સરકારી હોસ્પિટલમાં ઉંદરોએ દર્દીના પગને કોતરી ખાધો, સમગ્ર મામલે સુપ્રિટેન્ડન્ટનો લૂલો બચાવ

બિહારની રાજધાની પટનામાં આવેલી સરકારી હોસ્પિટલ નાલંદા મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલ (NMCH) માં એક એવો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે, જેમાં ઉંદરોએ એક દર્દીના પગના અંગૂઠા કરડી લીધા હતા.

૫૫ વર્ષીય અવધેશ પ્રસાદ નાલંદાના રહેવાસી છે અને દિલ્હીમાં મજૂરી કામ કરતા હતા. અવધેશ ડાયાબિટીસનો દર્દી છે અને તેના તૂટેલા જમણા પગની સારવાર માટે પટનાની નાલંદા મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલમાં આવ્યો હતો.

આ ઘટના પછી, તેની કરડેલી આંગળીઓની પણ સારવાર કરવામાં આવી રહી છે અને તેમની ડ્રેસિંગ દરરોજ કરવામાં આવી રહી છે.

પટણાના અગમકુઆન વિસ્તારમાં સ્થિત NMCH ના ઓર્થોપેડિક્સ વોર્ડમાં દાખલ અવધેશ પ્રસાદની ઓળખ એ આધારે કરવામાં આવી રહી છે કે તેના પગના અંગૂઠા ઉંદરોએ કરડ્યા છે.

શું છે આખો મામલો?

લગભગ ચાર વર્ષ પહેલાં, અવધેશને ડાબા પગમાં ઈજા થઈ હતી જેના કારણે તેનો ડાબો પગ કાપી નાખવો પડ્યો હતો.

અવધેશ પ્રસાદે બીબીસી હિન્દીને જણાવ્યું, "૧૭ મેની રાત્રે મને તાવ આવ્યો હતો, ત્યારબાદ મને પાણી આપવામાં આવ્યું. રાત્રે ૨ વાગ્યા સુધીમાં મારો તાવ ઉતરી ગયો હતો. ત્યારબાદ અમે સૂઈ ગયા પણ અચાનક મને મારી છાતી પર કંઈક લાગ્યું. જ્યારે મેં જોયું તો તે ઉંદર હતો. મારા પગ અને પલંગ લોહીથી લથપથ હતા. મેં મારી બાજુમાં રહેલી મારી પત્નીને જગાડી અને તે રડવા લાગી. હું પણ તેની સાથે રડવા લાગ્યો. બાદમાં જ્યારે અમે ડૉક્ટરને કહ્યું, ત્યારે તેમણે મને દવા આપી અને ડ્રેસિંગ કરાવ્યું."

અવધેશ પ્રસાદની પત્ની શીલા દેવી કહે છે, "અમે તેમના તૂટેલા પગની સારવાર કરાવવા આવ્યા હતા. ઓપરેશનને પંદર દિવસ થઈ ગયા છે. એક પગ કાપ્યા પછી, તેઓ અપંગ થઈ ગયા છે અને કોઈ કામ કરી શકતા નથી. સરકારે અમને મદદ કરવી જોઈએ."

ઉંદરો બધે જ છે: હોસ્પિટલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ

આ બાબતે બીબીસીએ NMCH સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ રશ્મિ પ્રસાદ સાથે વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે તેમને અને ઓર્થોપેડિક્સ વિભાગના વડાને 19 મેના રોજ સવારે અખબાર દ્વારા આ બાબતની જાણ થઈ.

રશ્મિ પ્રસાદે કહ્યું, "અમે આ ઘટના પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી અને તપાસ સમિતિની રચના કરી. બેઠક બાદ, અમે તમામ ખુલ્લા ગટર અને ગટરને ઠીક કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેનો અર્થ એ કે જીવાત નિયંત્રણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, સ્વચ્છતા સંબંધિત કર્મચારીઓ પાસેથી સમજૂતી માંગવામાં આવી છે."

આ ઘટના ઉંદરના કારણે બની હતી કે કેમ તે પ્રશ્નનો સ્પષ્ટ જવાબ રશ્મિ પ્રસાદ આપતા નથી.

