ઓપરેશન સિંદૂરમાં પાકિસ્તાનનો પર્દાફાશ કરવા બદલ કર્નલ સોફિયા કુરેશીને વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો

૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદીઓ સામેના ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન વૈશ્વિક મંચ પર ભારતીય પક્ષનો એક અગ્રણી ચહેરો રહેલા કર્નલ સોફિયા કુરેશીને ૨૦૨૬ માટે પ્રજાસત્તાક દિવસ સન્માન યાદીમાં વિશિષ્ટ સેવા મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. ઉચ્ચ કક્ષાની વિશિષ્ટ સેવા માટે આપવામાં આવતો આ પુરસ્કાર અધિકારીની ટોપીમાં વધુ એક સીમાચિહ્નરૂપ છે.

રાષ્ટ્રપતિએ સશસ્ત્ર દળો અને અન્ય કર્મચારીઓને ૩૦૧ લશ્કરી ચંદ્રકોને પણ મંજૂરી આપી. આમાં ૩૦ પરમ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રકો, ચાર ઉત્તમ યુદ્ધ સેવા ચંદ્રકો, ૫૬ અતિ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રકો, નવ યુદ્ધ સેવા ચંદ્રકો, બે બાર ટુ ધ સેના મેડલ (પ્રતિષ્ઠિત), ૪૩ સેના મેડલ (પ્રતિષ્ઠિત), આઠ નાઓ સેના મેડલ (પ્રતિષ્ઠિત)નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ૧૪ વાયુ સેના મેડલ (પ્રતિષ્ઠિત) અને ૧૩૫ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રકો પણ એનાયત કરવામાં આવશે.

૨૦૧૬ માં, કર્નલ કુરેશી બહુરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કવાયતમાં ભારતીય સૈન્ય ટુકડીનું નેતૃત્વ કરનારી પ્રથમ મહિલા અધિકારી બની. એક્સરસાઇઝ ફોર્સ ૧૮, જે ASEAN-વત્તા દેશોને સામેલ કરતી મોટા પાયે લશ્કરી કવાયત છે, તેમાં તેમણે માનવતાવાદી ખાણ કાર્યવાહી (HMA) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી ૪૦ સભ્યોની ટુકડીનું નેતૃત્વ કર્યું.

૧૯૭૪માં ગુજરાતના વડોદરામાં એક લશ્કરી પરિવારમાં જન્મેલા કર્નલ કુરેશીએ ૧૯૯૭માં મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી બાયોકેમિસ્ટ્રીમાં અનુસ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી હતી. ગયા વર્ષે રાજ્ય સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે તેમના દાદા સેનામાં ધાર્મિક શિક્ષક હતા.

તેણીએ ચેન્નાઈમાં ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ એકેડેમી (OTA)માંથી કમિશન મેળવ્યું હતું, જ્યાં તેમને વ્યૂહાત્મક વ્યૂહરચના અને સંકેત ગુપ્ત માહિતીમાં તેમના અસાધારણ પ્રદર્શન માટે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. તેણી તેમના શાંત વર્તન અને ચોક્કસ વાતચીત શૈલી માટે જાણીતી છે, ખાસ કરીને પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન જ્યાં તેણીએ ભારતીય વાયુસેનાના વિંગ કમાન્ડર વ્યોમિકા સિંહ સાથે કામ કર્યું હતું.

વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીના પ્રારંભિક નિવેદન પછી, કર્નલ કુરેશી અને વિંગ કમાન્ડર વ્યોમિકા સિંહે હુમલા કેવી રીતે કરવામાં આવ્યા તેની વિગતો શેર કરી. ડિસેમ્બર ૨૦૦૧માં ભારતીય સંસદ પર હુમલા પછી પંજાબ સરહદ પર હાથ ધરવામાં આવેલા ઓપરેશન પરાક્રમમાં કર્નલ કુરેશીએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમને તેમની અનુકરણીય સેવા માટે જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ (GOC-in-C) તરફથી પ્રશંસા મળી હતી.

ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં પૂર રાહત કામગીરી દરમિયાન પણ તેમના નેતૃત્વને માન્યતા આપવામાં આવી હતી, જ્યાં મહત્વપૂર્ણ સંદેશાવ્યવહાર સંભાળવામાં તેમની કાર્યક્ષમતાને કારણે તેમને સિગ્નલ ઓફિસર-ઇન-ચીફ (SO-in-C) તરફથી વધુ એક પ્રશંસા મળી. યુએન શાંતિ રક્ષા કામગીરીના ભાગ રૂપે, તેમણે 2006 થી શરૂ કરીને છ વર્ષ સુધી કોંગોમાં સેવા આપી હતી. તેમણે કહ્યું, "સંઘર્ષવાળા વિસ્તારોમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો મારા માટે ગર્વની ક્ષણ રહ્યા છે."