દિલ્હીમાં ઠેર-ઠેર મૂકવામાં આવેલા બેરિકેડ્સ હટાવો, ઇન્ટરનેટ અને મેટ્રો સ્ટેશનો ચાલુ રાખો... અવમાનના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ

દિલ્હીમાં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો સાથે જોડાયેલા અદાલતની અવમાનના (contempt) કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટમાં શરૂ થઈ ગઈ છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા દિલ્હી પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે આ કાર્યવાહીમાં સામેલ થયા છે.દિલ્હી વિરોધ પ્રદર્શનના મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા દિલ્હી પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે કાર્યવાહીમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે કોર્ટ પહેલા એસજી (SG) તુષાર મહેતાને સાંભળશે અને ત્યારબાદ અન્ય પક્ષોને સાંભળશે. ભૂતપૂર્વ એટર્ની જનરલ વેણુગોપાલ પણ એક અરજદારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ઓનલાઇન માધ્યમથી કાર્યવાહીમાં જોડાયા હતા.

 

સુનાવણી દરમિયાન, ભૂતપૂર્વ એટર્ની જનરલ વેણુગોપાલ એક અરજદાર વતી ઓનલાઇન જોડાયા હતા. જસ્ટિસ બાગચીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી નવી અરજીઓ પર સોમવારે - એટલે કે આવતીકાલે - સુનાવણી કરવામાં આવશે. સિબલે વિશેષ સુનાવણી યોજવા બદલ સુપ્રીમ કોર્ટનો આભાર માન્યો હતો. જસ્ટિસ બાગચીએ જવાબ આપ્યો હતો કે કોર્ટ રાષ્ટ્રની સેવા કરવા માટે હંમેશા તત્પર છે.

 

"ગઈકાલે દિલ્હીમાં લોકોને ઊભા રહેવાની પણ મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી"

 

એક અરજદારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલે જણાવ્યું હતું કે ગઈકાલે દિલ્હીમાં લોકોને ક્યાંય પણ ઊભા રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે નાગરિકોના અધિકારોનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન થયું છે અને કોર્ટને આ અંગે કડક આદેશ જારી કરવા વિનંતી કરી હતી.જસ્ટિસ બાગચીએ વરિષ્ઠ વકીલ કે.કે. વેણુગોપાલને પૂછ્યું, "શું તમે ઈચ્છો છો કે અવમાનનાની નોટિસ જારી કરવામાં આવે? અમારી પાસે સમાન રાહત માંગતી અરજી પહેલેથી જ છે. અમે તમારા મામલાને સોમવારે સૂચિબદ્ધ (લિસ્ટ) કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકીએ છીએ." વેણુગોપાલે નોટિસ જારી કરવાની વિનંતી કરી હતી.જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે સોલિસિટર જનરલને સાંભળ્યા પછી કોર્ટ આ બાબત પર વિચાર કરશે; તેમણે નોંધ્યું, "તમે ઈચ્છો છો કે જવાબ દાખલ કરવામાં આવે અને મામલો સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવે." સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, "અમે બે વિકલ્પો આપી શકીએ છીએ: કાં તો અમે આને સોમવારે નવા મામલા તરીકે સૂચિબદ્ધ કરીએ, અથવા અમે તમારા કેસને સુનાવણી માટે પહેલેથી સૂચિબદ્ધ અન્ય મામલાઓ સાથે જોડી દઈએ."

 

"આભાર માનવાની જરૂર નથી; અમે રાષ્ટ્રની સેવા કરવા માટે અહીં છીએ."

 

વેણુગોપાલે નોટિસ જારી કરવાની અને પ્રતિવાદીઓને સોમવાર સુધીમાં જવાબ દાખલ કરવાની મંજૂરી આપવાની વિનંતી કરી હતી. સિબલે ટિપ્પણી કરી હતી કે અવમાનનાના પાસા કરતાં પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ છે, અને ઉમેર્યું હતું કે, "આ સુનાવણી માટે અમે તમારો આભાર માનીએ છીએ." જસ્ટિસ બાગચીએ જવાબ આપ્યો, "આભાર માનવાની કોઈ જરૂર નથી; અમે રાષ્ટ્રની સેવા કરવા માટે હંમેશા અહીં છીએ."

 

"આ માત્ર 'યોગ્ય કાર્યવાહી'નો સવાલ નથી."

