'ફોર્મ-6માં અલ્પવિરામ કે પૂર્ણવિરામમાં પણ કોઈ ફેરફાર થયો નથી': ચૂંટણી પંચે રાહુલની પોસ્ટની ગેરમાર્ગે દોરનારી ગણાવી

'ફોર્મ-6' અંગેનો વિવાદ હજુ શમ્યો નથી. સોમવારે ચૂંટણી પંચની ટિપ્પણી બાદ, રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે હવે એ વાત શંકાથી પર સાબિત થઈ ગઈ છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે ગેરકાયદેસર અને એકપક્ષીય રીતે 'ફોર્મ-6'માં ફેરફાર કર્યો હતો. જોકે, ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેણે 'ફોર્મ-6'માં અલ્પવિરામ કે પૂર્ણવિરામમાં પણ કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી.

 

ચૂંટણી પંચે 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) પ્રક્રિયા દરમિયાન 'ફોર્મ-6'માં ફેરફાર કરવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. પંચનું કહેવું છે કે તેણે મૂળ 'ફોર્મ-6'માં અલ્પવિરામ કે પૂર્ણવિરામમાં પણ કોઈ સુધારો કર્યો નથી; SIR દરમિયાન માત્ર 'ફોર્મ-6'ની સાથે એક વધારાનું ઘોષણાપત્ર (declaration form) જોડવામાં આવ્યું હતું.

 

પંચ જણાવે છે કે આ માટેની પ્રક્રિયા (પ્રોટોકોલ) ગયા વર્ષે બિહારમાં SIR દરમિયાન નક્કી કરવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયાને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી હતી, અને સુનાવણી બાદ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે આ પગલું ચૂંટણી પંચને મળેલા બંધારણીય અધિકારોના દાયરામાં આવે છે. પંચનું કહેવું છે કે વધારાની ઘોષણા તે સ્થાપિત પ્રક્રિયાનો જ એક ભાગ હતી. ચૂંટણી પંચે રાહુલ ગાંધીના ટ્વીટની પણ તપાસ કરી છે અને 'ફોર્મ-6' અંગેના તેમના દાવાઓને ખોટા ગણાવ્યા છે.ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે પોસ્ટમાં કરવામાં આવેલું નિવેદન ગેરમાર્ગે દોરનારું છે.

 

પંચે નોંધ્યું હતું કે બિહારમાં SIR અંગેનો આદેશ, જે 24 જૂન, 2025ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો, તે ચૂંટણી પંચની સર્વસંમતિથી જારી કરવામાં આવ્યો હતો. ચૂંટણી પંચે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટે 27 મે, 2026ના તેના ચુકાદામાં આ આદેશની કાયદેસરતાને માન્ય રાખી હતી. 26 સપ્ટેમ્બર, 2026ની તેની પ્રેસ નોટના મુદ્દા 1(iii)માં, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે SIR માટે 'ફોર્મ-6' સાથે જોડવામાં આવેલી ઘોષણાને માનનીય સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા માન્ય રાખવામાં આવી છે.

 

 

સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ, વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે હવે એ વાત શંકાથી પર સાબિત થઈ ગઈ છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે ગેરકાયદેસર અને એકપક્ષીય રીતે 'ફોર્મ-6'માં ફેરફાર કર્યો હતો.

આ એ વાતનો વધુ એક પુરાવો છે કે તેમણે ભાજપને મદદ કરવા માટે પોતાના હોદ્દાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. તેઓ અને આપણા લોકતંત્ર પરના આ ગુનાહિત હુમલામાં સામેલ અન્ય તમામ લોકો આ માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.

 

સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

 

 

સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તેણે 'ફોર્મ 6'માં કોઈ ફેરફારને મંજૂરી આપી નથી; આ ફોર્મનો ઉપયોગ ચૂંટણી પંચ દ્વારા વિવિધ રાજ્યોમાં મતદાર યાદીની 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) પ્રક્રિયા દરમિયાન કરવામાં આવે છે.ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે અવલોકન કર્યું હતું કે, "અમે 'ફોર્મ 6'માં કોઈ ફેરફારને મંજૂરી આપી નથી. આ બાબત સ્પષ્ટ રહેવી જોઈએ; જ્યારે રેકોર્ડ્સ રજૂ કરવામાં આવશે, ત્યારે અમે જોવા માંગીશું કે ફેરફારો કોણે કર્યા હતા."

 

ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા

 

સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણીના થોડા કલાકો બાદ, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે તેણે 'ફોર્મ 6'માં કોઈ ફેરફારને મંજૂરી આપી નથી. અધિકારીઓએ સોમવારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે દસ્તાવેજમાં પોતે કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ન હતો; તેના બદલે, તેની સાથે એક ઘોષણાપત્ર (declaration) જોડવામાં આવ્યું હતું. આ ઘોષણાપત્ર બિહાર SIR આદેશના અનુસંધાનમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે માન્ય રાખ્યું હતું.

ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે 'ફોર્મ 6'માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા નથી. આ એક એવી અરજી છે જેના દ્વારા પાત્ર વ્યક્તિ મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ સામેલ કરવા માટે અરજી કરે છે.

24 જૂન, 2025ના બિહાર SIR (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) આદેશ દરમિયાન 'ફોર્મ 6' સાથે એક ઘોષણાપત્ર જોડવામાં આવ્યું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટે 27 મેના તેના આદેશમાં આને માન્ય રાખ્યું હતું. ચૂંટણી પંચે 26 સપ્ટેમ્બરની તેની પ્રેસ નોટમાં પણ આનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.પ્રેસ નોટમાં, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે "SIR માટે 'ફોર્મ 6' સાથે જોડાયેલ ઘોષણાપત્રને માનનીય સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા માન્ય રાખવામાં આવ્યું છે."

 

નિયમો અનુસાર ઘોષણાપત્ર: ભાજપ

 

ભાજપના નેતા વિનોદ તાવડેએ પણ જણાવ્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે SIR માટે ફોર્મ 6 સાથે જોડાયેલા ઘોષણાપત્રને માન્ય રાખ્યું છે. X પરની એક પોસ્ટમાં તેમણે લખ્યું, "રાહુલ ગાંધીજી, કૃપા કરીને પહેલા તથ્યો તપાસો. બિહાર SIR અંગેનો 24 જૂન, 2025નો આદેશ પંચની સર્વસંમતિથી જારી કરવામાં આવ્યો હતો અને સુપ્રીમ કોર્ટે 27 મે, 2026ના તેના ચુકાદામાં તેને માન્ય રાખ્યો હતો. ECIની 26 સપ્ટેમ્બર, 2026ની પ્રેસ નોટ નંબર 120 (મુદ્દો 1(iii))માં પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે SIR માટે ફોર્મ 6 સાથે જોડાયેલી ઘોષણાને માન્ય રાખી છે.

"ફોર્મ 6માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ન હતો; માત્ર એક વધારાની ઘોષણા જોડવામાં આવી હતી. જ્યારે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા, ત્યારે પંચે SIR હેઠળ ન આવતા રાજ્યોમાં જૂનું ફોર્મ 6 પુનઃસ્થાપિત કર્યું; આ પારદર્શિતા છે. શું 'ગેરકાયદેસર' છે તેનો નિર્ણય કોર્ટ કરશે, કોંગ્રેસ નહીં."