VIDEO: લોકસભામાં મહિલા અનામત સહિત ત્રણ બિલ રજૂ, PM મોદી બપોરે 3 વાગ્યે સંસદમાં બોલશે
છેલ્લું અપડેટ : 16 Apr 2026
કેન્દ્ર સરકાર આજે સંસદમાં 'નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ' સહિત ત્રણ મહત્વના બિલ રજૂ કર્યા છે. સરકારનો લક્ષ્ય 2029ની ચૂંટણી પહેલા મહિલાઓ માટે 33% અનામત અને સીમાંકન (Delimitation) ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાનો છે. કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ પહેલા બે બિલ રજૂ કર્યા હતા, જ્યારે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ ત્રીજું બિલ રજૂ કર્યું છે. લોકસભાની વ્યાપાર સલાહકાર સમિતિએ આ ચર્ચા માટે 18 કલાકનો સમય ફાળવ્યો છે. લોકસભા દ્વારા પસાર થયા પછી, આ બિલો પર રાજ્યસભામાં ચર્ચા કરવામાં આવશે. સીમાંકન આ વ્યૂહરચનાનો સૌથી જટિલ ભાગ છે.
સંસદમાં બેઠકોનો મોટો વધારો
આ નવા વિધેયક હેઠળ લોકસભાની હાલની 543 બેઠકો વધારીને 850 સુધી કરવામાં આવી શકે છે. સીમાંકન બાદ રાજ્યોની બેઠકો 815 અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની બેઠકો 35 થવાની શક્યતા છે. આ માટે સરકાર સીમાંકન આયોગના ગઠન અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ કાયદામાં સુધારા માટેના બિલ લાવવાની તૈયારીમાં છે.
સંસદનું 'નંબર ગેમ' અને પડકારો
બંધારણીય સુધારા હોવાને કારણે આ બિલો પસાર કરવા માટે બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડશે. લોકસભામાં બહુમતી માટે 360 મતોની જરૂર છે, જ્યારે સત્તાધારી NDA પાસે 293 સભ્યો છે, એટલે કે તેમને વધુ 67 મતોની જરૂર પડશે. રાજ્યસભામાં 163 ના જાદુઈ આંકડા સામે NDA પાસે 142 સભ્યો છે, જ્યાં 21 સભ્યોની ઘટ છે.
સમાજવાદી પાર્ટીએ બિલનો વિરોધ કર્યો
સમાજવાદી પાર્ટીએ બિલનો વિરોધ કર્યો છે. સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ ધર્મેન્દ્ર યાદવે જણાવ્યું હતું કે, "મહિલા બિલના 'મીઠાશ'ના આડમાં કાશ્મીર અને આસામ પર જે અત્યાચાર ગુજાર્યો છે તે જ હવે સમગ્ર દેશમાં કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. અમે, વિપક્ષ વતી, આનો વિરોધ કરીશું. જ્યાં સુધી પછાત વર્ગો અને મુસ્લિમ સમુદાયની મહિલાઓનો સમાવેશ ન થાય ત્યાં સુધી અમે અમારો વિરોધ ચાલુ રાખીશું. બિલ પાછું ખેંચવું જોઈએ, અને 2023નું બિલ લાગુ કરવું જોઈએ.
અમિતશાહે કર્યો પલટવાર
અમિત શાહે કહ્યું, કેટલાક એવા નિવેદનો આપવામાં આવ્યા છે જે જનતામાં ચિંતા પેદા કરી શકે છે. અખિલેશે પૂછ્યું કે વસ્તી ગણતરી કેમ હાથ ધરવામાં આવી રહી નથી; હકીકતમાં, વસ્તી ગણતરી શરૂ થઈ ગઈ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે તેઓ જાતિ વસ્તી ગણતરીની માંગ કરશે; જોકે, સરકારે જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી કરવાનો નિર્ણય પહેલેથી જ લઈ લીધો છે, અને જાતિના ડેટાનો સમાવેશ કરીને ગણતરી આગળ વધી રહી છે. ધર્મેન્દ્ર યાદવ દાવો કરે છે કે આ માટે કોઈ ચોક્કસ કૉલમ નથી; તેમને ખબર હોવી જોઈએ કે હાલમાં, ઘરોની ગણતરી ચાલી રહી છે - અને ઘરોમાં જાતિ ઓળખ નથી. જો સમાજવાદી પાર્ટીનો રસ્તો હોત, તો તેઓ ઘરોને પણ જાતિ સોંપત. વધુમાં, મુસ્લિમ મહિલાઓ માટે અનામતની હિમાયત કરીને, ધર્મેન્દ્ર યાદવે એક ગેરબંધારણીય પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. બંધારણ ધર્મના આધારે અનામતની મંજૂરી આપતું નથી. અખિલેશ યાદવે વળતો જવાબ આપ્યો, "શું મુસ્લિમ મહિલાઓ 'અડધી વસ્તી'નો ભાગ નથી?" અમિત શાહે જવાબ આપ્યો, "સમાજવાદી પાર્ટીને તેની બધી ચૂંટણી ટિકિટ મુસ્લિમ મહિલાઓને ફાળવવા દો; અમને તેનો કોઈ વાંધો નથી."