તે કહે છે, "ઉંદરો બધે જ છે. હોસ્પિટલમાં દર્દીઓ અને તેમના સંબંધીઓ અહીં-ત્યાં ખોરાક ફેંકતા રહે છે, જે ઉંદરોને આકર્ષે છે. જોકે, હું સો ટકા પુષ્ટિ કરી શકતી નથી કે આ ઘટના ઉંદરોના કારણે બની છે કે નહીં."

પરંતુ ઓર્થોપેડિક્સ વિભાગના એક વરિષ્ઠ ડૉક્ટરે બીબીસીને પુષ્ટિ આપી કે દર્દીના પગના અંગૂઠા ઉંદરે કાપી નાખ્યા હતા.

તે કહે છે, "દર્દીના પગ પર પાટો બાંધેલો હતો. કોણ પાટો ખોલીને તેની આંગળી કાપી નાખશે? ઉપરાંત, ઉંદરો બધે દોડે છે. એવી કોઈ જગ્યા નથી જ્યાં ઉંદરો ન હોય. આવી સ્થિતિમાં, દર્દીના દાવા પર શંકા કરવાનું કોઈ કારણ નથી."

આખરે દર્દીને ખબર કેમ ન પડી?

ઉંદર કરડ્યા પછી દર્દીએ તેના પગના જે ફોટા લીધા હતા તેમાં તેના જમણા પગના અંગૂઠા સહિત તમામ અંગૂઠાની એક બાજુ લોહી નીકળતું જોવા મળ્યું.

આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ છે કે દર્દીને ઉંદર ક્યારે પગ કરડવા લાગ્યો તેનો ખ્યાલ કેમ ન આવ્યો?

વાસ્તવમાં અવધેશ પ્રસાદ ડાયાબિટીક ન્યુરોપથીથી પીડિત છે. જેની સૌથી વધુ અસર પગ પર પડે છે.

પટના સ્થિત ઓર્થોપેડિક નિષ્ણાત ડૉ. અંકિત કુમાર સમજાવે છે, "ડાયાબિટીક ન્યુરોપથીના વિવિધ તબક્કા હોય છે. એક તબક્કો એવો આવે છે જ્યારે દર્દી તેના પગમાં સંવેદના ગુમાવી દે છે. એનો અર્થ એ કે તેના પગમાં ગમે તે થાય, તેને તે અનુભવાશે નહીં."

ઉંદરોની સમસ્યાને કારણે મચ્છરદાનીનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું

ઉંદર કરડવાની ઘટના બાદ, હોસ્પિટલ વહીવટીતંત્રે બિહાર મેડિકલ સર્વિસીસ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BMSICL) ને હોસ્પિટલમાં જીવાત નિયંત્રણ માટે પત્ર લખ્યો છે.

હોસ્પિટલના દર્દીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ ઘટના બાદ દર્દીઓને મચ્છરદાનીનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.

NMCH ના ઓર્થોપેડિક્સ વિભાગમાં સારવાર લઈ રહેલા દેવ નારાયણ પ્રસાદ કહે છે, "અહીં ઉંદરો ખૂબ જ ખતરનાક છે; તેઓ ગમે ત્યારે પલંગ પર ચઢી જાય છે. એક ઉંદર બીજા દર્દીને કરડ્યા પછી, મચ્છરદાનીનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે પરંતુ મચ્છરદાની દિવાલ સાથે બાંધવાની કોઈ વ્યવસ્થા નથી."

દેવ નારાયણ પ્રસાદની બાજુમાં બેઠેલા, તેમની પત્ની એક સીલબંધ પેકેટ ખોલે છે અને તેમાં રાખેલી મચ્છરદાની બતાવે છે. તે કહે છે, "મને કહો, ખરી સમસ્યા ઉંદરોની છે અને શું ઉંદરો મચ્છરદાનીને કરડશે નહીં?"

લોકો ઉંદરોથી એટલા પરેશાન છે કે તેઓ પાળીમાં સૂઈ જાય છે.

