સંસદનું ચોમાસું સત્ર હંગામાને સમર્પિત? રાજ્યસભા 46 અને લોકસભા 42 વાર સ્થગિત; કામકાજ પર શું અસર પડી?
છેલ્લું અપડેટ : 10 Aug 2026
નવી દિલ્હી: દેશની સંસદના ચોમાસું સત્ર (Monsoon Session) માં સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે ચાલી રહેલા સખત ટકરાવ (Political Confrontation) ની સીધી અસર સંસદીય કામકાજ પર જોવા મળી રહી છે. સત્રની પ્રથમ 15 બેઠકો દરમિયાન બંને ગૃહની કાર્યવાહી કુલ 88 વખત સ્થગિત (Adjourned) કરવી પડી છે. જેમાં રાજ્યસભા 46 વાર અને લોકસભા 42 વાર અટકાવવી પડી હતી.
સામાન્ય રીતે સંસદના બંને ગૃહોમાં દરરોજ 7 થી 8 કલાક કામકાજ થવાની અપેક્ષા હોય છે, પરંતુ આ ચોમાસું સત્રમાં હોબાળાના કારણે સરેરાશ દરરોજ માત્ર એક-એક કલાક જ કામ થઈ શક્યું છે.
લોકસભામાં પ્રશ્નકાળ અને શૂન્યકાળ ઠપ્પ
સંસદીય આંકડાઓ અનુસાર, લોકસભાની આ 15 બેઠકો દરમિયાન એક પણ વાર પ્રશ્નકાળ (Question Hour) અને શૂન્યકાળ (Zero Hour) યોજી શકાયો નથી.
પ્રશ્નકાળ (Question Hour): આ એ સમય છે જેમાં સાંસદો સરકાર અને મંત્રીઓને લોકહિતના સીધા સવાલો પૂછે છે.
શૂન્યકાળ (Zero Hour): આ ગાળા દરમિયાન સંસદસભ્યો તાત્કાલિક અને અતિ મહત્વના સાર્વજનિક મુદ્દાઓ ગૃહના ધ્યાને લાવે છે.
જોકે, આ હંગામા વચ્ચે પણ બંને ગૃહોમાં થઈને કુલ 10 વિધેયક (Bills) પસાર કરવામાં આવ્યા છે. પરંતુ વિપક્ષ દ્વારા લાવવામાં આવેલા સ્થગિત પ્રસ્તાવ (Adjournment Motion) પર કોઈ ચર્ચા થઈ શકી નથી.
NEET પેપર લીક મુદ્દે ભારે વિવાદ
આ વખત સત્રમાં NEET Paper Leak નો મુદ્દો સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે વિવાદનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યો છે. બંને ગૃહોમાં આ મુદ્દે લગભગ 20 કલાક જેટલી ચર્ચા (Discussion) થઈ હતી, છતાં વિરોધ શમ્યો નથી.
સરકારનો આરોપ છે કે વિપક્ષ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા કરવાને બદલે માત્ર રાજકીય આક્ષેપબાજી કરી રહ્યો છે. સંસદીય કાર્ય મંત્રી (Parliamentary Affairs Minister) કિરેન રિજિજુએ જણાવ્યું કે, વિપક્ષ બિઝનેસ એડવાઈઝરી કમિટી (Business Advisory Committee - BAC) ની બેઠકમાં વિધેયકો પર સંમતિ આપે છે, પરંતુ ગૃહમાં આવીને હોબાળો મચાવે છે.
બીજી તરફ, સમાજવાદી પાર્ટી (Samajwadi Party) ના સીનિયર સાંસદ ધર્મેન્દ્ર યાદવે સરકાર પર આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું કે, સરકાર વિપક્ષના સવાલોના જવાબ આપવાથી ભાગી રહી છે અને NEET આંદોલન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી કડકાઈ અંગે ગ્રાહ્ય ખુલાસો કરતી નથી.
ચોમાસું સત્રના મુખ્ય આંકડા (Key Highlights):
| વિગતો | આંકડા / સ્થિતિ |
| કુલ સ્થગિત કાર્યવાહી (Total Adjournments) | 88 વખત (રાજ્યસભા: 46, લોકસભા: 42) |
| દૈનિક સરેરાશ કામકાજ (Daily Average Work) | માત્ર ~1 કલાક (અપેક્ષિત: 7-8 કલાક) |
| પસાર થયેલા વિધેયક (Bills Passed) | 10 |
| પ્રશ્નકાળ / શૂન્યકાળ (Question/Zero Hour) | સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ |
| મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય (Main Discussion) | NEET પેપર લીક (~20 કલાક ચર્ચા) |
મુદ્દાઓ પર મડાગાંઠ કેમ ઉકેલાતી નથી?
વિપક્ષની માંગ છે કે દેશના મહત્વના મુદ્દાઓ અને ગૃહ મંત્રીના નિવેદનો પર વિસ્તૃત ચર્ચા થાય. જ્યારે સત્તાપક્ષનું કહેવું છે કે નિયમ મુજબ ચર્ચા માટે સમય ફાળવ્યા પછી પણ વિપક્ષ વેલ (Well) માં આવીને વિરોધ કરે છે.
હવે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે શું સત્રની બાકી રહેલી બેઠકોમાં સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચેનો આ વિવાદ (Deadlock) ઉકેલાશે કે પછી જનહિતના મહત્વના બિલ અને મુદ્દાઓ ચર્ચા વગર જ રહી જશે?
