સુપ્રીમ કોર્ટની મોટી કાર્યવાહી: UP સરકાર પર ₹10 લાખનો દંડ, અફરોઝની NSA અટકાયત રદ

સુપ્રીમ કોર્ટે સંભલ હિંસા કેસના આરોપી મુલ્લા અફરોઝની NSA (રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો) હેઠળની અટકાયત રદ કરી છે. કોર્ટે ગેરકાયદેસર અટકાયત બદલ ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર પર ₹10 લાખનો દંડ પણ ફટકાર્યો છે.

કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે અફરોઝ વિરુદ્ધ NSA લાગુ કરવાના કારણો પોલીસ કસ્ટડી દરમિયાન કરવામાં આવેલી કબૂલાત પર આધારિત હતા. તેના આધારે એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે તેનાથી વધુ હિંસા ભડકવાનું અથવા જાહેર વ્યવસ્થા ખોરવાવાનું જોખમ હતું.

 

જોકે, માત્ર પોલીસ કસ્ટડી દરમિયાન કરવામાં આવેલી કબૂલાતના આધારે NSA હેઠળ અટકાયતનો આદેશ જારી કરી શકાતો નથી.જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને જસ્ટિસ શીલ નાગુની બનેલી બેન્ચે મુલ્લા અફરોઝની અટકાયત રદ કરી હતી. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે 'એક્સ્ટ્રા-જ્યુડિશિયલ કન્ફેશન' (ન્યાયાલયની બહાર કરવામાં આવેલી કબૂલાત) નિવારક અટકાયતનો આધાર બની શકતું નથી. અટકાયત કરનાર સત્તાવાળાઓએ આસપાસના સંજોગોને યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ધરપકડમાં થયેલા 54 દિવસના વિલંબ અંગે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા; બેન્ચે પૂછ્યું કે જ્યારે ઘટનાના પ્રથમ દિવસથી જ CCTV ફૂટેજ ઉપલબ્ધ હતા, ત્યારે આરોપીની ધરપકડમાં આટલો વિલંબ કેમ થયો.

 

 

કોર્ટે ગેરકાયદેસર નિવારક અટકાયતનો આદેશ જારી કરવા બદલ સરકાર પર ₹10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો. આ દંડ એટલા માટે લાદવામાં આવ્યો કારણ કે અટકાયત કરનાર સત્તાવાળાઓ સંબંધિત સંજોગોને ધ્યાનમાં લેવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા અને તેમની સત્તાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો.

 

 

અરજદાર મુલ્લા અફરોઝ સંભલ હિંસા કેસમાં આરોપી છે. સંભલમાં હિંસા શાહી જામા મસ્જિદના કોર્ટ-આદેશિત સર્વેક્ષણ બાદ ફાટી નીકળી હતી, જેમાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા. હિંસા થયાના લગભગ 54 દિવસ બાદ મુલ્લા અફરોઝની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ ધરપકડ પોલીસ કસ્ટડી દરમિયાન કરવામાં આવેલી કબૂલાતના આધારે કરવામાં આવી હતી, જોકે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે બાદમાં તેને જામીન આપ્યા હતા.13 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ મુલ્લા અફરોઝ વિરુદ્ધ NSA હેઠળ અટકાયતનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. હાઈકોર્ટે અગાઉ આ આદેશની કાયદેસરતાને માન્ય રાખી હતી. ત્યારબાદ, અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા.