ભારતના સ્પેસ સેક્ટરમાં મોટો ફેરફાર, હવે ISRO નહિ બનાવે રૉકેટ

ભારતના સ્પેસ સેક્ટર (Space Sector)માં મોટો બદલાવ થવા જઈ રહ્યો છે. ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) ભવિષ્યમાં રૉકેટ બનાવવાના કામમાંથી ધીમે-ધીમે પાછળ હટશે. PSLV અને LVM3 જેવા મહત્વના રૉકેટનું ઉત્પાદન (Rocket Manufacturing) હવે ખાનગી કંપનીઓ અને સરકારી કંપનીઓને સોંપવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચો :

ISROએ રચ્યો ઈતિહાસ, Spadex સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરનાર ભારત બન્યો ચોથો દેશ

ISROએ SpadeX મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું, ભારત આમ કરનાર ચોથો દેશ બન્યો

ISRO હવે રિસર્ચ અને નવી ટેક્નોલોજી પર ધ્યાન આપશે

IN-SPACeના ચેરમેન પવન ગોયન્કાએ જણાવ્યું કે આવનારા સમયમાં ISRO પોતે રૉકેટ બનાવવાને બદલે રિસર્ચ (Research), નવી સ્પેસ ટેક્નોલોજી (Space Technology), વૈજ્ઞાનિક મિશન (Scientific Missions) અને જરૂરી સ્પેસ સિસ્ટમ્સ પર વધુ ધ્યાન આપશે.

આ પણ વાંચો :

ISROએ મેળવેલી નવી સફળતાએ વિશ્વને ચોંકાવ્યા, ધરતી પર વીજળી પડતાં પહેલા કરશે અલર્ટ

ગુડ ન્યૂઝ! ISROએ 6 વર્ષ પહેલા લોન્ચ કરેલા ચંદ્રયાન 2 અંગે શેર કરી મોટી માહિતી 

આ બદલાવનો મુખ્ય હેતુ ભારતના સ્પેસ સેક્ટરમાં ખાનગી ક્ષેત્ર (Private Sector)ની ભાગીદારી વધારવાનો અને દેશની સ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીને ઝડપથી આગળ લઈ જવાનો છે.

SSLVથી થઈ ચુકી છે શરૂઆત

રૉકેટ મેન્યુફેક્ચરિંગને ખાનગી ક્ષેત્રમાં સોંપવાની પ્રક્રિયાની શરૂઆત સ્મોલ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ (SSLV)થી થઈ ગઈ છે. SSLVની ટેક્નોલોજી અને તેના ઉત્પાદનના અધિકારો હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL)ને આપવામાં આવ્યા છે.

હવે PSLV અને LVM3 જેવા મોટા રૉકેટના ઉત્પાદનની જવાબદારી પણ ખાનગી કંપનીઓને સોંપવાની તૈયારી છે.

PSLV અને LVM3 પણ ખાનગી કંપનીઓ બનાવશે

PSLV ભારતના સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા રૉકેટ્સમાંથી એક છે, જ્યારે LVM3 દેશનું શક્તિશાળી ઓપરેશનલ લોન્ચ વ્હીકલ (Launch Vehicle) છે. ભવિષ્યમાં બંનેનું ઉત્પાદન ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા થઈ શકે છે.

જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે ISROનું મહત્વ ઘટી જશે. સંસ્થા એવા ખાસ સેટેલાઇટ અને સ્પેસ સિસ્ટમ્સ વિકસાવશે, જેનું નિર્માણ ખાનગી કંપનીઓ માટે મુશ્કેલ હોય.

ISROએ ખાનગી ક્ષેત્રને 120 ટેક્નોલોજી આપી

પવન ગોયન્કાના જણાવ્યા મુજબ, ISRO અત્યાર સુધીમાં લગભગ 120 ટેક્નોલોજી (Technologies) ખાનગી કંપનીઓને આપી ચૂક્યું છે. સરકાર નવા લોન્ચ સેન્ટર (Launch Centre)નું સંચાલન પણ ખાનગી કંપનીને આપવાની તૈયારી કરી રહી છે.

2033 સુધી સ્પેસ ઇકોનોમી $44 બિલિયનનું લક્ષ્ય

હાલ ભારતની સ્પેસ ઇકોનોમી (Space Economy) આશરે 8 બિલિયન ડૉલર છે. સરકાર તેને વર્ષ 2033 સુધીમાં 44 બિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચાડવા માગે છે. આ માટે ખાનગી કંપનીઓની ભાગીદારી, સ્પેસ ટેક્નોલોજીનો અન્ય ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગ અને વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય કંપનીઓની પહોંચ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

આ રીતે આવનારા સમયમાં ISROનું મુખ્ય ફોકસ રૉકેટ બનાવવાને બદલે નવી ટેક્નોલોજી, સંશોધન અને મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક મિશન પર રહેશે.