એક દર્દીના સંબંધી પવન કુમાર કહે છે, "એવા ઘણા ઉંદરો છે કે જ્યારે આપણે સૂઈએ છીએ, ત્યારે મારો દર્દી જાગતો રહે છે અને જ્યારે દર્દી સૂઈ જાય છે, ત્યારે આપણે જાગતા રહીએ છીએ."

આઠમલોગોલાથી સારવાર માટે આવેલા નાગેન્દ્ર કહે છે, "જ્યારે ઉંદર ફરે છે ત્યારે મને ડર લાગે છે. અહીં કોઈ પણ વસ્તુની સમસ્યા નથી. ખોરાક ઉપલબ્ધ છે, સ્વચ્છતા છે, પરંતુ ઉંદરો અમને ખૂબ પરેશાન કરી રહ્યા છે."

આ ઘટના પ્રકાશમાં આવ્યા બાદથી રાજ્યની હોસ્પિટલ અને આરોગ્ય સુવિધાઓ પર પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.

આ ઘટના પર બિહારમાં આરજેડી સહિત સમગ્ર વિપક્ષ હુમલો કરી રહ્યો છે.

વિપક્ષના નેતા તેજસ્વી યાદવે આરોગ્ય મંત્રી મંગલ પાંડે પર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, "અમારા 17 મહિનાના કાર્યકાળ દરમિયાન દિવસ-રાત મહેનત કરીને જે આરોગ્ય સેવાઓમાં સુધારો થયો હતો તે ફરીથી નબળી પડી ગઈ છે."

આરોગ્ય મંત્રી મંગલ પાંડેએ કહ્યું છે કે તેઓ આ મામલાની તપાસ કરાવી રહ્યા છે.

મૃતદેહને કોતરવાનો મામલો પણ સામે આવ્યો

૧૯૭૦ માં સ્થપાયેલી નાલંદા મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલ રાજ્યની સૌથી મોટી સરકારી હોસ્પિટલોમાંની એક છે.

તેનું કેમ્પસ પોતે ૮૦ એકરમાં ફેલાયેલું છે. આ હોસ્પિટલમાં 22 વિભાગો અને 970 પથારી છે. દરરોજ બિહારભરમાંથી લગભગ 3500 દર્દીઓ સારવાર માટે OPD સેવાઓનો ઉપયોગ કરે છે.

હોસ્પિટલની સ્વચ્છતા વિશે વાત કરીએ તો, પરિસર ગંદુ લાગતું નથી. તેની ઇમારત જૂની છે અને તે નીચાણવાળા વિસ્તારમાં આવેલી છે. હોસ્પિટલ પરિસરની બાજુમાં સૈયદપુર-પહાડી નામનો મોટો નાળો વહે છે. ઘણા નાળાઓનું પાણી તેમાં પડે છે.

ગટરની નજીક આવેલી હોસ્પિટલની ઇમારતો ખૂબ જૂની હોવાથી અને જમીન પોચી હોવાથી, એવી આશંકા છે કે ઉંદરો સરળતાથી હોસ્પિટલમાં પહોંચી શકે છે.

આ વિસ્તાર પટના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અઝીમાબાદ વિભાગ હેઠળ આવે છે.

અઝીમબાદ ડિવિઝનના એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર શ્રેયા કશ્યપ બીબીસીને કહે છે, "ડ્રેન દૂર કરી શકાતું નથી, હોસ્પિટલ વહીવટીતંત્રે યોગ્ય પગલાં લેવા પડશે."

જોકે, NMCH માં આ પહેલો કિસ્સો નથી. આ પહેલા પણ, નવેમ્બર 2024 માં, નાલંદાના રહેવાસી ફન્ટુશ નામના વ્યક્તિના મૃતદેહ પરથી આંખ ગાયબ થઈ ગઈ હતી.

આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યા પછી પણ એવું કહેવામાં આવ્યું કે ઉંદરે આંખ કાપી નાખી હતી.

હોસ્પિટલે આ મામલે તપાસ સમિતિની પણ રચના કરી હતી. NMCH ના ડેપ્યુટી સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ, સરોજ કુમારે બીબીસીને જણાવ્યું, "તે કેસમાં રચાયેલી સમિતિ કોઈ સ્પષ્ટ કારણ આપી શકી નથી."