પ્રસિદ્ધ ફોટોગ્રાફર રઘુ રાયનું નિધન, લાંબી બીમારી બાદ 83 વર્ષની ઉંમરે લીધા અંતિમ શ્વાસ
છેલ્લું અપડેટ : 26 Apr 2026
ખ્યાતનામ ફોટોજર્નાલિસ્ટ રઘુ રાયે રવિવારે વહેલી સવારે લાંબી માંદગી બાદ નવી દિલ્હીમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેઓ 83 વર્ષના હતા. એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં તેમનું અવસાન થયું હતું, તેઓ પોતાની પાછળ એક એવો વારસો છોડી ગયા છે જેણે ભારતને દેશ અને દુનિયામાં જોવાની દ્રષ્ટિ બદલી નાખી હતી. રાયના પરિવારમાં તેમની પત્ની ગુરમીત, પુત્ર નિતિન અને પુત્રીઓ લગન, અવની અને પુરવાઈનો સમાવેશ થાય છે.
તેમના પુત્ર નિતિન રાયે જણાવ્યું હતું કે તેમના પિતા છેલ્લા બે વર્ષથી કેન્સર સામે ઝઝૂમી રહ્યા હતા, જે બાદમાં મગજમાં ફેલાઈ ગયું હતું અને સાથે જ ઉંમર સંબંધિત અન્ય સમસ્યાઓ પણ હતી. તેમના અંતિમ સંસ્કાર દિલ્હીના લોધી સ્મશાનગૃહમાં કરવામાં આવશે.
કોણ હતા રઘુ રાય?
1942માં હાલના પાકિસ્તાનમાં જન્મેલા રાયની ફોટોગ્રાફીની સફર 1960ના દાયકામાં શરૂ થઈ હતી. દાયકાઓ સુધી, તેમના લેન્સે રાજકીય નેતાઓથી લઈને શેરીઓના સામાન્ય જીવન સુધીના ભારતના ઇતિહાસ, લોકો અને લાગણીઓને કંડારી હતી.
જ્યારે સુપ્રસિદ્ધ ફોટોગ્રાફર હેનરી કાર્ટિયર-બ્રેસોને વ્યક્તિગત રીતે તેમને 'મેગ્નમ ફોટોઝ' (Magnum Photos)માં જોડાવા માટે નામાંકિત કર્યા ત્યારે રાયના કાર્યને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખ્યાતિ મળી. જે એક ભારતીય માટે દુર્લભ સન્માન હતું. તેમણે 18થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા અને ટાઈમ, લાઈફ અને ધ ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ જેવા વૈશ્વિક પ્રકાશનોમાં યોગદાન આપ્યું. તેમના કાર્યનું પ્રદર્શન વિશ્વના મુખ્ય શહેરોમાં યોજાયું હતું.
એવોર્ડ્સ અને આઇકોનિક વર્ક
1972માં, બાંગ્લાદેશ યુદ્ધના કવરેજ માટે રાયને પદ્મશ્રી એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા જીવનભરની સિદ્ધિ (લાઇફટાઇમ એચીવમેન્ટ) એવોર્ડ સહિત અનેક વૈશ્વિક સન્માનો મળ્યા હતા.
ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનાનું તેમનું કવરેજ તેમના સૌથી શક્તિશાળી કાર્યોમાંનું એક માનવામાં આવે છે, જેણે પીડિતોની વેદના તરફ વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.
રાયનું કામ માત્ર દસ્તાવેજીકરણ પૂરતું સીમિત નહોતું. તેમની તસવીરો લાગણી, ઊંડાણ અને સત્યને પકડી પાડતી હતી, જે ઘણીવાર એવી વાર્તાઓ જાહેર કરતી જે શબ્દો કહી શકતા નહોતા. ઈન્દિરા ગાંધીના પોટ્રેટથી લઈને મધર ટેરેસા સાથેની ક્ષણો સુધી, તેમની ફોટોગ્રાફી આધુનિક ભારતનો એક દ્રશ્ય દસ્તાવેજ (visual record) બની ગઈ હતી.