રાજ્યોમાં પંચ SSR કરાવવાની તૈયારીમાં, આ કારણે નારાજ હતા બે EC!
છેલ્લું અપડેટ : 25 Sept 2026
ચૂંટણી પંચ આગામી ઓક્ટોબર મહિનામાં ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, પંજાબ, ગોવા અને મણિપુર રાજ્યમાં મતદાર યાદીનું સ્પેશિયલ સમરી રિવીઝન(SSR) કરાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ પ્રક્રિયા માટે 1 જાન્યુઆરી, 2027ને યોગ્યતા તારીખ માનવામાં આવી શકે છે. જોકે, દેશભરમાં એકસાથે SSR કરાવવાની હાલ કોઈ સંભાવના નથી, જેનું મુખ્ય કારણ 19 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચાલી રહેલો એસઆઇઆર (SIR - સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવીઝન)નો ત્રીજો તબક્કો અને વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
SIR અને SSR વચ્ચે શું છે તફાવત?
ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરાતી આ પ્રક્રિયાઓમાં, SIR અંતર્ગત મતદાર યાદીની ખૂબ જ ઊંડાણપૂર્વક અને વ્યાપક ચકાસણી કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિમાં દરેક મતદારની પાત્રતા અને યાદીમાં નોંધાયેલી વિગતોનું ઝીણવટભરી ચકાસણી થાય છે, જેનાથી સાચા અને પાત્ર વ્યક્તિઓના નામ ઉમેરી શકાય તેમજ અપાત્ર કે ખોટી એન્ટ્રીઓને દૂર કરી શકાય. જ્યારે બીજી તરફ, SSR દ્વારા વર્તમાન મતદાર યાદીને અપડેટ અને સંશોધિત કરવામાં આવે છે, જેમાં મુખ્યત્વે નવા પાત્ર મતદારોના નામ જોડવા, ભૂલો સુધારવા અને જરૂરી ફેરફારો કરવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવે છે.
કયા રાજ્યોમાં થઈ શકે છે મતદાર યાદીનું પુનરીક્ષણ?
આગામી સમયમાં યોજાનારી ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને ચૂંટણી પંચ દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, પંજાબ, ગોવા અને મણિપુર જેવા રાજ્યોમાં ઓક્ટોબર મહિનામાં SSRની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી શકે છે. આ તમામ રાજ્યોમાં 1 જાન્યુઆરી, 2027ને આધારભૂત તારીખ ગણવામાં આવશે. જનપ્રતિનિધિત્વ કાનૂનની કલમ 21 હેઠળ ચૂંટણી કે ઉપચૂંટણી પહેલાં મતદાર યાદીનું આ પ્રકારનું પુનરીક્ષણ કરવાનો નિયમ છે.
દેશવ્યાપી પુનરીક્ષણમાં કેમ છે પડકારો?
દેશના તમામ ભાગોમાં એકસાથે SSR નહીં કરાવવા પાછળ વસ્તી ગણતરી (સેન્સસ)ની પ્રક્રિયા પણ એક મોટું કારણ છે. વસ્તી ગણતરીનો પહેલો તબક્કો એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે નિર્ધારિત હતો, જ્યારે બીજો તબક્કો લદ્દાખ, જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના બર્ફીલા વિસ્તારોમાં ચાલી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ચૂંટણી પંચના આંતરિક નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાઓ અંગે અગાઉ કેટલાક મુદ્દાઓ ચર્ચામાં રહ્યા હતા, જોકે પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેના તમામ આદેશો અને નિર્ણયો સામૂહિક સંમતિથી જ લેવામાં આવ્યા છે.
