VIDEO: પાકિસ્તાને ભારતીય હાઈ કમિશનની બહારથી પાર્કિંગ પોલ હટાવ્યા, તો દિલ્હીમાં ભારતે ચલાવ્યું બુલડોઝર
છેલ્લું અપડેટ : 20 Aug 2026
નવી દિલ્હી: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના પહેલાથી જ તણાવપૂર્ણ (Tense) સંબંધોમાં વધુ એક નવો વિવાદ સામે આવ્યો છે. પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદ સ્થિત ભારતીય હાઈ કમિશનની બહાર લગાવવામાં આવેલા કેટલાક પાર્કિંગ પોલ (Parking Poles) હટાવવામાં આવ્યા બાદ હવે નવી દિલ્હીમાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની બહાર આવેલી અનધિકૃત બાંધકામ (Unauthorized Structures) અને અતિક્રમણ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. સંબંધિત એજન્સીઓએ બુલડોઝર ચલાવીને પાકિસ્તાની મિશનના વીઝા વિભાગ (Visa Section) નજીક આવેલી કેટલીક રચનાઓ દૂર કરી છે.
આ કાર્યવાહીનો સમય મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. થોડા દિવસ પહેલાં પાકિસ્તાની અધિકારીઓએ ઈસ્લામાબાદમાં ભારતીય હાઈ કમિશનની બહારના પાર્કિંગ પોલ હટાવ્યા હતા. ત્યારબાદ દિલ્હીમાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની બહાર થયેલી કાર્યવાહી બંને દેશો વચ્ચેની ‘જૈસે કો તૈસા’ (Tit-for-Tat) કાર્યવાહી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની બહાર શું થયું?
નવી દિલ્હીમાં આવેલા પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની બહાર, ખાસ કરીને વીઝા વિભાગની આસપાસ કેટલીક એવી રચનાઓ બનાવવામાં આવી હતી, જે નિર્ધારિત હાઈ કમિશન પરિસરની સીમા (Premises Boundary) બહાર હોવાનું જણાવાયું છે. સંબંધિત ભારતીય એજન્સીઓએ તેને અનધિકૃત બાંધકામ અને અતિક્રમણ ગણાવીને હટાવ્યું હતું.
સત્તાવાર રીતે આ કાર્યવાહી અતિક્રમણ દૂર કરવાની (Anti-Encroachment Action) કામગીરી તરીકે કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, પાકિસ્તાન દ્વારા થોડા દિવસ પહેલાં ઈસ્લામાબાદમાં ભારતીય મિશનની બહાર કરાયેલી કાર્યવાહી બાદ દિલ્હીમાં આ પગલું લેવાતા બંને ઘટનાઓને પરસ્પર જવાબી કાર્યવાહી સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે.
ઈસ્લામાબાદમાં ભારત સામે શું થયું હતું?
દિલ્હીની કાર્યવાહી પહેલાં પાકિસ્તાને ઈસ્લામાબાદમાં ભારતીય હાઈ કમિશનની બહાર આવેલા પાર્કિંગ પોલ દૂર કર્યા હતા. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધે ત્યારે બંને દેશો તરફથી રાજદ્વારી (Diplomatic) અને વહીવટી સ્તરે વિવિધ પગલાં લેવામાં આવતા રહ્યા છે.
આ પગલાંમાં રાજદ્વારી કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવી, અવરજવર પર નિયંત્રણ મૂકવું, વીઝા સુવિધાઓ મર્યાદિત કરવી અને હાઈ કમિશન સાથે જોડાયેલી કેટલીક સુવિધાઓ પર પ્રતિબંધ જેવા નિર્ણયોનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત-પાકિસ્તાનના સંબંધો કેમ ખરાબ થયા?
બંને દેશો વચ્ચેના તણાવનું સૌથી મોટું કારણ સરહદ પારનો આતંકવાદ (Cross-Border Terrorism) છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં એપ્રિલ 2025માં થયેલા પહલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ બંને દેશોના સંબંધોમાં ભારે તણાવ સર્જાયો હતો. આ હુમલામાં 26 લોકોનાં મોત થયા હતા.
ત્યારબાદ ભારતે આતંકવાદી માળખાઓ સામે ઓપરેશન સિંદૂર (Operation Sindoor) શરૂ કર્યું હતું. ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં આવેલા આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા. ત્યારબાદ બંને દેશો વચ્ચે ગંભીર સૈન્ય તણાવ સર્જાયો હતો અને અંતે યુદ્ધવિરામ (Ceasefire)ની સ્થિતિ બની હતી.
ઓપરેશન સિંદૂર બાદ સંબંધોમાં શું બદલાયું?
ઓપરેશન સિંદૂર બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સામાન્ય સંબંધો હજુ સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત થયા નથી. બંને દેશો વચ્ચે વેપારિક સંબંધો (Trade Relations) મોટા પ્રમાણમાં મર્યાદિત છે અને વીઝા વ્યવસ્થા પણ અગાઉની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી થઈ છે.
બંને દેશોમાં આવેલા હાઈ કમિશન પણ મર્યાદિત સ્ટાફ સાથે કાર્યરત છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે સંપૂર્ણપણે રાજદ્વારી સંપર્ક બંધ થયો નથી.
સૈન્ય સ્તરે બંને દેશોના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ (DGMO) વચ્ચે સંપર્ક જાળવી રાખવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ સરહદ પર કોઈ મોટી ગેરસમજ અથવા તણાવને વધતો અટકાવવાનો છે.
સિંધુ જળ સંધિ પણ મોટો મુદ્દો
ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધોમાં સિંધુ જળ સંધિ (Indus Waters Treaty) પણ મહત્વનો મુદ્દો બની છે. ભારતે પહલગામ હુમલા બાદ આ સંધિને સ્થગિત રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ભારતનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાન તરફથી સરહદ પારના આતંકવાદને રોકવા માટે વિશ્વસનીય અને નક્કર પગલાં લેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી સામાન્ય સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવાનું મુશ્કેલ છે.
ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ
ભારત સતત કહી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાન સાથે સામાન્ય પાડોશી સંબંધો (Normal Neighbourly Relations) ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે આતંકવાદ અને હિંસામુક્ત વાતાવરણ બને. નવી દિલ્હીના વલણ મુજબ ‘આતંકવાદ અને વાતચીત એકસાથે ચાલી શકે નહીં.’
આથી પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનની બહાર દિલ્હીમાં થયેલી તાજી કાર્યવાહી માત્ર અતિક્રમણ દૂર કરવાની સામાન્ય કાર્યવાહી છે કે બંને દેશો વચ્ચેની જવાબી કાર્યવાહીનો ભાગ છે, તે અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે પહેલાથી રહેલા રાજદ્વારી તણાવની પૃષ્ઠભૂમિમાં આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધોને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.
