VIDEO: Gen-Z ની નાડી મોહન ભાગવતે પારખી: યુવા પેઢી અને BJP વચ્ચે સંઘ કેવી રીતે બન્યો સેતુ?
છેલ્લું અપડેટ : 08 Aug 2026
નવી દિલ્હી: મુંબઈના નીતા મુકેશ અંબાણી કલ્ચરલ સેન્ટરમાં (NMACC) રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના (RSS) વડા મોહન ભાગવતે (Mohan Bhagwat) 'Gen-Z' (નવી પેઢી) અને 'Gen-અલ્ફા' (Gen-Alpha) ના યુવાનો સાથે કરેલો સંવાદ માત્ર એક સામાન્ય કાર્યક્રમ નહોતો. દિલ્હીના જંતર-મંતર (Jantar Mantar) ખાતે વિદ્યાર્થી આંદોલન સમાપ્ત થયાના બે અઠવાડિયા બાદ યોજાયેલો આ કાર્યક્રમ દેશના રાજકીય અને સામાજિક તાણાવાણા માટે એક ઊંડો વૈચારિક સંદેશ (Ideological Message) આપે છે.
જ્યાં એક તરફ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) યુવાનો અને વિદ્યાર્થીઓની નાડી પારખવામાં નિષ્ફળ રહી હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે, ત્યાં સંઘ પ્રમુખે અત્યંત કુશળતાપૂર્વક યુવા પેઢીને સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
અસહમતિ એ દેશદ્રોહ નથી: સંઘ પ્રમુખનો મોટો સૈદ્ધાંતિક વિજય (Protest as Democratic Dialogue)
સંવાદ દરમિયાન મોહન ભાગવતે જે સૌથી મોટું રાજકીય નિવેદન આપ્યું તે એ હતું કે "વિરોધ કરવો કે અસહમતિ દર્શાવવી એ દેશદ્રોહ નથી."
તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે: જો Gen-Z વિરોધ પ્રદર્શન (Protest) કરી રહ્યું છે, તો તેઓ 'રાષ્ટ્ર-વિરોધી' (Anti-National) નથી. તેઓ દેશનું ભવિષ્ય છે. વર્તમાન પેઢી કરતાં Gen-Z અને Gen-અલ્ફા વધુ ઈમાનદાર, દેશભક્ત અને સેવાભાવ ધરાવે છે. વિરોધ પ્રદર્શન પણ સંવાદનું (Dialogue) એક માધ્યમ છે. જ્યારે સીધી વાતચીત બંધ થઈ જાય છે, ત્યારે જ મુદ્દાઓને ચર્ચામાં લાવવા માટે વિરોધનો માર્ગ અપનાવવામાં આવે છે.
BJP નેતાઓ ભાષામાં ચૂક્યા અને RSS એ સુધાર્યો માર્ગ
NEET-UG 2026 પેપર લીકના (Paper Leak Issue) મુદ્દે CJP ના નેતૃત્વમાં થયેલા આંદોલન દરમિયાન ભાજપના કેટલાક નેતાઓએ વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યંત આકરા શબ્દો વાપર્યા હતા. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને CJP ને ઉપદ્રવી તત્વોની 'બી-ટીમ' ગણાવી હતી. ભાજપ સાંસદ વાંસરી સ્વરાજે અરાજકતા ફેલાવવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. ભાજપ નેતા જયવીર શેરગિલ અને કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજૂએ આંદોલન પાછળ 'ભારત-વિરોધી તાકાતો' (Anti-India Forces) હોવાનો દાવો કર્યો હતો.
જ્યાં ભાજપના નેતાઓએ આંદોલનકારીઓની ફરિયાદો સમજવાના બદલે તેમના પર આક્ષેપો કર્યા, ત્યાં મોહન ભાગવતે તદ્દન અલગ અભિગમ અપનાવ્યો. તેમણે યુવાનોના વિરોધ કરવાનો અધિકાર (Right to Protest) સ્વીકાર્યો અને તેમની સમસ્યાઓને વાસ્તવિક ગણાવી.
Gen-Z ની વિચારસરણીને ભાગવતે કેવી રીતે સમજી?
ભાગવતે સ્વીકાર્યું કે આજનો યુવાન આંધળો વિશ્વાસ નથી કરતો, તે પ્રશ્નો પૂછે છે (Questions Authority) અને તાર્કિક જવાબોની અપેક્ષા રાખે છે.
નેતૃત્વની નવી વ્યાખ્યા: નેતા એટલે માત્ર મંચ પરથી ભાષણ આપનાર વ્યક્તિ નહીં, પરંતુ અંદરથી કામ કરીને ઉદાહરણ પૂરું પાડનાર વ્યક્તિ.
સત્તાનો અહંકાર ન ચાલે: આ પેઢી 'પેટરનલિઝમ' (Paternalism - વાલીપણું કે હુકમ ચલાવવાની વૃત્તિ) સામે અવાજ ઉઠાવે છે. માત્ર કોઈ વ્યક્તિ સત્તામાં છે એટલે તેની વાત માની લેવી તેવું આજનો યુવાન નથી વિચારતો. તેમને પુરાવા (Proof) અને જવાબદેહી (Accountability) જોઈએ છે.
ભાજપ માટે સંઘ ફરી બન્યો 'સંકટમોચક'
જ્યારે પણ ભાજપ પોતાના મૂળ માર્ગથી ભટકે છે અથવા મોટા સામાજિક વર્ગથી તેનો સંપર્ક તૂટે છે, ત્યારે RSS હંમેશા 'કોર્સ કરેક્ટર' (Course Corrector) તરીકે કામ કરે છે. 2024 ની લોકસભા ચૂંટણી બાદ પણ જ્યારે જેપી નડ્ડાના નિવેદન પર વિવાદ થયો હતો, ત્યારે સંઘે વિનમ્રતા અને મર્યાદા જાળવવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
મુંબઈના આઉટરીચ ઈવેન્ટમાં (Outreach Event) મોહન ભાગવતે ભાજપનું નામ લીધા વગર જ યુવા વોટબેંક સુધી પહોંચવાનો અને પોતાની નીતિઓ સુધારવાનો સ્પષ્ટ રસ્તો બતાવી દીધો છે. હવે મોટો સવાલ એ છે કે શું ભાજપ પણ સોશિયલ મીડિયા કે ભાષણો પૂરતી ભાષા બદલવાને બદલે યુવાનો પ્રત્યે પોતાની મૂળ વિચારસરણીમાં ફેરફાર કરશે?