Health Tips : ભેળસેળ ગોળ બન્યો ઝેર, આરોગ્ય માટે મોટું જોખમ, આ રીતથી જાણો ગોળ શુદ્ધ કે અશુદ્ધ
છેલ્લું અપડેટ : 11 Dec 2025
ગોળ એક એવો સુપરફૂડ છે જેને લોકો દરેક ઋતુમાં ખાવાનો આનંદ માણે છે. તે પાચન માટે એટલો ફાયદાકારક છે કે નિષ્ણાતો દરેક ભોજન પછી તેને ખાવાની ભલામણ કરે છે. શિયાળા દરમિયાન તેનો વપરાશ વધુ વધી જાય છે. કેટલાક લોકો તેનો ઉપયોગ ચા, લાડુ અથવા હલવો બનાવવા માટે પણ કરે છે. ગોળને સામાન્ય રીતે સ્વાસ્થ્ય માટે સારું માનવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યારે તમે ભેળસેળયુક્ત અથવા રસાયણયુક્ત ગોળનું સેવન કરો છો ત્યારે સમસ્યા ઊભી થાય છે. હા, ગોળની વધતી માંગને કારણે તેનો સ્વાદ અને રંગ વધારવા માટે રસાયણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘણી જગ્યાએ ગોળને વધુ ચમકદાર બનાવવા તેનું વજન વધારવા અને તેની શેલ્ફ લાઇફ લંબાવવા માટે ખાંડનો સરકો, રંગ જેવા રંગો, કૃત્રિમ રંગો, ચૂનો અને રસાયણો ઉમેરવામાં આવી રહ્યા છે. આવા ગોળનું સેવન શરીર માટે ઝેરથી ઓછું નથી, અને તેની સીધી અસર કિડની અને લીવર પર પડી શકે છે. અહીં જાણો ભેળસેળયુક્ત ગોળ શરીરને કેવી રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે અને તમે તેને કેવી રીતે ઓળખી શકો છો.
બજારમાં કેમિકલ યુક્ત ગોળ વેચાઈ રહ્યો છે
બજારમાં ઉપલબ્ધ નકલી ગોળને ઓળખવો ખૂબ મુશ્કેલ હોઈ શકે છે, કારણ કે તે બિલકુલ વાસ્તવિક ગોળ જેવો દેખાય છે. જોકે, સારા સમાચાર એ છે કે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI)એ નકલી ગોળને ઓળખવા માટે કેટલીક સરળ રીતો આપી છે, અહીં પહેલા જાણો કે તેનાથી શું નુકસાન થઈ શકે છે.
આ રસાયણો સાથે ગોળની ભેળસેળ
ફૂડ સેફ્ટી વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ગોળનું વજન વધારવા અને તેને સોનેરી રંગ આપવા માટે વોશિંગ સોડા, ચાક પાવડર અને મેટાનિલ યલો જેવા રાસાયણિક રંગોનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ જેવા ખતરનાક રસાયણોનો પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. આ ગોળ સ્વાસ્થ્ય માટે ઝેરથી ઓછું નથી, જે પાચનતંત્રને અસર કરે છે.
રાસાયણિક રીતે પ્રક્રિયા કરાયેલ ગોળની આરોગ્ય પર અસરો
રાસાયણિક રીતે પ્રક્રિયા કરાયેલ ગોળનું સેવન અત્યંત ખતરનાક છે. તેમાં ઉમેરવામાં આવતો સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ હાડકાંને નબળા પાડે છે અને હાડકાંની ઘનતા ઘટાડે છે. તેનાથી પણ વધુ ખતરનાક રસાયણ મેટાનિલ યલો છે, જે ગોળને પીળો રંગ આપવા માટે વપરાતો કૃત્રિમ રંગ છે. સંશોધન મુજબ, મેટાનિલ યલો કાન, લીવર, આંતરડા, હૃદય અને ચેતા પર પ્રતિકૂળ અસરો કરે છે. તે શરીરમાં ઓક્સિડેટીવ તણાવ પણ વધારે છે. અહીં જાણો નકલી ગોળ કેવી રીતે ઓળખવો.
નકલી ગોળ કેવી રીતે ઓળખવો
વોટર ટેસ્ટ- નકલી ગોળ ઓળખવા માટે તમે પાણી પરીક્ષણ કરી શકો છો. એક ગ્લાસ પાણીમાં ગોળનો એક નાનો ટુકડો ઓગાળો. જો પાણીનો રંગ બદલાય છે, તો તે ભેળસેળયુક્ત હોવાની શક્યતા છે. શુદ્ધ ગોળ તેનો રંગ ગુમાવતો નથી.
વોશિંગ પાવડર ઓળખવા - FSSAI અનુસાર, ભેળસેળયુક્ત ગોળ ઓળખવા માટે ગોળને પાણીમાં ડુબાડો અને નીચે જુઓ કે તળિયે સફેદ-સફેદ કઈ જામી રહ્યું છે. જો સફેદ પાવડર બહાર પડી જાય, તો ગોળ ભેળસેળ છે.
આકાર અને સ્વાદ - અસલી ગોળ નરમ હોય છે અને સરળતાથી તૂટી જાય છે. જો કે, જો તે ખૂબ કઠણ અથવા દાણાદાર હોય, તો તે ભેળસેળયુક્ત હોઈ શકે છે અને તેમાં ખાંડ અથવા અન્ય રસાયણો હોઈ શકે છે. તેનો સ્વાદ ચાખીને તેનું પરીક્ષણ કરો. અસલી ગોળ મીઠો હોય છે.
તેને તમારા હાથની હથેળી પર મૂકીને તપાસો - ગોળનો એક નાનો ટુકડો લો અને તેને તમારી હથેળી પર ઘસો. જો થોડું તેલ નીકળે તો તે ભેળસેળયુક્ત છે. અસલી ગોળમાંથી કોઈ તેલ નીકળતું નથી.
નોંધ: આ સમાચાર માત્ર તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ વસ્તુના ઉપયોગથી થતા નુકસાન માટે GSTV જવાબદાર રહેશે નહીં.