VIDEOમાં જુઓ RSSનો 'શીશમહેલ'! 150 કરોડના દાનની રકમે કરાયો તૈયાર, "કેશવ કુંજ" નામ રખાયું
છેલ્લું અપડેટ : 13 Feb 2025
દેશની રાજધાનીમાં સ્થિત રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)નું કાર્યાલય કેશવ કુંજ હવે તેના નવા સ્વરૂપમાં તૈયાર છે. આ સંઘ કાર્યાલય 150 કરોડ રૂપિયાના દાનની રકમથી બનાવવામાં આવ્યું છે. અતિ-આધુનિક સંઘ કાર્યાલયમાં સરળતાનો સ્પર્શ જોવા મળશે, તેની સાથે, ગુજરાતી અને રાજસ્થાની તેમજ ભારતીય સંસ્કૃતિનું મિશ્રણ પણ જોવા મળશે. આ નવા કેશવ કુંજ કાર્યાલયમાં, 19 ફેબ્રુઆરીના રોજ શિવાજી જયંતિ નિમિત્તે, સરસંઘચાલક ડૉ. મોહનરાવ ભાગવત અને સહ કાર્યવાહક મા. દત્તાત્રેય હોસાબલેની હાજરીમાં પ્રવેશ સમારોહ ઉજવવામાં આવશે.
2016 માં નવા બાંધકામ માટે ભૂમિપૂજન
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘનું કાર્યાલય 1939 માં નવી દિલ્હીના ઝાંડેવાલનમાં 17000 યાર્ડમાં શરૂ થયું હતું. આ યુનિયન ઓફિસમાં 1962 અને 1980 માં સમયાંતરે બાંધકામનું કામ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યાલયનું નામ સંઘના સ્થાપક અને પ્રથમ સરસંઘચાલક ડૉ. કેશવ બલિરામ હેડગેવારના નામ પરથી "કેશવ કુંજ" રાખવામાં આવ્યું હતું. સમય જતાં સંઘનું કાર્ય વિસ્તરતું ગયું, જેના કારણે કેશવ કુંજ કાર્યાલયના આધુનિકીકરણની જરૂરિયાત અનુભવાઈ. આ કારણોસર, સમગ્ર સંકુલના પુનઃનિર્માણની યોજનાને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી અને સરસંઘચાલક ડૉ. મોહન ભાગવતે 2016 માં નવા "કેશવ કુંજ" માટે ભૂમિપૂજન કર્યું હતું.
5 લાખ ચોરસ ફૂટમાં બાંધકામ
75000 સ્વયંસેવકો અને દાતાઓ પાસેથી એકત્ર કરાયેલા 150 કરોડ રૂપિયાથી બનેલ આ નવી ઓફિસના આર્કિટેક્ટ તરીકે ગુજરાતના અનુપ દુબેની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. લગભગ 4 એકરમાં બનેલી આ ઓફિસમાં લગભગ 5 લાખ ચોરસ ફૂટના બાંધકામ હેઠળ 3 ટાવર બનાવવામાં આવ્યા છે. આ ટાવર્સને અનુક્રમે સાધના, પ્રેરણા અને અર્ચના નામ આપવામાં આવ્યા છે. આ ઓફિસનું નિર્માણ સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યું છે. આ કાર્યાલય એવી રીતે બનાવવામાં આવ્યું હતું કે આ સંઘ કાર્યાલય ભારતીય સ્થાપત્ય સંસ્કૃતિને સમાવિષ્ટ કરતી વખતે સરળતાનું પ્રતિબિંબ જેવું લાગે છે.
