યું છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારી આ આદત તમને મૃત્યુની નજીક ધકેલી રહી છે? ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત વિશ્વમાં બીજા ક્રમનો સૌથી ઓછો સરેરાશ ઊંઘનો સમયગાળો ધરાવતો દેશ બની ગયો છે. ભારતીય શહેરોમાં સરેરાશ ઊંઘનો સમય આઠ કલાકથી ઘટીને છ કલાક - અથવા તેનાથી પણ ઓછો થઈ ગયો છે. દર ત્રણમાંથી એક કામ કરતા પુખ્ત વયના લોકો થાક (ક્રોનિક થાક)ની ફરિયાદ કરે છે છતાં આપણે તેને અવગણીએ છીએ. જો કે, તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર, ઊંઘનો અભાવ એ "સ્માર્ટ હેક" નથી, પરંતુ એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સંકટ છે. આ વિષય પર તબીબી નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું કે, ઊંઘ સાથે સમાધાન કરવું તમારા હૃદય અને મગજ બંને માટે કેટલું નુકસાનકારક બની રહ્યું છે.
1. મગજ સૌથી પહેલા કિંમત ચૂકવે છે
ડૉ. જણાવે છે કે ઊંઘ એ નિષ્ક્રિય સ્થિતિ નથી, તેના બદલે તે એક સક્રિય જૈવિક સમારકામ પ્રક્રિયા છે. જ્યારે તમે ઊંઘો છો, ત્યારે મગજ દિવસભર એકઠા થયેલા ઝેરી કચરાને દૂર કરે છે. જો આ શુદ્ધિકરણ ન થાય, તો તે માત્ર થાક જ નહીં પરંતુ જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાઓમાં ઘટાડો અને ભાવનાત્મક સંતુલનમાં વિક્ષેપ પણ લાવે છે.
સલાહ આપતા ડૉ. કહે છે કે આપણને "ઊંઘની સ્વચ્છતા" ને ગંભીરતાથી લો. હળવું રાત્રિભોજન ખાવાની, કેફીન ટાળવાની અને સૂતા પહેલા ફોન દૂર રાખવાની ભલામણ કરે છે. તે ભાર મૂકે છે કે ઊંઘ એક ખૂબ જ નાજુક પ્રક્રિયા છે, તે આપણા જીવનનું સૌથી શક્તિશાળી પાસું રહે છે.
2. હૃદય દરેક ક્ષણનો ખ્યાલ રાખે છે
ડૉ.એ ઊંઘની અછત અને હૃદય રોગ વચ્ચેના ખતરનાક જોડાણને સમજાવ્યું. તે જણાવે છે કે ઊંઘનો અભાવ ધમનીઓની દિવાલોને કડક બનાવે છે. આનાથી કોર્ટિસોલ અને એડ્રેનાલિન જેવા તણાવ હોર્મોન્સમાં વધારો થાય છે જે બ્લડ પ્રેશર અને કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરને ખતરનાક ઊંચાઈએ લઈ જાય છે.
ડૉ.એ ચેતવણી આપી હતી કે આજના યુવા વ્યાવસાયિકો કામ સંબંધિત દબાણ અને સ્ક્રીનો સામે મોડી રાત વિતાવવાની આદતને કારણે તેના હૃદયના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા કરી રહ્યા છે. ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાઓ લગભગ દરેક હૃદય દર્દીના તબીબી ઇતિહાસમાં હંમેશા જોવા મળે છે.
3. પલ્મોનોલોજિસ્ટની ગંભીર ચેતવણી
ડૉ. એ નોંધ્યું છે કે એક પેઢી પહેલા લોકો 8-9 કલાક ઊંઘતા હતા, આજે તે સમયગાળો ઘટીને માત્ર 5-6 કલાક થઈ ગયો છે. ઊંઘનો આ અભાવ તેની સાથે સ્થૂળતા, સ્લીપ એપનિયા, ડાયાબિટીસ અને હાયપરટેન્શન જેવી અનેક બીમારીઓ લાવે છે. તેણે અવલોકન કર્યું કે લોકો ઘણીવાર ગર્વથી દાવો કરે છે કે તેઓ માત્ર ચાર કલાકની ઊંઘ પર સંપૂર્ણ રીતે સારી રીતે કાર્ય કરે છે - એક એવી ધારણા જે વાસ્તવમાં એક સંપૂર્ણ ગેરસમજ છે. લાંબા ગાળે આ પ્રથા તમારા સ્વાસ્થ્યને અંદરથી ખોખલી કરી દે છે.
એ નોંધવું યોગ્ય છે કે જ્યારે આપણે વારંવાર આહાર અને કસરતની ચર્ચા કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે ઘણીવાર ઊંઘના મહત્વને અવગણીએ છીએ. જો તમે પણ તમારી ઊંઘ સાથે સમાધાન કરી રહ્યા છો, તો યાદ રાખો કે તમે અસરકારક રીતે તમારા જીવનકાળને ટૂંકાવી રહ્યા છો. તબીબી વ્યાવસાયિકો દ્વારા આપવામાં આવેલી સલાહ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા પર ભાર મૂકે છે, તમારે તમારી ઊંઘનો આદર કરવો જોઈએ. તેને "લક્ઝરી" તરીકે ન જુઓ, પરંતુ મૂળભૂત "જરૂરિયાત" તરીકે જુઓ. આજે રાત્રે તમારા ફોનને દૂર રાખો અને તમારા શરીરને પુનઃસ્થાપન માટે તે સમય આપો જેનો તે ખરેખર હકદાર છે.
