VIDEO: નર્મદા જળ વિવાદનો અંત: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની મધ્યસ્થતામાં ૪ રાજ્યો વચ્ચે મોટો કરાર
છેલ્લું અપડેટ : 08 Jul 2026
મહારાષ્ટ્ર માટે જળ સંકટ (Water Crisis) અને આંતરરાજ્ય પાણીની વહેંચણીના મોરચે એક ઐતિહાસિક અને મોટી સફળતા મળી છે. છેલ્લા ૨૦ વર્ષથી પેન્ડિંગ પડેલા નર્મદા પ્રોજેક્ટના વિવાદનો (Narmada Water Dispute) આખરે કાયમી ઉકેલ લાવી દેવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં નવી દિલ્હીમાં મંગળવારે (૭ જુલાઈ ૨૦૨૬) સાંજે ચાર રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓની એક મહત્વપૂર્ણ કો-ઓર્ડિનેશન બેઠક (Coordination Meeting) યોજાઈ હતી. આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં મહારાષ્ટ્રના હિસ્સાનું ૧૦ હજાર મિલિયન ક્યુબિક ફીટ એટલે કે ૧૦ TMC પાણી રાજ્યને ફાળવવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે.
દેવેન્દ્ર ફડણવીસની મોટી સફળતા, કરોડોની લેણી રકમ માફ
મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ ઐતિહાસિક નિર્ણયની સત્તાવાર જાહેરાત (Official Announcement) કરતા જણાવ્યું કે, ઉકાઈ ડેમમાંથી પાણી લેવાના રાજ્યના પ્રસ્તાવ પર પાડોશી રાજ્ય ગુજરાતે પોતાની સકારાત્મક સંમતિ આપી દીધી છે. નવી દિલ્હીની આ નિર્ણાયક બેઠકમાં કેન્દ્રીય જળશક્તિ મંત્રી સી.આર. પાટીલ, મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ, રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી ભજનલાલ શર્મા અને ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. બેઠકમાં માત્ર પાણી આપવા પર જ મહોર નથી લાગી, પરંતુ મહારાષ્ટ્રની જૂની નાણાકીય જવાબદારીઓ (Financial Liabilities) પણ ઉદારતાપૂર્વક માફ કરવામાં આવી છે. હવે રાજ્ય પર માત્ર ₹૨૭ કરોડની મામૂલી રકમ ચૂકવવાની બાકી છે.
ઉત્તર મહારાષ્ટ્રના દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોને મળશે મોટો સહારો
મહારાષ્ટ્ર સરકારે પોતાના હકના કુલ ૧૦ TMC પાણીમાંથી ૫ TMC પાણી નર્મદા-તાપી ડાયવર્ઝન યોજના (Diversion Scheme) દ્વારા અને બાકીનું ૫ TMC પાણી ઉકાઈ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટમાંથી (Hydroelectric Project) સીધું લિફ્ટ કરવાની માંગ રાખી હતી. ગુજરાત સરકારે મોટા ભાઈની ભૂમિકા ભજવીને આ દરખાસ્ત સ્વીકારી લીધી છે. કરાર મુજબ, ચોમાસાના મહિનાઓમાં જ્યારે ઉકાઈ ડેમ તેની પૂરી ક્ષમતા પર હશે, ત્યારે મહારાષ્ટ્ર ત્યાંથી પાણી ઉપાડી શકશે. આ પાણીને ઉત્તર મહારાષ્ટ્રના સૂકા વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવા માટે એક વિસ્તૃત એક્શન પ્લાન (Action Plan) તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
'કુસુમ યોજના' માં મહારાષ્ટ્રને દેશનું ૫૧% ફંડ મળ્યું
નર્મદા જળ વિવાદ ઉકેલાવાની સાથે જ મહારાષ્ટ્રને સોલાર અને અક્ષય ઊર્જાના (Renewable Energy) ક્ષેત્રમાં પણ કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મોટી ભેટ મળી છે. કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી અન્ય એક સમીક્ષા બેઠકમાં (Review Meeting) જાણવા મળ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકારે 'પ્રધાનમંત્રી કુસુમ યોજના' (PM-KUSUM) હેઠળ દેશના કુલ ફાળવેલા બજેટના રેકોર્ડ ૫૧ ટકા ફંડ એકલું મહારાષ્ટ્રને આપ્યું છે. આ ઉપરાંત, મહારાષ્ટ્ર સરકાર હવે 'પ્રધાનમંત્રી સૂર્યઘર મફત વીજળી યોજના' (PM-Surya Ghar) હેઠળ વધુ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવા માટે પોતાના વહીવટી નિયમોમાં જરૂરી સુધારા કરવા જઈ રહી છે.