આશરે 300 રૂમ ધરાવતી આ ઓફિસનું ઉદઘાટન 2024માં માનનીય મહામંત્રી દત્તાત્રેય હોસાબલેએ પૂજા કર્યા પછી કર્યું. રાજધાની દિલ્હીમાં આવેલા આ સંઘ કાર્યાલયમાં 3 મોટા હોલ બનાવવામાં આવ્યા છે. પહેલા મોટા હોલનું નામ અશોક સિંઘલ ઓડિટોરિયમ રાખવામાં આવ્યું છે. તેમાં 463 પ્રતિનિધિઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થા છે. બાકીના 2 હોલમાં અનુક્રમે 650 અને 250 પ્રતિનિધિઓ એકસાથે બેસી શકે છે. અહીં એક સાથે 270 વાહનો પાર્ક કરી શકાય તેવી પાર્કિંગ લોટ પણ બનાવવામાં આવી છે.
કચરો અંદર ટ્રીટ કરવામાં આવશે
પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવા અને લાકડાનો વપરાશ ઘટાડવા માટે, દરવાજા અને બારીઓના ફ્રેમ ગ્રેનાઈટથી બનેલા છે. આખી ઓફિસમાં આવા લગભગ 1000 ફ્રેમ બનાવવામાં આવી છે આ ઉપરાંત, આ ઓફિસમાં STPનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી કચરો બહાર ફેંકવામાં ન આવે, તેને ઓફિસની અંદર જ ટ્રીટ કરવામાં આવશે. આ સાથે, ઓફિસમાં 140 KB સોલાર પણ લગાવવામાં આવ્યું છે.
પુસ્તકાલયમાં 8 હજાર પુસ્તકો છે.
કેશવ કુંજમાં 8મા માળે એક સુવ્યવસ્થિત અને અત્યાધુનિક પુસ્તકાલય પણ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ પુસ્તકાલયમાં હાલમાં લગભગ 8 હજાર પુસ્તકો છે. અને ખાસ વાત એ છે કે આ પુસ્તકાલયમાં, ભારતના બંધારણની સાથે, તમને હિન્દુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, જૈન ધર્મ, ઇસ્લામ સહિત વિશ્વના તમામ ધર્મો વિશે બધી ભાષાઓમાં લખાયેલા પુસ્તકો મળશે. મીડિયા માટે એક નવો LED-સજ્જ પ્રેસ કોન્ફરન્સ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યો છે. પ્રથમ ટાવર "સાધના" માં સંઘના પ્રકાશનો "ભારત પ્રકાશન અને સુરુચી પ્રકાશન" ની ઓફિસો હશે. આ સાથે, પ્રચાર વિભાગ પણ ત્યાં હશે. પંચજન્ય અને ઓર્ગેનાઇઝરની ઓફિસો પણ આ ટાવરમાં હશે.
સ્વયંસેવકો માટે ખાસ વ્યવસ્થા
બીજા ટાવર "પ્રેરણા" માં, સરસંઘચાલક, સરકારીવાહ અને અન્ય અખિલ ભારતીય પદાધિકારીઓના રોકાણ માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે અને નાની બેઠકો માટે નાના રૂમ અથવા હોલની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ બે ટાવર પછી, વચ્ચે એક યુનિયન પ્લેસ બનાવવામાં આવ્યું છે. સંઘ શાખા અને સ્વયંસેવકોનો મેળાવડો અહીં યોજાશે. આ પછી, ત્રીજા ટાવર "અર્ચના" માં કર્મચારીઓ, સ્થળાંતરિત અધિકારીઓ અને કામદારો માટે રહેવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. સંઘ કાર્યાલયમાં એક મોટી કેન્ટીન પણ બનાવવામાં આવી છે જેમાં 80 લોકો એકસાથે ભોજન કરી શકે છે. તબીબી સુવિધાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, સંઘ કાર્યાલયના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર એક નાનું દવાખાનું બનાવવામાં આવ્યું છે અને તેની ખાસ વાત એ છે કે તે સામાન્ય લોકો માટે પણ ખુલ્લું રહેશે. આ સાથે, 5 બેડની એક નાની આંતરિક હોસ્પિટલ પણ બનાવવામાં આવી છે.
