યોગ દિવસ: વિશાખાપટ્ટનમમાં નૌકાદળનું અનોખું પ્રદર્શન, જવાનોએ પાણીની અંદર કર્યા યોગાસન

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026 ના અવસરે, ભારતીય નૌકાદળે એક અનોખી પહેલ હાથ ધરી જેણે દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું. વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત સબમરીન તાલીમ સંસ્થા INS સતવાહન ખાતે ખાસ પાણીની અંદર યોગ સત્રનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં કુલ 40 સહભાગીઓએ ભાગ લીધો હતો, જેમાં ઊંડાણમાં યોગ મુદ્રાઓનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમ ફક્ત એક કાર્યક્રમ નહોતો પરંતુ યોગની પરંપરાગત સીમાઓને પડકારતો પ્રયોગ હતો.

 

આ પાણીની અંદર યોગ સત્ર દરમિયાન, સહભાગીઓએ એકસાથે વિવિધ આસનો કર્યા અને અસાધારણ શ્વાસ નિયંત્રણ દર્શાવ્યું. ઊંડા પાણીમાં સંતુલન અને સતત ધ્યાન જાળવવું એ કોઈ સરળ પરાક્રમ નથી, છતાં નૌકાદળના કર્મચારીઓ અને સહભાગીઓએ તેને સરળતાથી અમલમાં મૂક્યું. સમગ્ર સત્ર દરમિયાન તેમની એકાગ્રતા, સહનશક્તિ અને માનસિક સ્થિરતા સ્પષ્ટપણે દેખાઈ આવી.આ સમગ્ર કાર્યક્રમમાં યોગના પ્રાચીન શાણપણ અને શિસ્તને પડકારજનક પાણીની અંદરના વાતાવરણ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. ઉદ્દેશ્ય ફક્ત તંદુરસ્તીથી આગળ વધ્યો હતો; તેનો ઉદ્દેશ્ય એ દર્શાવવાનો હતો કે યોગ શારીરિક મજબૂતાઈની સાથે માનસિક અને ભાવનાત્મક સંતુલનને કેવી રીતે મજબૂત બનાવે છે. આ પ્રયોગ દ્વારા, નૌકાદળે સંદેશ આપ્યો કે શ્વાસ, માઇન્ડફુલનેસ અને શિસ્તને નિયંત્રિત કરવાથી સૌથી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ કામગીરીમાં વધારો થઈ શકે છે.

 

નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, આ કવાયત ઓપરેશનલ તૈયારીના દ્રષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. પાણીની અંદરના વાતાવરણની ઉચ્ચ દબાણની પરિસ્થિતિઓમાં શાંત રહેવું અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા જાળવી રાખવી એ લશ્કરી તાલીમના મહત્વપૂર્ણ પાસાં છે. આ યોગ સત્રે આ ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની તક પૂરી પાડી.

આ દરમિયાન, દેશના વિવિધ ભાગોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ માટે વ્યાપક તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં, આ વર્ષના આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ માટે રેકોર્ડ સ્તરે કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. રાજ્યભરની 1.32 લાખથી વધુ સરકારી શાળાઓ અને 746 કસ્તુરબા ગાંધી બાલિકા વિદ્યાલયોમાં સામૂહિક યોગ સત્રો યોજાશે.આશરે 1.43 કરોડ વિદ્યાર્થીઓ આ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે. વધુમાં, શિક્ષકો, *શિક્ષા મિત્ર* (પેરા-શિક્ષકો), પ્રશિક્ષકો અને માતાપિતા પણ આ યોગ સત્રોમાં ભાગ લેશે. 746 કસ્તુરબા ગાંધી બાલિકા વિદ્યાલયોમાંથી 78,000 થી વધુ મહિલા વિદ્યાર્થીઓ આ કાર્યક્રમમાં સક્રિયપણે ભાગ લેશે. આ કાર્યક્રમની સફળતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજ્ય સરકારે વ્યાપક તૈયારીઓ કરી છે.ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે સમગ્ર કાર્યક્રમ માટે શિક્ષણ નિયામક (મૂળભૂત) અનિલ ભૂષણ ચતુર્વેદીને નોડલ અધિકારી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, તમામ જિલ્લાઓમાં યોગ કાર્યક્રમોનું નિરીક્ષણ અને સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના માર્ગદર્શન હેઠળ, યોગને જન આંદોલનમાં પરિવર્તિત કરવાનો ધ્યેય છે.

સરકારે તમામ વિભાગીય સહાયક શિક્ષણ નિયામક, જિલ્લા મૂળભૂત શિક્ષણ અધિકારીઓ અને બ્લોક શિક્ષણ અધિકારીઓને વિગતવાર માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. ગામડાઓથી શહેરો સુધી પહોંચતા યોગને એક વ્યાપક અભિયાન તરીકે ઉજવવા માટે તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.આ દરમિયાન, કોલકાતામાં પણ યોગ દિવસની ભવ્ય તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે, જ્યાં લગભગ 35,000 લોકો એકઠા થવાની અપેક્ષા છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યભરમાં વિવિધ સ્થળોએ યોજાતા એક સાથે યોગ સત્રોમાં આશરે 10 લાખ લોકો ભાગ લેશે એવો અંદાજ છે.આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ જણાવ્યું હતું કે આ પહેલી વાર છે જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ આટલા મોટા પાયે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ માટે મુખ્ય કાર્યક્રમનું આયોજન કરી રહ્યું છે. આ કાર્યક્રમમાં યોગ સંસ્થાઓ, વિદ્યાર્થીઓ, મહિલાઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને જીવનના વિવિધ ક્ષેત્રોના લોકો ભાગ લેશે.આ પ્રસંગ નિમિત્તે કોલકાતામાં યોગ કાર્નિવલ અને હુગલી નદી પર એક અનોખા યોગ પ્રદર્શનનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે. આ પ્રદર્શન દરમિયાન લગભગ 500 બોટ પર એકસાથે યોગ કરવામાં આવશે, જે આ વર્ષના ઉજવણીના સૌથી ખાસ અને ઐતિહાસિક હાઇલાઇટ્સમાંનું એક માનવામાં આવે છે.