પ્રથમ ચૂંટણીમાં જ પ્રશાંત કિશોરનો પરચો: બાંકીપુરમાં ભાજપ અને RJD બંનેને પાછળ છોડ્યા, શાનદાર જીત પાછળના 5 મોટા કારણો
છેલ્લું અપડેટ : 03 Aug 2026
બાંકીપુર પેટા ચૂંટણીમાં ભાજપને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. ભાજપના ગઢમાં પ્રશાંત કિશોરે મોટી જીત હાંસલ કરી છે. આ સીટ પર આરજેડી ત્રીજા નંબરે રહી છે. જન સુરાજ પાર્ટી (JSP) ના સંસ્થાપક પ્રશાંત કિશોરે બાંકીપુર વિધાનસભા પેટા ચૂંટણીમાં જીત નોંધાવી લીધી છે. પ્રશાંત કિશોરે શરૂઆતથી જ ભાજપના ઉમેદવાર નીરજ કુમાર સિંહા પર સરસાઈ મેળવી લીધી હતી, જે અંત સુધી જળવાઈ રહી. પ્રશાંત કિશોરના પહેલા જ ચૂંટણી પ્રદર્શનમાં શાનદાર સફળતાના 5 મુખ્ય ફેક્ટર્સ કામ કરી ગયા છે.
પ્રશાંત કિશોર ફેક્ટરની મજબૂતાઈ
પ્રથમ ફેક્ટર ખુદ ચૂંટણી વિશ્લેષકમાંથી રાજનેતા બનેલા પ્રશાંત કિશોર છે. 2025ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમની નવી JSP પાર્ટી રાજ્યની 243 સીટોમાંથી 238 સીટો પર ચૂંટણી લડવા છતાં ખાતું ખોલાવી શકી નહોતી, ત્યારે પ્રશાંત કિશોરે આ વખતે પટનાની બાંકીપુર સીટ પરથી અન્ય કોઈ નેતાને ઉતારવાને બદલે પોતે જ ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતરવાનો નિર્ણય કર્યો. પ્રશાંત કિશોરની ઉમેદવારી ભાજપના નીરજ કુમાર સિંહા પર ભારે પડી. આ સીટ ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નવીને ખાલી કરી હતી, જેમણે 2006થી 2026 સુધી બાંકીપુરનું 5 વખત પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.
બિહારના લોકોમાં પરિવર્તનનો મૂડ
બીજી બાબત જે પ્રશાંત કિશોરના પક્ષમાં ગઈ, તે છે ભાજપના ગઢમાં બદલાવ માટે લોકોનો મૂડ. જેમાં ઘણા લોકો પ્રશાંત કિશોરને વધુ સારા અને સારા ઈરાદાવાળા ઉમેદવાર તરીકે જોઈ રહ્યા હતા. પ્રશાંત કિશોરે આ ચૂંટણીને મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી પર રેફરન્ડમ ગણાવી હતી, અને બાંકીપુરને પોતાનો ગઢ કહેવા અંગે ભાજપના અહંકાર પર પ્રહાર કર્યા હતા.
ભાજપ અને આરજેડીના બેઝ વોટમાં તિરાડ
પ્રશાંત કિશોરની જીતનું એક મોટું કારણ ભાજપ અને મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી આરજેડી બંનેના સપોર્ટ બેઝમાં પડેલી મોટી તિરાડ હોઈ શકે છે. જ્યાં માત્ર ઉચ્ચ જ્ઞાતિ કાયસ્થ સમુદાય ભાજપ માટે એકજૂટ થયો, ત્યાં અન્ય ઉચ્ચ જ્ઞાતિ અને OBC વોટર ગ્રુપના કેટલાક હિસ્સા પ્રશાંત કિશોર તરફ ગયા. સાથે જ આરજેડીના મુસ્લિમ-યાદવ વોટર્સનો એક મોટો વર્ગ પણ ભાજપને હરાવવાની ક્ષમતા જોઈને પ્રશાંત કિશોર તરફ ઢળ્યો.
બિહારના બાંકીપુરમાં કોને કેટલા વોટ?
ઉમેદવાર: પ્રશાંત કિશોર
પાર્ટી: જન સુરાજ પાર્ટી
વોટ: 64151
ઉમેદવાર: નિરજ કુમાર
પાર્ટી: ભારતીય જનતા પાર્ટી
વોટ: 44827
ઉમેદવાર: રેખા કુમારી
પાર્ટી: રાષ્ટ્રીય જનતા દળ
વોટ: 14273
પ્રશાંત કિશોરનો મુદ્દા આધારિત પ્રચાર
પોતાના પ્રચાર દરમિયાન પ્રશાંત કિશોર જાતિ અને ધર્મના જૂના મુદ્દાઓથી ઉપર ઊઠીને શિક્ષણ, નોકરી અને સિવિલ બાબતો જેવા પોતાના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર જ ટકેલા રહ્યા. સામે ભાજપ ઉમેદવારે કોઈ મજબૂત રોડમેપ આપવાને બદલે માત્ર ભાવનાત્મક જોડાણ જ દર્શાવ્યું હતું.
જન સુરાજ પાર્ટીની વ્યૂહનીતિ
પ્રશાંત કિશોરે પોતાના વિરોધીઓની તુલનામાં વધુ સારી પોલ સ્ટ્રેટેજી બનાવી. પોતાના પ્રચારમાં તેમણે મોટા વિસ્તારોમાં મહોલ્લા મિટિંગ અને પબ્લિક ઇન્ટરેક્શન પર વધુ ધ્યાન આપ્યું. આ રીતે તેઓ ભાજપના સામાજિક સમીકરણોને તોડવામાં સફળ રહ્યા અને સ્થાનિક ભાજપમાં ચાલતા મતભેદોનો પણ ફાયદો ઉઠાવ્યો.
1995થી આ સીટ પર સતત જીતતી આવતી ભાજપ માટે આ પરિણામ એક ખૂબ મોટો ઝટકો છે, જ્યારે જન સુરાજ માટે આ એક ઐતિહાસિક પ્રથમ જીત છે.