 

વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણને જણાવ્યું, "મેં જે કંઈ પણ રજૂ કર્યું છે તે પેન ડ્રાઈવમાં છે, જેમાં વીડિયોના સ્ક્રીન-ગ્રેબ્સ (સ્ક્રીનશોટ)નો સમાવેશ થાય છે. વકીલો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી; શાદાન સહિત અનેક વ્યક્તિઓની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. આ બધું જંતર-મંતરની સીમાઓની બહાર બન્યું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર હજુ પણ કલમ ૧૬૩ લાગુ છે. મીડિયામાં પણ આ અંગે અહેવાલ આવ્યા છે. આ ચોંકાવનારું છે. હિંસાના સ્વરૂપને જોતાં, આ માત્ર 'યોગ્ય કાર્યવાહી'નો સવાલ નથી. સૌપ્રથમ, આવા બળપ્રયોગની આવશ્યકતા તપાસવી જોઈએ—નિઃશસ્ત્ર યુવાનોને માર મારવો અને લાત મારવી, તેમજ કોઈ કારણ વગર તેમની સાથે ગેરવર્તણૂક કરવી. અમને અસંખ્ય વીડિયો મળી રહ્યા છે; આ વ્યક્તિઓ આવા કૃત્યોને બહાદુરીના પ્રતીક તરીકે જુએ છે. આ ઘટનાએ આપણા સૌમાં ઊંડી લાગણીઓ જગાડી છે. આ મુદ્દો હવે આપણા ઘરઆંગણે આવી પહોંચ્યો છે."

 

વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ જણાવ્યું, "ગઈકાલે, અમારા વકીલોના એક જૂથે સેતલવાડની ચેમ્બર્સથી રેડ લાઈટ વિસ્તાર તરફ કૂચ કરી હતી, જ્યાં પોલીસે અમને ઘેરી લીધા હતા; એક મહિલા પોલીસકર્મીએ મને બળજબરીથી ખેંચી હતી. અમે સંપૂર્ણપણે શાંતિપૂર્ણ રહ્યા હતા." એક વકીલે નોંધ્યું કે આ બાબત મૂળભૂત અધિકારો, ખાસ કરીને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા સાથે સંબંધિત છે. વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે દિલ્હીની સરહદો અને ગુડગાંવ સહિત વિવિધ સ્થળોએથી લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. લગભગ ૬,૦૦૦ થી ૭,૦૦૦ લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. જસ્ટિસ બાગચીએ ટિપ્પણી કરી, "અમે પરિસ્થિતિથી વાકેફ છીએ અને તેની ગંભીરતા સમજીએ છીએ." તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય વહીવટીતંત્રના નિર્ણય વિના કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા અંગે એકપક્ષીય નિર્ણય લેવાની સત્તા પોલીસ અધિકારીઓ પાસે નથી. જસ્ટિસ બાગચીએ સૌને ચિંતા ન કરવાની ખાતરી આપતા કહ્યું, "લોકોના જીવન અને સ્વતંત્રતાને લગતી આ બાબતની અમે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરીશું અને સમગ્ર કેસની સુનાવણી બાદ આદેશ પસાર કરીશું."

 

 

"સરકારે સોગંદનામું દાખલ કરવું જોઈએ"

 

સોલિસિટર જનરલ (SG) એ જણાવ્યું, "મેં કોઈ ભાષણ તૈયાર કર્યું નથી. અહીં બે અરજીઓ છે. અટકાયતની કાર્યવાહી કાયદા અનુસાર કરવામાં આવી હતી." SG એ ઉમેર્યું કે જે વકીલોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી તેમને બપોરે ૨ વાગ્યા સુધીમાં મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા હતા. "મને મળેલી સૂચનાઓ હું રજૂ કરીશ અને સોગંદનામા દ્વારા તેને રેકોર્ડ પર પણ મૂકીશ. સામેના પક્ષના વકીલે અહીં રાજકીય ભાષણો આપ્યા છે." સોલિસિટર જનરલે (SG) ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે 'પ્રમાણસરતાના સિદ્ધાંત' (principle of proportionality)ને આધારે પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો અને તેમણે તે મુજબ જ કાર્યવાહી કરી હતી. જસ્ટિસ બાગચીએ SGને સોગંદનામામાં સ્પષ્ટતા કરવા કહ્યું કે શું ખરેખર ૪૫ સ્ટેશનો પર પ્રવેશ અને બહાર નીકળવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

 

SGએ જણાવ્યું હતું કે ગઈકાલે રાત્રે ૧૦ વાગ્યાથી તમામ મેટ્રો સ્ટેશનો ખુલ્લા છે; સ્ટેશનો બંધ રાખવાની કાર્યવાહી કામચલાઉ હતી અને કોર્ટના આદેશોના પાલનમાં કરવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને આ મુદ્દે પાલન અંગેનું સોગંદનામું દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો અને ભાર મૂક્યો કે જનતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે તમામ મેટ્રો સ્ટેશનો ખુલ્લા રહેવા જોઈએ. "કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી અમારી નથી અને તે વાતની અમને જાણ છે. તેમ છતાં, નાગરિક અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થવું જોઈએ નહીં. ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પણ પુનઃસ્થાપિત થવી જોઈએ." જસ્ટિસ બાગચી...